KIEV, Ukraine (NV) – Moscow hôm Thứ Năm, 26 Tháng Năm, vừa hối thúc Tây phương dỡ bỏ các lệnh trừng phạt chống lại Nga vì cuộc chiến ở Ukraine, lại vừa tìm cách đùn đẩy trách nhiệm trong cuộc khủng hoảng lương thực ngày càng trầm trọng, khi Kiev không thể vận chuyển hàng triệu tấn ngũ cốc và các loại nông sản khác trong lúc bị tấn công và các hải cảng bị phong tỏa, theo AP.
Anh cáo buộc Nga “cố gắng uy hiếp thế giới để đòi tiền chuộc,” khẳng định sẽ không giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt, trong khi nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ chỉ trích “sự man rợ, tàn bạo và vô luật pháp” của cuộc xâm lăng.
Ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, thông báo với ông Mario Draghi, thủ tướng Ý, rằng: “Moscow sẵn sàng đóng góp đáng kể vào việc giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực thông qua việc xuất cảng ngũ cốc và phân bón, với điều kiện Tây phương dỡ bỏ các hạn chế có lý do chính trị.”
Ukraine là một trong những nước xuất cảng lúa mì, bắp và dầu hướng dương lớn nhất thế giới, nhưng chiến tranh và việc Nga phong tỏa các cảng đã ngăn chặn phần lớn nguồn cung cấp đó, gây nguy hiểm cho nguồn lương thực thế giới. Nhiều cảng ở Ukraine hiện bị rải mìn dày đặc.
Nga cũng là nước xuất cảng ngũ cốc quan trọng, và ông Dmitri Peskov, phát ngôn viên Điện Kremlin, nói Tây phương “phải hủy bỏ các quyết định trái pháp luật đang cản trở việc thuê tàu và xuất cảng ngũ cốc.” Những bình luận của ông dường như là nỗ lực để gộp chung việc ngăn chặn Ukraine xuất cảng với những khó khăn trong việc vận chuyển hàng hóa của chính Nga.
Giới chức Tây phương bác bỏ những tuyên bố đó. Ngoại Trưởng Mỹ Antony Blinken hồi tuần trước lưu ý rằng thực phẩm, phân bón và hạt giống đang được miễn trừ khỏi các lệnh trừng phạt do Mỹ và nhiều nước khác đưa ra, và Washington đang nỗ lực để bảo đảm các quốc gia biết rõ việc xuất cảng những mặt hàng đó sẽ không bị ảnh hưởng.
Khi cuộc chiến bước sang tháng thứ tư, các nhà lãnh đạo thế giới đã gia tăng kêu gọi phải có giải pháp cho vấn đề thiếu lương thực. Bà Ngozi Okonjo-Iweala, tổng giám đốc Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO), nói khoảng 25 triệu tấn ngũ cốc Ukraine đang được trữ trong kho và 25 triệu tấn khác có thể sẽ được thu hoạch vào tháng tới.
Các nước Châu Âu đã cố gắng giảm bớt cuộc khủng hoảng bằng cách chuyển ngũ cốc ra khỏi Ukraine bằng xe lửa, nhưng xe lửa chỉ có thể chở một phần nhỏ sản lượng của Ukraine, và tàu thuyền vẫn là cần thiết cho phần lớn hàng xuất cảng.
Đồng thời, Bộ Quốc Phòng Nga cũng đề nghị các hành lang để cho phép tàu ngoại quốc rời các cảng dọc Hắc Hải, cũng như Mariupol ở Biển Azov.
Ông Mikhail Mizintsev, người đứng đầu Trung Tâm Kiểm Soát Quốc Phòng của Nga, cho hay 70 tàu ngoại quốc từ 16 quốc gia đang hiện diện ở sáu cảng Hắc Hải, bao gồm Odessa, Kherson và Mykolaiv. Ông không nêu rõ có bao nhiêu tàu có thể sẵn sàng vận chuyển thực phẩm.
Ông Dmytro Kuleba, ngoại trưởng Ukraine, khẳng định nước này sẵn sàng đồng ý thành lập hành lang an toàn, nhưng lo ngại Nga có thể nhân cơ hội cho tàu quân sự lén vào cảng để tấn công Odessa. (V.Giang) [qd]
