ANKARA, Thổ Nhĩ Kỳ (NV) – Ngày 8 Tháng Bảy, từ hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố đã ra lệnh bộ trưởng Bộ Tài Chính Scott Bessent chấm dứt toàn bộ hoạt động thương mại giữa Mỹ và Tây Ban Nha, đồng thời gọi Madrid là một “đối tác tồi tệ” trong NATO.
Phát biểu được đưa bên lề thượng đỉnh, đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng giữa Washington và Madrid, theo Reuters.
“Tôi không muốn giao thương gì với họ cả, được chứ?” ông Trump nói và quay sang Bộ Trưởng Bessent. Ông Bessent đáp: “Dạ được, thưa tổng thống.”
Sau đó, ông Trump nói thêm: “Cắt bỏ ngay lập tức. Đừng thèm nói chuyện với họ nữa. Họ hết thuốc chữa rồi. Họ là những kẻ xấu xa… Họ kiếm được quá nhiều tiền từ chúng ta, và chúng ta sẽ khiến họ kiếm được ít hơn nhiều.”
Tổng Thống Trump cho biết ông muốn cắt đứt mọi hoạt động kinh doanh với Tây Ban Nha vì nước này từ chối cam kết đạt mục tiêu chi 5% GDP cho quốc phòng theo mục tiêu mới của NATO, đồng thời phản đối việc cho Mỹ sử dụng căn cứ và không phận của mình trong các chiến dịch quân sự liên quan đến Iran. Ông cáo buộc Tây Ban Nha “không đóng góp, không hợp tác” và khẳng định nước này đang hưởng lợi quá nhiều từ quan hệ thương mại với Mỹ.
Không những muốn Hoa Kỳ chấm dứt thương mại với Tây Ban Nha, ông Trump còn “khuyên” NATO cũng nên như thế.
“Tây Ban Nha chẳng chịu đồng ý bất cứ điều gì, và các ông không nên gánh vác họ,” ông Trump nói với tổng thư ký NATO Mark Rutte, theo Reuters. Sau đó, ông Rutte đã cố gắng xoa dịu căng thẳng khi cho biết Tây Ban Nha “đã có bước tiến lớn trong năm ngoái” khi nâng mức chi tiêu lên 2%, dù cũng thừa nhận rằng “vẫn còn những vấn đề cần giải quyết.”
Các chuyên gia thương mại và luật quốc tế nhận định việc cắt đứt hoàn toàn thương mại với Tây Ban Nha không dễ thực hiện. Tây Ban Nha là thành viên của Liên Minh Châu Âu (EU) nên chính sách thương mại với Mỹ được đàm phán ở cấp EU chứ không phải song phương với từng quốc gia.
Cũng theo Reuters, với Đạo Luật Quyền Hạn Kinh Tế Khẩn Cấp Quốc tế (IEEPA), tổng thống có quyền lực rộng lớn để hạn chế hoặc ngăn chặn các giao dịch kinh tế liên quan đến các quốc gia nước ngoài. Tuy nhiên, hành động như ông Trump ra lệnh cho chính quyền của mình chỉ khả thi nếu tổng thống có thể chứng minh rằng quốc gia được đề cập gây ra “mối đe dọa bất thường hoặc đặc biệt” đối với an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại hoặc nền kinh tế của Hoa Kỳ và tuyên bố tình hình là tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Peter Shane, một giáo sư luật người Mỹ tại đại học New York University, cho biết “khó có thể thấy” tranh chấp giữa Hoa Kỳ và Tây Ban Nha về chi tiêu quốc phòng lại đủ điều kiện để được coi là tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Theo số liệu thương mại năm 2025, Mỹ xuất cảng khoảng $26.6 tỷ hàng hóa sang Tây Ban Nha và nhập cảng khoảng $21.4 tỷ, cho thấy Mỹ đang có thặng dư thương mại với quốc gia này. Trong khi đó, hợp tác quân sự giữa hai nước, bao gồm hoạt động tại Căn Cứ Hải Quân Rota và Căn Cứ Không Quân Morón, hiện vẫn chưa có thông báo thay đổi. (KL)
