WASHINGTON, DC (NV) – Ngay khi Dave Calhoun, Tổng Giám Đốc Boeing, ngồi vào ghế trong phiên điều trần, các gia đình mất thân nhân trong tai nạn phi cơ 737 Max 8 năm 2018 và 2019 hô to tên ông, bắt ông quay người lại nhìn họ cùng những tấm chân dung của các thân nhân mất mạng, The New York Times đưa tin.
Trong số những người đứng đằng sau Calhoun có cha mẹ và anh ruột của Samya Rose Stumo, 24 tuổi thiệt mạng trong tai nạn trên chuyến bay của hãng hàng không Ethiopian Airlines năm 2019 và cũng là cháu gái của Ralph Nader, người bảo vệ quyền lợi người tiêu thụ kiêm cựu ứng cử viên tổng thống. Ngồi gần đó là gia đình của John Barnett, cựu kỹ sư Boeing và cũng là nhân vật tố giác, tự tử vào đầu năm nay trong lúc Bộ Tư Pháp tiến hành điều tra hình sự về Boeing. Nhiều người khác cầm theo hình của thân nhân qua đời trong hàng loạt tai nạn.
“Tôi muốn gửi lời tạ lỗi, thay mặt cho tất cả các cộng sự viên của Boeing trên khắp thế giới, cả quá khứ lẫn hiện tại, vì những mất mát của tất cả quý vị,” Calhoun nói khi giáp mặt gia đình các nạn nhân. “Và tôi xin tạ lỗi vì nỗi mất mát mà chúng tôi gây ra.”
Phiên điều trần hôm Thứ Ba, 18 Tháng Sáu là lần đầu tiên Calhoun xuất hiện trước Quốc Hội từ lúc xảy ra vụ bung chốt cửa phi cơ 737 Max 9 trong chuyến bay của Alaska Airlines hồi Tháng Giêng, ở độ cao khoảng 16,000 foot (4,876 mét) gần Portland, Oregon.
Calhoun, có kế hoạch từ chức vào cuối năm, đảm nhiệm chức vụ giám đốc điều hành từ 2019 sau hai tai nạn chết người liên quan tới một phiên bản kích cỡ nhỏ hơn của phi cơ 737 Max 8. Các tai nạn đó, khiến 346 người thiệt mạng, dẫn tới phi cơ 737 Max 8 phải chịu lệnh cấm toàn cầu trong 20 tháng.
Các thành viên của một tiểu ban điều tra tại Thượng Viện thẩm vấn Calhoun liên quan tới các nguồn tin cho biết Boeing trả thù những người tố giác nêu lên lo ngại về an toàn và phẩm chất, cũng như làm cách nào mà các bộ phận đáng ngờ làm bằng titanium được gắn vô phi cơ Boeing nhưng không ai lại hay biết và các cáo buộc về hồ sơ thanh tra gian dối liên quan tới phi cơ 787 Dreamliner.
Thượng Nghị Sĩ Richard Blumenthal, thành viên Đảng Dân Chủ đại diện Connecticut kiêm chủ tịch tiểu ban tổ chức phiên điều trần, cho biết Calhoun cam đoan với các nhà lập pháp rằng ông là nhà lãnh đạo mà Boeing cần có để xoay chuyển tình thế sau tai nạn phi cơ Max năm 2018 và 2019. Blumenthal cho biết Boeing dường như đang đi đúng hướng cho tới lúc xảy ra rắc rối bung cửa hồi Tháng Giêng, tai nạn mà Blumenthal cho biết là tình tiết phơi bày những hành động cắt xén mà công ty rắp tâm thực hiện.
Thượng Nghị Sĩ Josh Hawley, thành viên Đảng Cộng Hòa đại diện Missouri, cũng lên án Calhoun và nói rằng ông không chấn chỉnh được văn hóa minh bạch và an toàn tại Boeing, lưu ý rằng công ty bị liên bang giám sát chặt chẽ của dưới sự lãnh đạo của ông. Hawley nói với Calhoun rằng ông không đáp ứng được các tiêu chuẩn cần thiết để cho thấy mức lương thường niên to lớn của ông là hợp lý.
“Ông đang bị điều tra vì dàn dựng hồ sơ kiểm tra phi cơ 787,” Hawley nói. “Boeing đang bị điều tra hình sự liên quan tới chuyến bay của Alaska Airlines. Còn ông thì bị Bộ Tư Pháp điều tra vì âm mưu qua mặt Cơ Quan Hàng Không Liên Bang FAA — tất cả những điều này đều xảy ra trong nhiệm kỳ của ông. Với tôi, điều này có vẻ bất minh.”
Đáp lại câu hỏi xét nét đầu tiên của Blumenthal, Calhoun bèn nhận trách nhiệm về các tai nạn trong lời khai.
“Tôi chấp nhận rằng MCAS (Maneuvering Characteristics Augmentation System – Hệ Thống Tăng Cường Khả Năng Vận Hành) và Boeing phải chịu trách nhiệm cho những tai nạn trong quá khứ,” Calhoun nói. “Chúng tôi phải chịu trách nhiệm.” MCAS là kỹ nghệ giúp phi cơ ổn định vốn gây ra loạt tai nạn năm 2018 và 2019.
Một người tố giác khác, Sam Mohawk, từng làm chuyên gia quản lý phẩm chất tại nhà máy nơi Boeing lắp ráp Max, nói với ủy ban rằng công ty mất dấu hàng trăm bộ phận trên Max chưa được phê duyệt và “cố tình lấp liếm” các bộ phận được cất giữ không đúng tiêu chuẩn, tránh bị FAA phát giác trong một đợt kiểm tra vào mùa Hè năm ngoái.
Ngày 30 Tháng Năm, Boeing đề nghị một kế hoạch được FAA yêu cầu trong đó nêu ra trình tự giải quyết các mối lo ngại về an toàn và phẩm chất nảy sinh sau vụ bung chốt cửa. Tuần trước, FAA và Cơ Quan An Toàn Hàng Không Liên Âu cho biết họ đang điều tra làm cách nào mà các bộ phận làm bằng titanium được chứng nhận gian dối lại có thể lắp ráp lên phi cơ Boeing và Airbus.
Boeing cho biết họ áp dụng một số thay đổi trong vài tháng từ lúc xảy ra vụ nổ cửa trên thân phi cơ, gồm có tăng cường đào tạo nhân viên mới, đặt thêm dụng cụ và thiết bị, bớt thời giờ họp hành của các nhà quản lý lại và để dành giờ làm việc tại nhà máy nhiều hơn, đồng thời tăng cường kiểm tra tại Boeing cũng như tại một nhà cung ứng hàng đầu.
Trong suốt phiên điều trần, Calhoun biện hộ cho hồ sơ an toàn của Boeing trong nhiệm kỳ của mình. Ông khai rằng công ty đã hành động để tăng cường theo dõi các vấn đề an toàn, kỹ thuật và phẩm chất lượng từ lúc phi cơ Max 8 bị rơi và vẫn giữ nguyên như thế sau vụ bung cửa trên phi cơ Alaska Airlines.
Những người trong gia đình nạn nhân tham dự phiên điều trần cho biết họ chẳng mảy may xúc động và không hài lòng trước lời xin lỗi của Calhoun cũng như cam kết về vấn đề an toàn và minh bạch. Một trong số họ nói với các phóng viên rằng Calhoun né tránh ánh nhìn của họ và đứng phắt dậy sau khi phiên điều trần kết thúc. (TTHN)
