WASHINGTON, DC (NV) – Việc Tối Cao Pháp Viện (TCPV) Colorado loại bỏ cựu Tổng Thống Donald Trump khỏi cuộc bầu cử sơ bộ ở tiểu bang này bị phía Cộng Hòa chỉ trích kịch liệt vì cho rằng vụ này mang động lực chính trị, theo The Hill hôm Thứ Bảy, 23 Tháng Mười Hai.
Tuy nhiên, ông Michael Luttig, cựu chánh án liên bang, phản bác lời chỉ trích đó. Ông lưu ý rằng, thực ra chỉ Hiến Pháp mới có thể loại bỏ tên ông Trump khỏi lá phiếu, chứ không phải bất kỳ thế lực chính trị nào.
Xét về chính trị, “đó là phản ứng tự nhiên và có thể dự trù của tất cả người Mỹ,” ông Luttig trả lời phỏng vấn đài MSNBC hôm Thứ Bảy. “Nhưng khi suy nghĩ kỹ, tôi thấy rất rõ ràng.”
“Người Mỹ sẽ thấy rõ ràng rằng chính Hiến Pháp Hoa Kỳ sẽ cấm vị cựu tổng thống này (ông Trump) giữ chức vụ cao hơn, nếu ông phải bị cấm,” ông Luttig tiếp. “Không phải Tổng Thống Joe Biden. Không phải đảng Dân Chủ. Không phải phe chống ông Trump.”
Hôm Thứ Ba, TCPV Colorado phán quyết ông Trump chịu trách nhiệm cho vụ bạo loạn Quốc Hội 6 Tháng Giêng, 2021, nên theo Tu Chính Án Số 14, ông bị loại khỏi cuộc bầu cử.
Ông Luttig hoan nghênh phán quyết đó, cho rằng tòa vừa khéo léo vận dụng định nghĩa hạn hẹp của từ “nổi loạn,” vừa diễn giải phù hợp với lẽ thường rằng chức tổng thống được coi là “chức vụ” của Hoa Kỳ.
Hai điểm đó có lẽ sẽ là hai điểm chính để ông Trump kháng cáo lên TCPV liên bang như dự trù. Luật sư cựu Tổng Thống Trump trong vụ Colorado tranh luận rằng Tu Chính Án Số 14 không áp dụng cho chức tổng thống.
Ông Luttig cho hay TCPV liên bang sẽ “không thể” diễn giải Tu Chính Án Số 14 khác chút nào với TCPV Colorado.
“Đây không phải vấn đề chính trị. Đây là Hiến Pháp Hoa Kỳ,” ông Luttig nói. “Và vụ này đặt ra cho TCPV Hoa Kỳ vấn đề đơn thuần về luật Hiến Pháp. TCPV Hoa Kỳ sẽ không bao giờ cân nhắc yếu tố hoặc lý do phụ, như chính trị đảng phái, hay chính trị nói chung.”
Ông Luttig làm chánh án Tòa Kháng Án Hoa Kỳ Số 4 từ năm 1991 tới 2006. Ông được cựu Tổng Thống George H. W. Bush (“Bush cha”) bổ nhiệm. (Th.Long) [qd]
