WASHINGTON, DC (AP) – Chính phủ Biden hôm Thứ Năm, 12 Tháng Tám, cho biết đang rút dần các nhân viên ở tòa đại sứ ở Afghanistan, chỉ còn lại những nhân sự chủ chốt, trước tình hình nghiêm trọng đang diễn ra tại quốc gia này ở thời điểm phiến quân Taliban đang trên khí thế lật đổ chính phủ ở thủ đô Kabul.
Ngũ Giác Đài sẽ điều động thêm lực lượng đến phi trường quốc tế ở Kabul để giúp nhân viên tòa đại sứ rời khỏi nơi đây một cách “thuận lợi,” theo lời ông Ned Price, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Mỹ, nói với các phóng viên.
Ông Price từ chối dùng từ “di tản” để nói đến tình hình hiện tại: “Đây không phải là một cuộc di tản toàn diện. Tôi cho rằng có một sự khác biệt rất quan trọng giữa việc lập chương trình và kế hoạch phòng bị.”
Ngoại Trưởng Antony Blinken và Bộ Trưởng Quốc Phòng Lloyd Austin cũng trong ngày Thứ Năm nói chuyện với Tổng Thống Ashraf Ghani của Afghanistan để phối hợp hành động.
Ông John Kirby, phát ngôn viên Ngũ Giác Đài, cho biết đã điều động khoảng 3,000 quân, bao gồm hai tiểu đoàn Thủy Quân Lục Chiến và một tiểu đoàn bộ binh đang có mặt tại Trung Đông. Lực lượng hỗn hợp này sẽ được triển khai tới phi trường quốc tế Kabul trong vòng từ 24 đến 48 tiếng đồng hồ để hỗ trợ “cung cấp sự bảo vệ an ninh và đưa các nhân viên ngoại giao ra khỏi Afghanistan một cách an toàn.”
“Đây là một sứ mạng tạm thời với mục tiêu trọng tâm hẹp,” ông Kirby giải thích. “Chúng tôi lưu ý từ trước rằng tình hình an ninh tại Afghanistan tiếp tục xấu đi. Quân đội Mỹ luôn có quyền tự vệ. Và việc đưa 3,000 quân vào là một sứ mạng tập trung vào việc bảo vệ sự an toàn cho các nhân viên dân sự một cách có trật tự.”
Ngoài ra, khoảng 1,000 binh sĩ Mỹ thuộc các lực lượng Bộ Binh và Không Quân đang được điều đến Qatar để giúp giải quyết số lượng người Afghanistan hợp tác với lực lượng Mỹ di tản sang Hoa Kỳ.
Năm 2020, chính phủ Trump đàm phán với Taliban tại Qatar thỏa thuận lực lượng quân sự Mỹ và NATO sẽ rút toàn bộ quân đội vào Tháng Năm, 2021, để đổi lại bảo đảm an ninh từ nhóm phiến quân.
Với thỏa thuận này, Taliban đồng ý đàm phán với chính phủ Kabul, không tấn công lực lượng Mỹ và NATO đang triệt thoái, và không hỗ trợ các nhóm như al-Qaeda tấn công Mỹ.
Sau khi đạt thỏa thuận, chính quyền Trump giảm mạnh quân đội Mỹ ở Afghanistan và vẫn cam kết thời hạn rút quân vào ngày 1 Tháng Năm, dù phía Taliban tăng cường tấn công lực lượng chính phủ Kabul.
Sau khi thất cử hồi Tháng Mười Một, chính phủ Trump tiếp tục cắt giảm quân số chỉ để lại 2,500 quân.
Hồi Tháng Tư, Tổng Thống Joe Biden chính thức cho hay sẽ rút về nước lực lượng Mỹ còn lại ở Afghanistan, nói rằng cuộc tấn công của khủng bố vào nước Mỹ từ 20 năm trước đây không thể dùng biện hộ cho việc hiện còn quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến kéo dài nhất lịch sử quốc gia.
Kế hoạch rút quân của ông Biden, hiện còn khoảng 2,500 người ở Afghanistan, sẽ hoàn tất vào ngày 11 Tháng Chín, ngày xảy ra cuộc tấn công của thành phần khủng bố al-Qaeda vào New York và Washington, DC, vào năm 2001, được chỉ huy từ Afghanistan.
Tuy nhiên, vào ngày 8 Tháng Bảy, ông Biden tuyên bố hoàn toàn rút quân ngày 31 Tháng Tám.
Theo một giới chức quốc phòng Mỹ, giới tình báo ước đoán phiến quân Taliban có thể cô lập thủ đô Kabul của Afghanistan trong thời gian 30 ngày tới đây, và có thể tấn chiếm nơi này trong 90 ngày.
Theo một giới chức cao cấp EU hôm Thứ Ba, lực lượng Taliban nay kiểm soát 65% lãnh thổ Afghanistan và đang chiếm đóng hoặc đe dọa thủ phủ của 11 tỉnh.
Cho tới tháng qua, các nguồn tin tình báo Mỹ báo động rằng chính quyền Afghanistan có thể sụp đổ chỉ trong vòng sáu tháng, và nay ước tính này đã phải thay đổi.
Giới chức Bộ Quốc Phòng Mỹ nói rằng đang có nhận định tình hình mới, tiếp theo các chiến thắng nhanh chóng của Taliban trên khắp Afghanistan.
Về việc Kabul có thể thất thủ, viên chức này nói đây không phải là điều hoàn toàn chắc chắn, vì quân đội và cảnh sát Afghanistan vẫn còn có thể thay đổi được tình thế, nếu họ quyết tâm kháng cự phiến quân. (MPL) [qd]
