WASHINGTON, DC (NV) – Ngũ Giác Đài đang đối diện với làn sóng phẫn nộ sau khi hệ thống dữ liệu thương vong chính thức bất ngờ hạ số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh Iran từ 18 xuống còn 14 người, đồng thời giảm số người bị thương từ 482 xuống 420, ABC News loan tin hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Bảy.
Sự thay đổi không chỉ làm sai lệch con số, mà trên thực tế còn loại tên của bốn quân nhân vừa tử trận khỏi hồ sơ chính thức của chính phủ.
Bốn quân nhân bị “biến mất” khỏi dữ liệu gồm Trung Sĩ Angel Rampersad, Binh Nhất Isabella Gonzales, Trung Úy Tyler Feehan và Trung Sĩ Michael Emmanuel Swinton. Họ thiệt mạng tại Jordan và Iraq sau khi giao tranh giữa Mỹ và Iran tái bùng phát. Đến tối Thứ Sáu, 24 Tháng Bảy, số liệu sai vẫn chưa được sửa lại, dù Ngũ Giác Đài đã biết sự việc hơn một ngày.
Ông Joel Valdez, quyền phát ngôn viên Ngũ Giác Đài, giải thích rằng hệ thống Defense Casualty Analysis System, gọi tắt là DCAS, gặp “gián đoạn dữ liệu tạm thời” và các bất thường đang được sửa chữa với sự phối hợp của các quân chủng. Nhưng Bộ Quốc Phòng không trả lời những câu hỏi chi tiết về nguyên nhân, không giải thích vì sao một hệ thống được xem là hồ sơ chính thức của chính phủ có thể đồng thời giảm cả người chết lẫn người bị thương, và cũng không cho biết khi nào dữ liệu chính xác sẽ được phục hồi.
Gọi đây đơn thuần là “lỗi kỹ thuật” chưa đủ thuyết phục. Một lỗi trên mạng có thể làm trang web ngưng hoạt động, nhưng việc con số giảm đúng vào lúc chính quyền đang chịu áp lực về thương vong và tính hợp pháp của cuộc chiến đặt ra nghi vấn nghiêm trọng. Đặc biệt, số 420 người bị thương mới công bố còn mâu thuẫn với lời Ngũ Giác Đài trước đó rằng gần 100 quân nhân khác đã bị thương kể từ ngày 7 Tháng Bảy. Cơ sở dữ liệu chưa bao giờ phản ánh đầy đủ mức gia tăng này.
Sự mập mờ càng đáng lo khi chính quyền Tổng Thống Donald Trump từng tuyên bố cuộc hành quân Operation Epic Fury đã kết thúc hồi Tháng Năm. Tuy nhiên, sau đó Mỹ tiếp tục gần như mỗi đêm không kích Iran khi thỏa thuận ngưng bắn sụp đổ. Một giới chức Mỹ nói các cuộc tấn công mới được gọi bằng thuật ngữ mơ hồ là “hoạt động ở hải ngoại,” thay vì được công khai ghi nhận là sự tiếp nối của chiến tranh Iran.
Cách đặt tên này có thể mang hậu quả pháp lý. Luật War Powers Resolution quy định tổng thống phải chấm dứt hoạt động quân sự sau 60 ngày nếu không được Quốc Hội cho phép. Dân Biểu Cộng Hòa Thomas Massie cáo buộc Ngũ Giác Đài đang giả vờ có “hai cuộc chiến Iran” được ngăn cách bởi một thời gian ngưng bắn ngắn ngủi. Ông gọi cách lý luận đó là một thủ đoạn phi lý nhằm khởi động lại đồng hồ 60 ngày và tránh sự giám sát của Quốc Hội.
Mười hai thành viên Dân Chủ trong Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện, do Thượng Nghị Sĩ Mazie Hirono (Dân Chủ – Hawaii) dẫn đầu, yêu cầu Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth cung cấp một bản thống kê đầy đủ về tất cả quân nhân chết và bị thương kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Họ nhấn mạnh người dân Mỹ, Quốc Hội, quân nhân và gia đình họ có quyền biết chính xác cái giá nhân mạng của cuộc chiến.
Bà Kathy Hochul, thống đốc New York, đặc biệt phẫn nộ vì tên của Trung Sĩ Angel Rampersad, một cư dân New York, bị loại khỏi dữ liệu. Bà nói chính quyền Trump không thể sửa lại cái giá nhân mạng của chiến tranh chỉ vì con số ấy trở nên bất lợi về chính trị, nhấn mạnh rằng thay đổi một trang web không thể xóa bỏ sự hy sinh của một người lính.
Chưa có bằng chứng công khai xác nhận Ngũ Giác Đài cố ý sửa số liệu theo mệnh lệnh chính trị. Nhưng sự thiếu minh bạch, việc chậm sửa sai và cách phân chia chiến tranh thành những chiến dịch mang tên khác nhau đã tạo ra một cuộc khủng hoảng lòng tin. Trong chiến tranh, chính phủ có thể giữ bí mật về kế hoạch tác chiến, nhưng không được phép mập mờ về số binh lính tử trận.
Đối với gia đình quân nhân, đây không phải là những con số trên màn hình. Mỗi cái tên là một người con, người chồng, người vợ hoặc cha mẹ không bao giờ trở về. Một chính quyền có thể tranh luận chiến tranh cần thiết hay không, nhưng không có quyền làm nhẹ cái giá của nó bằng cách thay đổi cách gọi, chia nhỏ chiến dịch hoặc để người chết biến mất khỏi hồ sơ quốc gia. (MPL) [dt]
