LOS ANGELES, California (NV) – Trong lúc cả nước Mỹ chuẩn bị mừng Lễ Độc Lập 4 Tháng Bảy năm thứ 250, đợt nắng nóng nguy hiểm đang bao trùm miền Trung và miền Đông, khiến một số cộng đồng phải hủy, hoãn, hoặc thay đổi chương trình lễ hội. Theo AP, hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Bảy, Cơ Quan Thời Tiết Quốc Gia (National Weather Service) cho biết nhiệt độ tại vùng Đông Bắc có thể lên mức trên 90°F, trong khi New York và Boston đã chạm 100°F hôm Thứ Năm, độ ẩm còn làm cảm giác nóng tăng thêm.
Chú ý đến sự chịu đựng sức nóng của cơ thể
Lời khuyên đầu tiên của những nhà chuyên môn là đừng xem nóng là chuyện khó chịu bình thường. Khi nhiệt độ ban đêm không hạ xuống dưới 75°F, tức khoảng 24°C, cơ thể không có thời gian hồi phục, làm tăng nguy cơ bệnh do nóng, sốc nhiệt và tử vong, theo Giáo Sư Ashley Ward của trường đại học Duke University. Với những gia đình không đủ phương tiện làm mát cả căn nhà, bà khuyên nên tạo một “góc mát” trong nhà, đặc biệt là nơi ngủ ban đêm, để cơ thể có thể nghỉ ngơi và chuẩn bị cho ngày hôm sau.
Trong ngày, người không có máy lạnh nên tìm đến những nơi công cộng có máy lạnh như thư viện, rạp chiếu phim, trung tâm thương mại, hoặc các trung tâm tránh nóng do địa phương mở. AP cũng lưu ý rằng tùy nơi cư trú, chương trình “Low-Income Home Energy Assistance Program” có thể giúp một số gia đình mua máy lạnh gắn cửa sổ, và một số tổ chức thiện nguyện địa phương cũng có thể hỗ trợ.
Với người phải làm việc ngoài trời, đi xem lễ hội, hoặc tham dự các sinh hoạt cộng đồng, điều quan trọng là uống nhiều nước, hạ nhiệt cơ thể trực tiếp, làm ướt quần áo, hoặc đặt nước lạnh, khăn lạnh lên tay, chân, nách, và cổ. AP dẫn lời các chuyên gia khuyên người tập thể dục hoặc phải ra ngoài nên tránh thời điểm nóng nhất trong ngày và mang nhiều nước hơn mức mình nghĩ là đủ.
Cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu nguy hiểm ở cơ thể như đổ mồ hôi nhiều, chuột rút, và nhức đầu có thể là cảnh báo sớm, còn khi nhịp tim nhanh và chóng mặt có thể cho thấy kiệt sức vì nóng nhưng đến mức bị lú lẫn, nói lắp, hoặc ngất xỉu có thể là dấu hiệu sốc nhiệt, khi đó nên gọi 911 hoặc đi cấp cứu.
Mở hay tắt máy lạnh để tiết kiệm hiệu quả hơn?
Với máy lạnh, các chuyên gia được AP phỏng vấn nói cách cân bằng nhất không phải lúc nào cũng là tắt hẳn, mà là chỉnh nhiệt kế (thermostat) cao hơn vài độ khi vắng nhà để tiết kiệm điện nhưng vẫn kiểm soát được độ ẩm và sự thoải mái.
Bộ Năng Lượng Mỹ cho biết chỉnh nhiệt kế cao hơn từ 7 đến 10°F, tức khoảng 4 đến 6°C, trong tám tiếng mỗi ngày có thể giúp tiết kiệm tới 10% chi phí sưởi và làm mát hằng năm.
Nếu chỉ đi chợ hoặc ra ngoài khoảng 15 phút, tắt máy lạnh gần như không đem lại lợi ích đáng kể nhưng nếu đi làm khoảng tám tiếng, chuyên gia Elizabeth Hewitt nói thường tiết kiệm điện và tiền hơn so với tắt máy lạnh hoặc ít nhất chỉnh nhiệt độ cao hơn thay vì để máy lạnh chạy suốt ngày.
Tuy nhiên, cần lưu ý tình trạng địa lý khu vực vì khí hậu khô và khí hậu ẩm không giống nhau. Ở nơi khô như Arizona, có thể để nhà ấm lên nhiều hơn khi vắng nhà, nhưng ở nơi ẩm như Florida, tắt máy lạnh quá lâu có thể làm nhà ẩm, khó làm mát lại và tăng nguy cơ mốc, vì máy lạnh cũng có vai trò kiểm soát độ ẩm trong nhà.
Một nguyên tắc dễ nhớ là mỗi lần tăng nhiệt kế thêm 1°F, tức khoảng 0.6°C, có thể tiết kiệm khoảng 3% chi phí làm mát, theo Giáo Sư Patrick Phelan của trường đại học Arizona State University. Nhưng ông cũng cảnh báo rằng tắt máy lạnh nhiều giờ rồi bật lại liên tục có thể làm máy hao mòn hơn, vì hệ thống thường cần 15 đến 30 phút sau khi bật để hoạt động hiệu quả nhất.
Nhà ở cũng quyết định cách tiết kiệm. Nhà bằng bê tông hoặc gạch giữ hơi mát lâu hơn, trong khi nhà cũ, hở, cách nhiệt kém sẽ nóng nhanh hơn. Nhà có máy lạnh gắn cửa sổ, nên bịt khe hở, dùng vật liệu cách nhiệt rẻ tiền, đóng màn cửa, và chặn ánh nắng trực tiếp để giữ nhiệt độ trong nhà ổn định.
“Smart thermostat” cũng có thể giúp tự tăng nhiệt độ khi không có người ở nhà và hạ xuống khi người trong nhà trở lại, với mức tiết kiệm có thể khoảng 10% nếu chuyển từ nhiệt kế thường sang loại thông minh.
Thông điệp chung cho mùa Lễ Độc Lập năm nay là đừng đánh đổi sức khỏe để tiết kiệm vài đồng tiền điện. Tiết kiệm đúng cách là biết chỉnh máy lạnh theo thời gian vắng nhà, độ ẩm, loại nhà, và tình trạng sức khỏe của người trong gia đình còn trong ngày nóng khắc nghiệt, ưu tiên cao nhất vẫn là giữ cơ thể đủ nước, có nơi nghỉ mát, theo dõi người già, trẻ nhỏ, người bệnh, và gọi cấp cứu khi có dấu hiệu sốc nhiệt. (MPL) [đ.d.]
