WASHINGTON, DC (NV) – Một giới chức bảo tồn lịch sử của thủ đô Washington, D.C., đề nghị chính phủ Tổng Thống Donald Trump chọn địa điểm khác để xây Khải Hoàn Môn cao 250 foot, thay vì đặt công trình này tại Memorial Circle, gần Arlington National Cemetery và phía bên kia sông từ Lincoln Memorial, theo The Washington Post cho hay hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Bảy.
Trong thư, đề ngày 26 Tháng Sáu, gửi Cơ Quan Công Viên Quốc Gia (National Park Service), ông David Maloney, viên chức bảo tồn lịch sử của thành phố từ năm 2007, cảnh báo rằng kế hoạch đặt Khải Hoàn Môn tại Memorial Circle sẽ gây tổn hại nghiêm trọng cho một cảnh quan văn hóa đặc biệt và một trong những địa điểm biểu tượng quan trọng nhất của quốc gia.
Ông Maloney cho rằng chính phủ nên xem xét một vòng xoay giao thông còn trống trên South Capitol Street, nằm giữa Nationals Park và Audi Field, như một địa điểm phù hợp hơn.
Theo ông Maloney, nếu đặt tại khu vực gần hai sân vận động, khải hoàn môn có thể trở thành một điểm nhấn cho một khu phố đang phát triển, phù hợp với đám đông trong các dịp lễ hội và gắn với biểu tượng “chiến thắng thể thao.” Ông cũng nói địa điểm đó có thể giúp bổ sung cho quy hoạch lịch sử L’Enfant Plan của Washington, thay vì làm giảm giá trị cảnh quan tưởng niệm hiện có.
Tuy nhiên, ông Maloney sau đó nói với National Park Service rằng đề nghị South Capitol Street không có nghĩa là ông ủng hộ việc xây Khải Hoàn Môn tại đó, và ông cũng không có ý phát biểu thay cho toàn bộ chính quyền thủ đô. Văn phòng Thị Trưởng Muriel Bowser từ chối bình luận về đề nghị này, trong lúc nhật báo Washington Post cho biết văn phòng bảo tồn lịch sử của thành phố có một mức độ độc lập trong công việc.
Tổng Thống Trump nêu ý tưởng xây Khải Hoàn Môn năm ngoái để đánh dấu 250 năm ngày thành lập nước Mỹ, cho rằng đây là một bổ sung quá trễ cho thủ đô Washington. Trong Phòng Bầu Dục hồi Tháng Năm, ông Trump nói Washington là thành phố lớn và quan trọng duy nhất không có một Khải Hoàn Môn, đồng thời nói công trình ông muốn xây lớn hơn Arc de Triomphe cao 164 foot ở Paris.
Kế hoạch này đang gặp phản đối từ các nhà bảo tồn lịch sử và những tổ chức vận động vì cảnh quan đô thị, với lập luận rằng một công trình quá lớn tại khu vực Memorial Circle làm thay đổi tầm nhìn lịch sử của thủ đô. Một số cựu chiến binh cũng kiện để ngăn dự án, nói rằng công trình cao lớn gần Arlington National Cemetery gây ảnh hưởng đến không khí trang nghiêm của những người đến viếng nghĩa trang quốc gia.
Ủy Ban Mỹ Thuật, một cơ quan liên bang mà The Washington Post nói được Tổng Thống Trump đưa nhiều đồng minh vào, chấp thuận dự án. Tuy nhiên, một hội đồng liên bang khác là National Capital Planning Commission dự trù xem xét đề nghị vào ngày 9 Tháng Bảy, trong lúc các giới chức liên bang đưa ra lịch trình gấp rút để có thể hoàn tất công trình trước khi nhiệm kỳ của Trump kết thúc, bao gồm phương án xây dựng 20 giờ mỗi ngày, quanh năm.
Ông Maloney cũng chỉ trích quy trình xem xét dự án, trong đó có thời hạn chỉ 10 ngày để công chúng góp ý. Ông nói một số chuyên gia bên ngoài bị loại khỏi quy trình Section 106, thủ tục liên bang nhằm xem xét ảnh hưởng của các dự án đối với tài sản lịch sử. Bà Rebecca Miller, giám đốc điều hành DC Preservation League, viết trong thư gửi Park Service rằng quy trình này dường như nhằm che chắn một dự án gây tranh cãi khỏi sự giám sát thật sự của công chúng và chuyên gia.
Tranh cãi quanh việc xây khải hoàn môn của ông Trump không chỉ là chuyện đặt một công trình ở đâu, mà là câu hỏi ai có quyền định hình ký ức và cảnh quan biểu tượng của thủ đô Mỹ.
Thủ đô Washington không phải sân sau của một tổng thống đương nhiệm mà đây là không gian công cộng thuộc về lịch sử quốc gia, cựu chiến binh, người dân và các thế hệ sau. Khi một dự án cá nhân hóa di sản chính trị được đẩy nhanh bằng quy trình hạn chế góp ý, sự phản đối của giới bảo tồn lịch sử là cần thiết.
Một công trình tưởng niệm chỉ có giá trị khi làm sâu thêm ý nghĩa chung của quốc gia chứ không phải biến cảnh quan thủ đô thành dấu ấn quyền lực của một cá nhân. (MPL)
