WASHINGTON, DC (NV) – Ba cơ quan tin tức quốc gia là CNN, MS NOW và Politico cùng đệ đơn kiện chính quyền Tổng Thống Donald Trump, khôi phục quyền tiếp cận, dựa trên cơ sở bảo vệ quyền tự do ngôn luận theo Tu Chính Án Thứ 1.Theo CNN và các truyền thông khác loan tin hôm Thứ Hai, 21 Tháng Chín.
Đơn kiện cáo buộc lệnh của ông Trump cấm các phóng viên của ba cơ quan này tiếp cận khu vực làm việc của họ bên trong Tòa Bạch Ốc là vi phạm quyền tự do báo chí cũng như các quy định bảo vệ quyền được hưởng quy trình pháp lý công bằng (due process) theo Hiến Pháp. Yêu cầu khẩn cấp này sẽ được trình lên một chánh án liên bang tại Tòa DC.
“Lệnh cấm của chính quyền không chỉ là đòn tấn công trực diện nhất vào Tu Chính Án Thứ 1 mà còn là sự vi phạm trắng trợn nhất đối với các nguyên tắc hiến pháp cơ bản nhất của chúng ta,” ba cơ quan truyền thông này tuyên bố trong đơn kiện, đồng thời yêu cầu tòa án hành động ngay lập tức để khôi phục quyền tiếp cận Tòa Bạch Ốc cho các phóng viên của họ.
“Lệnh cấm này gây tổn hại cho tất cả các cơ quan báo chí, những đơn vị giờ đây có nguy cơ chịu chung số phận nếu thực hiện các bài đưa tin độc lập, dựa trên thực tế mà tổng thống cho là chưa đủ thuận lợi [cho ông],” các cơ quan này nêu trong đơn yêu cầu tòa ban hành lệnh ngăn chặn tạm thời. “Và công chúng phải chịu thiệt thòi trong suốt thời gian lệnh cấm vi hiến hạn chế việc tiếp cận thông tin đầy đủ và cập nhật về chính phủ.”
Trong tuyên bố của ba cơ quan truyền thông, họ đã thông báo cho chính quyền biết về vụ kiện.
“Sáng nay, chúng tôi đã thông báo với chính phủ rằng chúng tôi sẽ đệ đơn kiện ngay trong ngày hôm nay nhằm bảo vệ quyền lợi theo Tu Chính Án Thứ 1 và bảo vệ nguyên tắc rằng chính phủ không có quyền quyết định nội dung báo chí đưa tin hay đăng tải,” ba cơ quan báo chí này cho biết trong một tuyên bố chung vào Thứ Hai, theo CNN.
“Không hề có thông báo hay quy trình chính thức nào, Tòa Bạch Ốc đã tước thẻ tác nghiệp của các phóng viên chúng tôi chỉ vì họ không hài lòng với các bài viết của chúng tôi,” các cơ quan báo chí này cho biết. “Nếu không bị ngăn chặn, điều này sẽ đe dọa tự do báo chí và quyền của công chúng được tiếp cận nền báo chí độc lập, không chịu sự can thiệp của chính phủ.”
Hôm Chủ nhật, 20 tháng chín, các phóng viên của CNN không thể thực hiện nhiệm vụ đã lên kế hoạch – vốn là một phần trong cơ chế luân phiên đại diện cho các đài truyền hình đưa tin về Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York. CNN dự trù sẽ cùng tổng thống đến Liên Hiệp Quốc vào Thứ Hai, nhưng email thông báo lịch trình do Tòa Bạch Ốc gửi đi vào tối Chủ Nhật lại không liệt kê đại diện chính cho nhóm truyền hình của đài này. Tờ The Wall Street Journal đã xem qua nội dung email và cho biết.
Phản ứng lại với đơn kiện của ba cơ quan truyền thông lớn của Mỹ, Tổng Thống Trump phủ nhận lệnh cấm phóng viên không được tiếp cận Tòa Bạch Ốc để đưa tin là “không tấn công tự do báo chí.”
“Tòa Bạch Ốc không hề tấn công nền báo chí tự do – điều mà tôi vô cùng trân trọng,” Tổng Thống Trump viết trong một bài đăng trên Truth Social vào Thứ Hai. “Điều mà Tòa Bạch Ốc đang tấn công là ‘Tin giả’ (FAKE NEWS) – thứ đã phát triển như một khối u ung thư ngay tại Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ thân yêu của chúng ta.”
Một số chuyên gia pháp lý và chuyên gia về Tu Chính Án Thứ 1 đã lên tiếng rộng rãi cho rằng lệnh cấm của chính quyền tổng thống là vi hiến, đồng thời chỉ trích đó là hành động vội vã, mang tính phân biệt đối xử và gây tổn hại đến khả năng đưa tin của truyền thông về các vấn đề quốc gia.
Đây không phải là lần đầu tiên Tổng Thống Trump ban bố lệnh cấm truyền thông báo chí. Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, các nhà báo Jim Acosta (lúc đó làm việc cho CNN) và Brian Karem (phóng viên của tạp chí Playboy) đã bị đình chỉ thẻ tác nghiệp báo chí, dẫn đến các vụ kiện tụng. Sau đó, một chánh án liên bang đã ra lệnh cho Tòa Bạch Ốc phải khôi phục thẻ tác nghiệp báo chí của Jim Acosta vào Tháng Mười Một, năm 2018, và chính quyền phải tuân thủ.
Sang nhiệm kỳ thứ hai, hãng tin AP bị từ chối quyền tiếp cận Phòng Bầu Dục và chuyên cơ Không lực Một, sự việc cũng châm ngòi cho các vụ kiện pháp lý.
Trong mọi vụ việc, tòa án phần lớn đều đứng về phía các nhà báo dựa trên án lệ năm 1977, mặc dù tòa án chưa đi xa đến mức khẳng định rằng quyền tiếp cận thông qua thẻ tác nghiệp tại Tòa Bạch Ốc là tuyệt đối và không bị hạn chế, theo CNN. (KL)
