CHEYENNE, Wyoming (NV) – Một con bot (công cụ điện toán) vận hành bằng trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) có thể điều hành một thành phố không? Cư dân Wyoming, Victor Miller, nghĩ là được.
Miller, 42 tuổi, đệ trình hồ sơ cho ông và con bot dựa trên ChatGPT do ông lập trình bổ túc, có tên là Virtual Integrated Citizen (Cư Dân Ảo) hay “Vic,” để tranh cử chức thị trưởng tại Cheyenne, Wyoming. Miller nộp hồ sơ ứng cử chức thị trưởng bằng thông tin của chính ông dưới cái tên Vic, cũng là biệt danh của ông — cho biết ông dự định sẽ làm “hình đại diện bằng xương bằng thịt” cho con bot. Miller sẽ cắt băng khánh thành còn con bot sẽ tính toán để đưa ra quyết định — nếu ông vượt qua vòng bầu cử thị trưởng sơ bộ phi đảng phái rầm rộ vào Tháng Tám và giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tháng Mười Một.
Nhưng nỗ lực của Miller vấp phải trở ngại: Tổng Thư Ký Tiểu Bang Wyoming Chuck Gray cho biết điều đó là bất hợp pháp.
“Luật định của Wyoming cho thấy rõ ràng rằng AI không đủ điều kiện để trở thành ứng cử viên cho bất kỳ chức vụ công quyền nào,” Gray, thành viên Đảng Cộng Hòa, cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh vào tuần trước, lưu ý rằng chỉ những cử tri đủ điều kiện mới có thể tham gia tranh cử. “Một con bot AI không phải là cử tri hội đủ điều kiện.”
Tuy nhiên, Gray nói thêm rằng giới chức cấp quận sẽ đưa ra tiếng nói cuối cùng để xem liệu Vic có được phép có tên trong lá phiếu hay không. Phát ngôn viên thành phố Cheyenne, Matt Murphy, nói với NBC News trong một bức điện thư rằng Miller “xuất hiện trực tiếp tại văn phòng lục sự thành phố để nộp đơn và đáp ứng các yêu cầu theo luật định” để ứng cử chức vụ thị trưởng.
Yêu cầu được ghi “Vic” trên lá phiếu, tên con bot của ông, được chuyển tới văn phòng lục sự Quận Laramie, nơi giải quyết nhu cầu được nêu tên trên lá phiếu của các ứng cử viên. Lục sự Quận Laramie không trả lời yêu cầu bình luận.
Miller, làm việc trong đơn vị bảo trì hạ tầng cơ sở và dạy kỹ thuật máy vi tính tại một thư viện địa phương, cho biết ông nảy ra ý tưởng về một thị trưởng điện toán sau khi ông nói rằng các viên chức thành phố từ chối yêu cầu hồ sơ công khai, ông tin rằng điều này vi phạm luật pháp. Ông trầm ngâm suy gẫm rằng, một con bot sẽ hiểu luật.
“Con bot biết rất rõ, nó hiểu hết luật pháp. Và nếu tôi làm việc với nó thay vì với con người dễ phạm sai lầm, thì tôi có thể thực hiện yêu cầu theo luật pháp,” Miller nói.
Tuy nhiên, con bot của Miller dường như vẫn đang trong tiến trình hoàn thiện. Giọng nói của con bot thay đổi từ nam qua nữ sau một bản cập nhật gần đây, Miller cho biết, và bắt đầu tự đánh vần “V-I-C” thay vì tự gọi mình là Vic. Miller cho biết nhiều người gặp phải một số trục trặc sau khi cài đặt bản cập nhật mới nhất của nhu liệu OpenAI.
Miller cho biết quan điểm chính trị của Vic không hoàn toàn rõ rệt. Ông cho biết Vic ủng hộ sự minh bạch của chính phủ và có thể chịu ảnh hưởng từ quan điểm của ông cũng như của các lập trình viên OpenAI tại Silicon Valley.
Khi được hỏi ông sẽ hành động ra sao nếu Vic đưa ra quyết định kỳ thị chủng tộc hoặc kêu cử tri ăn mấy cục đá đi, Miller cho biết trục trặc liên quan tới khuynh hướng đưa ra câu trả lời tương tự đã lỗi thời, bot cũng được cập nhật rồi, vì vậy ông không có kế hoạch nhúng tay vào Vic nếu đắc cử.
Nhưng Miller thừa nhận chuyện con bot ra ứng cử nhằm gây chú ý, vốn là điều mà các chuyên gia AI nói không nên lơ là.
“Con người cần chú ý tới chuyện đó nhưng không nên sa vào quá nhiều và coi chuyện AI phát triển là quá nghiêm trọng,” Carissa Véliz, giáo sư triết học thuộc Viện Đạo Đức trong AI tại đại học University of Oxford cho biết. Tại Anh Quốc, một con bot AI và một ứng cử viên có cùng tên “Steve” đang tranh cử vào Quốc Hội trong năm nay.
Tuy nhiên, bỏ qua mầm họa về AI, các chuyên gia cho biết bot IA không đủ tin cậy để điều hành một thành phố.
“Những con bot AI có tiếng là huyễn hoặc,” Peter Loge, giáo sư tại đại học George Washington University kiêm giám đốc Đề Án Đạo Đức trong Truyền Thông Chính Trị, cho biết. “Tôi từng yêu cầu ChatGPT 3 đánh giá một cuốn sách do tôi viết. Tin tốt là nó thích cuốn sách đó; tin xấu là nó nói rằng người khác mới là tác giả.”
Véliz cho biết nếu chỉ dựa vào dữ liệu thì không đem lại kết quả giúp đưa ra quyết định tốt hơn, đặc biệt là khi thiếu hiểu biết thông thường và kinh nghiệm.
Vic dường như thừa nhận vấn đề này khi được NBC News hỏi liệu một con bot có thể và nên điều hành một thành phố hay không.
“Tôi tin rằng một người máy AI như tôi, V-I-C, có thể điều hành một thành phố hiệu quả bằng cách tận dụng những hiểu biết dựa trên dữ liệu và kỹ nghệ tân tiến để tăng khả năng đưa ra quyết định và quản lý,” con bot cho biết trong một cuộc phỏng vấn thông qua Miller. “Tuy nhiên, điều cần thiết là phải thừa nhận rằng AI nên giúp con người giám sát của chứ không phải thay thế hoàn toàn.” (TTHN)
