NATIONAL HARBOR, Maryland (NV) – Trí tuệ nhân tạo AI được quân đội Hoa Kỳ sử dụng tiến hành thử nghiệm các máy bay không người lái do thám cỡ nhỏ trong các nhiệm vụ của lực lượng đặc nhiệm và giúp đỡ Ukraine trong cuộc chiến chống Nga. AI theo dõi thể lực của binh sĩ, dự đoán khi nào máy bay của Không Lực cần bảo trì và giúp theo dõi các đối thủ trong không gian.
Giờ đây, Ngũ Giác Đài đang dự tính tăng cường hàng ngàn công cụ tự hành hỗ trợ AI tương đối rẻ tiền, có thể sử dụng được vào năm 2026 để theo kịp Trung Quốc. Sáng kiến đầy tham vọng – mang tên Replicator – tìm cách “thúc đẩy tiến bộ trong quá trình chuyển đổi quá chậm trong đổi mới quân sự của Hoa Kỳ, nhằm thúc đẩy các nền tảng nhỏ, thông minh, rẻ và dồi dào,” Thứ Trưởng Quốc Phòng Kathleen Hicks cho biết hồi Tháng Tám.
Mặc dù nguồn tài trợ đề án không chắc chắn và mơ hồ, nhưng Replicator dự trù sẽ đẩy nhanh các quyết định khó khăn về kỹ nghệ AI trưởng thành và đủ tin cậy để đưa vào hoạt động – gồm có cả trên các hệ thống được võ khí hóa.
Có rất ít tranh cãi giữa các khoa học gia, chuyên gia và các viên chức Ngũ Giác Đài rằng trong vòng vài năm tới, Hoa Kỳ sẽ có võ khí sát thương tự động hoàn toàn. Và mặc dù các viên chức khẳng định con người sẽ luôn luôn nắm quyền kiểm soát, nhưng các chuyên gia cho rằng những tiến bộ về tốc độ vận hành dữ liệu và giao tế giữa máy với máy chắc chắn sẽ đẩy con người vào vai trò giám sát.
Điều đó đặc biệt đúng nếu như, theo dự tính, võ khí sát thương được khai triển hàng loạt trong các dàn máy bay không người lái. Nhiều quốc gia đang nghiên cứu chúng – và cả Trung Quốc, Nga, Iran, Ấn Độ hay Pakistan đều chưa ký cam kết do Hoa Kỳ khởi xướng về việc sử dụng AI trong quân sự một cách có trách nhiệm.
Chưa rõ liệu Ngũ Giác Đài hiện có đang chính thức đánh giá bất kỳ hệ thống võ khí sát thương tự động hoàn toàn nào để khai triển hay không, theo yêu cầu của sắc lệnh năm 2012. Phát ngôn viên Ngũ Giác Đài sẽ không tiết lộ.
Replicator nêu bật những thách thức to lớn về kỹ nghệ và nhân lực cho việc mua sắm và phát triển của Ngũ Giác Đài khi cuộc cách mạng AI hứa hẹn sẽ thay đổi cách thức chiến tranh bùng nổ.
“Bộ Quốc Phòng đang gặp khó khăn trong việc áp dụng các phát triển AI từ bước đột phá về máy tính tự học gần đây nhất,” Gregory Allen, cựu viên chức AI hàng đầu của Ngũ Giác Đài hiện đang làm việc tại Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế cho biết.
Danh mục đầu tư của Ngũ Giác Đài đầy ắp với hơn 800 đề án chưa được phân loại liên quan tới AI, nhiều đề án vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Thông thường, mạng lưới máy tính tự học và thần kinh đang giúp con người hiểu rõ hơn và tạo ra hiệu quả.
Một lãnh vực mà các công cụ AI đang theo dõi các mối đe dọa tiềm ẩn là không gian, biên giới mới nhất trong cạnh tranh quân sự.
Hoa Kỳ đặt mục tiêu theo kịp nhịp độ phát triển.
Một nguyên mẫu vận hành mang tên Machina được Lực Lượng Không Gian sử dụng sẽ tự động theo dõi hơn 40,000 vật thể trong không gian, điều phối hàng ngàn bộ dữ liệu hàng đêm với mạng lưới kính viễn vọng toàn cầu.
Thuật toán của Machina sắp xếp các cảm biến kính thiên văn. Thị giác máy tính và các mô hình ngôn ngữ lớn cho họ biết những đối tượng cần theo dõi. Và kiến trúc sư AI ngay lập tức vẽ lên trên các bộ dữ liệu vật lý và động lực học thiên văn, Đại Tá Wallace ‘Rhet’ Turnbull thuộc Bộ Tư Lệnh Hệ Thống Không Gian phát biểu tại một hội nghị vào Tháng Tám.
Trong số những nỗ lực liên quan tới sức khỏe có đề án thử nghiệm theo dõi sức khỏe của toàn bộ Sư Đoàn Bộ Binh Đệ Tam thuộc Lục Quân – hơn 13,000 binh sĩ. Thiếu Tá Matt Visser cho biết mô hình dự đoán và AI giúp giảm chấn thương và tăng hiệu suất.
Tại Ukraine, AI do Ngũ Giác Đài và các đồng minh NATO cung cấp giúp ngăn chặn sự xâm lược của Nga.
Các đồng minh NATO chia sẻ tin tức tình báo từ dữ liệu được thu thập bởi vệ tinh, máy bay không người lái và con người, một số được tổng hợp bằng nhu liệu từ nhà thầu Palantir của Hoa Kỳ. Một số dữ liệu có từ Maven, dự án AI tìm đường của Ngũ Giác Đài hiện phần lớn do Cơ Quan Tình Báo Không Gian Địa Lý Quốc Gia quản lý, các viên chức gồm có Tướng Không Quân nghỉ hưu Jack Shanahan, Giám Đốc AI mới nhận nhiệm sở của Ngũ Giác Đài cho biết. (TTHN)
