WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump vừa thực hiện hai biện pháp đặc biệt để kéo giá dầu diesel tại Mỹ xuống, trong đó có việc gây áp lực buộc các đồng minh xuất kho dự trữ nhiên liệu và cho phép xe tải sử dụng một loại dầu diesel vốn không được phép chạy trên xa lộ. Tuy nhiên, kết quả đến nay lại không như mong muốn khi giá diesel vẫn gần mức kỷ lục, khiến nông dân, tài xế xe tải và doanh nghiệp tiếp tục gánh chịu chi phí đắt đỏ.
Đáng chú ý, các chuyên gia năng lượng cho rằng vấn đề không nằm ở chỗ thiếu một sắc lệnh hay một khoản giảm thuế, mà bắt nguồn từ một cuộc khủng hoảng lớn hơn. Người dân Mỹ cần biết vì sao những biện pháp của ông Trump chưa thể kéo giá diesel xuống, và ai đang phải trả hóa đơn cho cuộc khủng hoảng năng lượng này.
Theo điều tra của Reuters công bố hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Mười, hai biện pháp mới của Tổng Thống Donald Trump nhằm tăng nguồn cung dầu diesel tại Mỹ vẫn chưa giúp giá nhiên liệu giảm đáng kể, với giá trung bình toàn quốc lên tới $6.28/gallon vào ngày Thứ Năm, tăng 70% kể từ khi chiến tranh Mỹ–Israel với Iran bùng nổ.
Biện pháp thứ nhất là thúc đẩy các nước G7 tung 100 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ từ kho dự trữ khẩn cấp, nhưng Reuters cho biết phần lớn số dầu này dường như đã nằm trong những cam kết trước đó, trong khi Tòa Bạch Ốc khẳng định chính quyền thương lượng để ưu tiên xuất diesel và đưa nhiên liệu ra thị trường nhanh hơn.
Biện pháp thứ hai cho phép xe tải sử dụng dầu diesel nhuộm đỏ, vốn thường dành cho máy móc nông nghiệp và được miễn thuế xa lộ liên bang 24.4 cent/gallon, nhưng nhiều doanh nghiệp phân phối nhiên liệu không muốn tham gia vì vướng mắc về thuế, vận chuyển và nguy cơ bị phạt khi xe di chuyển qua nhiều tiểu bang.
Các chuyên gia năng lượng nhận định nguyên nhân chính khiến giá diesel tăng cao không phải thuế nhiên liệu mà là sự thiếu hụt dầu đã tinh chế trên thị trường thế giới, do chiến tranh với Iran làm gián đoạn các tuyến vận chuyển năng lượng tại Trung Đông, trong khi cuộc chiến Nga–Ukraine tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và nguồn cung.
Ông Bob McNally, chủ tịch Rapidan Energy Group, nhận định rằng nếu các cuộc xung đột tại vùng Vịnh và Ukraine không chấm dứt lâu dài, những giải pháp chính sách khác chỉ có tác dụng hạn chế, thậm chí có thể gây phản tác dụng. Còn ông John Tirado, chủ tịch công ty cung cấp nhiên liệu Summa Energy, ví sáng kiến diesel nhuộm đỏ của ông Trump như một miếng băng cá nhân dán lên một vết thương lớn hơn nhiều.
Giá nhiên liệu cao đang tạo sức ép đặc biệt lên nông dân, tài xế xe tải và cư dân nông thôn, những nhóm cử tri quan trọng đối với Đảng Cộng Hòa, trong khi cuộc khảo sát Reuters/Ipsos cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump giảm xuống 32%, trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3 Tháng Mười Một.
Từ góc độ kinh tế, vấn đề đáng lo ngại không chỉ là giá dầu diesel cao tại các trạm nhiên liệu, mà là những khoản chi phí này tiếp tục truyền sang giá vận chuyển thực phẩm, nông sản và hàng tiêu dùng, khiến ngay cả những gia đình không sử dụng xe chạy diesel cũng có thể phải trả tiền nhiều hơn.
Về chính trị, các biện pháp của ông Trump có thể giúp giảm bớt một phần gánh nặng trước mắt, nhưng kết quả đến nay cho thấy một giới hạn căn bản của chính sách năng lượng, đó là khi chiến tranh làm đứt gãy nguồn cung toàn cầu, việc giảm thuế hoặc xuất kho dự trữ chỉ có thể giải quyết một phần hậu quả, chứ không thể nhanh chóng khắc phục nguyên nhân của cuộc khủng hoảng. (MPL) [dt]
