WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ và Iran cùng tuyên bố eo biển Hormuz sẽ mở hoàn toàn cho tất cả tàu thương mại trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn. Hãng thông tấn AP loan tin sáng Thứ Sáu, 17 Tháng Tư.
Trước khi liên minh Mỹ và Israel tấn công Iran, eo biển Hormuz cũng đã hoàn toàn mở, cho phép các tàu chở dầu hải hành qua đường biển của Vịnh Ba Tư này để vận chuyển dầu thô đến khách hàng trên toàn thế giới.
Ngoại Trưởng Iran Abbas Araghchi đưa ra tuyên bố mở eo biển Hormuz trên nền tảng xã hội X (Twitter) vào sáng Thứ Sáu:
“Nhằm tuân thủ lệnh ngừng bắn tại Lebanon, tuyến đường hàng hải lưu thông qua eo biển Hormuz sẽ mở hoàn toàn trong suốt thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn, cho mọi tàu thương mại, theo hải trình đã được phối hợp và công bố bởi Tổ Chức Cảng và Hàng Hải của Cộng Hòa Hồi Giáo Iran.”
Israel và Lebanon đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày, bắt đầu từ 5 giờ chiều (giờ miền Đông Hoa Kỳ) ngày Thứ Năm, 16 Tháng Tư. Chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon nhằm vào nhóm phiến quân Hezbollah, những đồng minh thân cận của Iran, đã trở thành một điểm vướng mắc trong các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran.
Về phía Hoa Kỳ, trong bài đăng trên Truth Social lúc 8 giờ sáng (giờ miền Đông Hoa Kỳ,) ông Trump cũng cho biết Iran thông báo rằng eo biển này “đã hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho lưu thông thông suốt.”
Tuy nhiên, khoảng nửa tiếng sau, cũng trên Truth Social, Tổng Thống Trump tuyên bố thêm, viết toàn chữ in hoa, nói rằng “lệnh phong tỏa của Hoa Kỳ vẫn có hiệu lực cho đến khi chiến sự kết thúc.”
“EO BIỂN HORMUZ ĐÃ HOÀN TOÀN MỞ CỬA, SẴN SÀNG CHO HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI VÀ VIỆC LƯU THÔNG TỰ DO; TUY NHIÊN, LỆNH PHONG TỎA TRÊN BIỂN VẪN SẼ TIẾP TỤC CÓ HIỆU LỰC TOÀN PHẦN, CHỈ ÁP DỤNG RIÊNG ĐỐI VỚI IRAN – cho đến khi nào các thương thuyết của chúng ta với Iran hoàn tất 100%. Quá trình này dự trù sẽ diễn ra rất nhanh chóng, bởi lẽ hầu hết các điểm đàm phán đều đã được đàm phán từ trước. Xin cảm ơn sự quan tâm của quý vị đối với vấn đề này! TỔNG THỐNG DONALD J. TRUMP.”
Theo AP, Bộ Tư Lệnh Trung Tâm Hoa Kỳ cho biết trong một bài đăng trên nền tảng X vào Thứ Sáu rằng không có tàu nào lẩn tránh được lực lượng Hải Quân Mỹ trong chiến dịch phong tỏa các tàu có liên hệ với Iran, và 19 tàu đã “tuân thủ chỉ thị từ lực lượng Hoa Kỳ, quay đầu và trở về Iran.”
Trước khi liên minh Mỹ và Israel tấn công Iran, eo biển Hormuz cũng hoàn toàn mở thông suốt, cho phép các tàu chở dầu thông qua đường biển của Vịnh Ba Tư này để vận chuyển dầu thô đến khách hàng trên toàn thế giới.
Sau tuyên bố của Iran về eo biển Hormuz đã mở cho tất cả tàu thuyền, giá dầu sụt giảm hơn 10%, Phố Wall hướng tới một kỷ lục mới.
Chỉ số S&P 500 đã tăng 0.7%. Chỉ số Dow Jones tăng 1%, và chỉ số Nasdaq Composite cũng tăng thêm 1%.
Tờ Wall Street Journal (WSJ) sau đó dẫn lời một nhà phân tích trong ngành cho biết, tuyên bố của ngoại trưởng Iran vẫn chưa mang lại đủ sự bảo đảm để ngành vận tải biển nối lại hoạt động qua eo biển này.
“Xét từ góc độ vận tải biển, đây chắc chắn là một tín hiệu đáng mừng. Tuy nhiên, nó chưa thể ngay lập tức mang lại sự rõ ràng cần thiết để bất kỳ bên nào đưa ra những quyết định dứt khoát,” ông Richard Meade, Tổng Biên Tập tờ Lloyd’s List, nhận định, theo WSJ.
Tuyên bố của Ngoại Trưởng Abbas Araghchi cũng không làm rõ liệu Iran có còn dự định thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển này hay không. Đây là yêu cầu mà nước này đã đưa ra trong những tuần gần đây. Trước đó, Iran từng yêu cầu các chủ tàu nộp phí do nước này quy định đi qua eo biển Hormuz. (K.L)
