LOS ANGELES, California (NV) – Chính quyền Donald Trump yêu cầu đại học University of California, Los Angeles (UCLA) dàn xếp $1 tỷ, một viên chức Tòa Bạch Ốc cho biết hôm Thứ Sáu, 8 Tháng Tám, sau khi Bộ Tư Pháp tố cáo nhà trường có hành vi bài Do Thái cũng như các hành vi vi phạm quyền công dân, theo hãng tin AP hôm 9 Tháng Tám.
UCLA là trường đại học công lập đầu tiên bị lệnh đóng băng tài trợ trên bình diện rộng nhắm tới do tình trạng vi phạm quyền công dân liên quan tới bài Do Thái và hành vi khẳng định công bằng cho mọi giới (affirmative action).
Các trường đại học tư thục ưu tú cũng bị chính quyền Trump đóng băng hoặc tạm ngưng nguồn tài trợ liên bang do các tình trạng tương tự. Trong những tuần gần đây, chính quyền thỏa thuận $50 triệu với đại học Brown University và $221 triệu với đại học Columbia University, đồng thời suy tính cho các kế hoạch dàn xếp lớn hơn, tỷ như vụ kình chống với đại học Harvard University.
Viên chức Tòa Bạch Ốc ẩn danh không nêu chi tiết liệu chính quyền có yêu cầu UCLA thực hiện thêm hành động nào khác hay không, cũng như không giải thích thêm về số tiền dàn xếp.
Chính quyền Trump đình chỉ $584 triệu nguồn tài trợ liên bang cho UCLA, trường đại học cho biết trong tuần này. Hôm 29 Tháng Bảy, Ủy Ban Dân Quyền thuộc Bộ Tư Pháp kết luận rằng UCLA vi phạm quy định bảo vệ quyền bình đẳng theo Tu Chính Án Thứ Mười Bốn và Điều VI theo Đạo Luật Dân Quyền năm 1964 “bằng cách cố tình thờ ơ trong việc tạo ra một môi trường giáo dục thù địch chống lại sinh viên Do Thái và Israel.”
UCLA “vừa nhận được” và sẽ xem xét một hồ sơ từ Bộ Tư Pháp, ông James B. Milliken, người vừa mới lên làm chủ tịch hệ thống đại học University of California (UC), cho biết hôm Thứ Sáu, đồng thời nói thêm rằng số tiền dàn xếp sẽ “tàn phá” trường đại học, vốn được đánh giá là một trong những trường đại học công lập hàng đầu Hoa Kỳ.
Hôm Thứ Sáu, ông Gavin Newsom, thống đốc California, tố cáo ông Trump rắp tâm trói buộc quyền tự do học thuật bằng cách công kích vào một hệ thống đại học công lập danh tiếng.
Thống Đốc Newsom, một trong những kình địch đối đầu với Tổng Thống Trump quyết liệt nhất, liên can tới yêu cầu bồi thường $1 tỷ trong thỏa thuận dàn xếp giữa chính quyền và UCLA, ông Peter McDonough, phó chủ tịch kiêm cố vấn pháp lý tại Hội Đồng Giáo Dục Hoa Kỳ (ACE), một hiệp hội quy tụ viện trưởng các trường đại học cho biết.
Chính quyền Trump cũng tận dụng quyền kiểm soát ngân sách liên bang để đôn đốc chính sách cải cách tại các trường đại học ưu tú mà tổng thống lên án là tràn ngập chủ nghĩa tự do và bài Do Thái. Chính quyền cũng tiến hành điều tra chính sách đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI), cho rằng đó là hành vi kỳ thị sinh viên da trắng và người Mỹ gốc Á.
Tháng Bảy vừa qua, Columbia University đồng ý trả $200 triệu như một phần trong thỏa thuận dàn xếp nhằm giải quyết tiến trình điều tra liên quan tới việc chính quyền tố cáo nhà trường vi phạm luật chống kỳ thị liên bang. Sau khi đạt được thỏa thuận, nhà trường nhận được hơn $400 triệu ngân sách dành cho nghiên cứu.
Thỏa thuận giữa chính quyền Trump và Columbia University đang được dùng làm mẫu cho các trường đại học khác, với các hình phạt tài chánh giờ đây được coi là điều hiển nhiên. Thí dụ chính quyền đang yêu cầu Harvard University phải trả nhiều hơn $200 triệu so với số tiền của Columbia University. Giới lãnh đạo Harvard đã và đang đàm phán với Tòa Bạch Ốc kể cả trong lúc đấu tranh tại tòa để giành lại hàng tỷ đô la ngân sách liên bang dành cho nghiên cứu bị chính quyền Trump tiết giảm.
UCLA cũng đạt được một thỏa thuận sau các cuộc biểu tình năm 2024. Tuần trước, nhà trường cũng đồng ý trả $6 triệu để dàn xếp vụ kiện từ ba sinh viên Do Thái và một giáo sư Do Thái khi cho rằng trường đại học vi phạm quyền công dân của họ khi cho phép những người biểu tình ủng hộ Palestine chặn lối vào lớp học và các khu vực khác trong khuôn viên trường vào năm 2024.
Theo một quy định trong thỏa thuận, UCLA sẽ đóng góp $2.3 triệu cho tám tổ chức chống chủ nghĩa bài Do Thái và giúp đỡ cộng đồng Do Thái trong nhà trường. Cha và ông bà của viện trưởng UCLA, ông Julio Frenk, từng tháo chạy khỏi Đức Quốc Xã để tới Mexico, vợ ông cũng là con gái của một nạn nhân trong thảm họa diệt chủng Holocaust. Ông Frenk cũng đề xướng một sáng kiến chống chủ nghĩa bài Do Thái và thành kiến chống lại Israel. (TTHN) [qd]
