LODI, California (NV) – Vào một buổi tối hạ tuần Tháng Tám gần đây, khi nhiệt độ giảm từ 94 độ F ban ngày xuống còn khoảng 60 độ, chủ trại nho ở Lodi, ông Brad Goehring, đưa toán công nhân gốc Mexico của ông ra cánh đồng để hái loại nho Pinot gris.
Các trái nho này nay đã có đủ độ ngọt, và mùa hái nho làm rượu năm 2017 đã khởi sự, theo bài báo của tờ Sacramento Bee.
Tuy nhiên, thay vì hái nho bằng tay, các công nhân này leo lên thùng của các xe gặt hái nhập cảng từ Pháp. Họ chạy tới lui cánh đồng rộng 36 acres, dọc theo từng luống.
Các “cánh tay sắt” từ các chiếc máy này rung lắc từng chùm nho ra khỏi cành và rơi vào một đường chuyền. Khi các xe tải đầy nho, nhân công lái xe chạy thẳng tới nơi làm rượu.
Ông Goehering, phó chủ tịch hiệp hội các nhà trồng nho ở California, cho hay ông chuyển sang sử dụng máy móc vì có tình trạng thiếu trầm trọng nhân công từ Mexico.
Những chủ trại khác cũng có lời than thở tương tự, vốn là một đề tài được đề cập tới rất nhiều trong kỹ nghệ nông sản lớn lao của tiểu bang California năm nay khi thúc đẩy phải có biện pháp cải cách di trú.
Các đại diện của kỹ nghệ này nói rằng sự sợ hãi về việc thi hành luật di trú dưới thời Tổng Thống Trump nay làm tình hình trầm trọng hơn, khiến công nhân không muốn ra đồng làm việc ở California.
“Đây là điều liên hệ trực tiếp tới khả năng cung cấp thực phẩm cho cả thế giới của California,” ông Goehring nói.
Nhưng dù Tổng Thống Donald Trump hứa hẹn sẽ đẩy mạnh việc trục xuất di dân bất hợp pháp, hiện có rất ít chứng cớ cho thấy công nhân ngành nông nghiệp đang bị bố ráp trên các cánh đồng California, theo tờ Sacramento Bee.
Các bản tin có được cũng chỉ cho thấy một số ít trường hợp ở các nơi khác trên toàn quốc, gồm một số người hái táo ở New Yorkk và hai công nhân ở Vermont, bị bắt khi tham dự một cuộc biểu tình.
Chỉ có một công nhân duy nhất của ông Goehring cho hay có biết người đưa gia đình về lại Mexico vì sợ bị trục xuất. Ngay cả ông Goehring cũng cho hay không biết vụ bắt giữ và trục xuất nào.
“Chúng tôi không hề nghe thấy có vụ bố ráp của ICE trên các cánh đồng California,” ông nói.
Phát ngôn viên cảnh sát di trú ICE, ông James Schwab, cho tờ Sacramento Bee hay rằng không có cuộc bố ráp nào nhắm vào kỹ nghệ nông nghiệp ở California vì ICE không đặt tiêu chuẩn dựa theo khu vực địa lý.
Ông Schwab cho hay ICE lùng kiếm các mục tiêu cá nhân và có thể bắt giữ một số người khác khi bắt người họ tìm kiếm.
Ở Woodland, nơi có khoảng 6,000 người thuộc thành phần bất hợp pháp, sự sợ hãi bị trục xuất khi ông Trump mới lên cầm quyền, nay đã giảm rất nhiều, theo các đại diện cộng đồng.
Trước đây, nhiều người không dám ra khỏi nhà, nhưng nay hiện có quá nhiều công nhân kéo tới Yolo County khiến một số phải đi xa hơn, sang Napa để kiếm việc.
Tuy các câu chuyện về sự ào ạt ra đi kể từ khi ông Trump đắc cử có thể là điều được phóng đại, không ai phủ nhận là số người di dân bất hợp pháp tới California, vốn từ nhiều thập niên nay đã là nguồn nhân lực mà các chủ trại trong tiểu bang trông cậy, nay giảm rất nhiều.
Con số người từ Mexico sống bất hợp pháp ở Mỹ giảm hơn 1 triệu từ năm 2007 đến nay, với khoảng 150,000 ở California, theo cuộc nghiên cứu của Pew Research Institute. Năm 2016, có 192,969 người gốc Mexico bị chặn bắt ở biên giới, so với cao điểm là 1.6 triệu người năm 2000.
Có khoảng 70% trong chừng 600,000 công nhân ngành nông ở California là thành phần di dân bất hợp pháp, theo Phó Chủ Tịch Hiệp Hội Công Nhân Ngành Nông (UFW), Armanado Elenes.
Một phần sự giảm sút là vì nay khó vượt biên giới vào Mỹ hơn, nhưng cũng là do các yếu tố khác.
“Sinh xuất ở Mexico nay thấp hơn và lãnh vực kỹ nghệ sản xuất nay phát triển mạnh hơn, cùng với việc thi hành luật di trú chặt chẽ hơn, đã khiến có tình trạng thiếu thốn nhân công trầm trọng ở California, Arizona, Colorado và New Mexico,” theo lời Jason Resnick, phó chủ tịch Hiệp Hội Chủ Trại Miền Tây Mỹ.
Việc ít công nhân thành phần di dân bất hợp pháp từ Mexico giúp thay đổi kỹ nghệ nông nghiệp ở California, khiến mức lương cao hơn và cơ giới hóa nhanh hơn, theo kinh tế gia nông nghiệp Philip Martin thuộc đại học UC Davis.
“Năm 2000 khoảng 1/3 công nhân ngành nông ở California là thành phần trẻ, khoảng 25 tuổi, sẵn sàng đi làm bất cứ nơi nào có việc,” theo ông Martin.
Nay tuổi trung bình của họ là 40 và có gia đình, có nơi ở nhất định, và không muốn đi làm xa. Ông Martin nói rằng hiện chỉ chưa tới 5% công nhân ngành nông ở California nay có hai công việc đồng áng ở cách xa nhau tới ít nhất là 75 dặm.
Với công nhân ngày càng lớn tuổi hơn, ít uyển chuyển hơn trước, các chủ trại nay phải chọn lựa giữa việc trả lương cao hơn và cho thêm quyền lợi, hoặc phải cơ giới hóa, cũng theo ông Martin khi cho tờ Sacramento Bee hay. (V.Giang)
