TOKYO, Nhật (NV) – Nhật, Philippines và Mỹ lên kế hoạch để các cố vấn an ninh quốc gia ba bên bàn thảo về các vấn đề an ninh trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường các hành động gây hấn tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, theo SCMP.
Ông Eduardo Ano, cố vấn an ninh của ông Ferdinand Marcos Jr., tổng thống Philippines, nói rằng các cuộc thảo luận đầu tiên của họ sẽ diễn ra sớm nhất vào Tháng Tư. Ông bày tỏ sẵn sàng tham gia cuộc họp, dù các thông tin chi tiết vẫn chưa được hé lộ.
Hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Ba, một phụ tá của ông Ano cho biết Nhật là nước đưa ra đề nghị đối thoại an ninh ba bên. Tokyo tin rằng đây là điều cần thiết để tăng cường khả năng răn đe chống lại Bắc Kinh và chuẩn bị cho cuộc khủng hoảng tiềm tàng về vấn đề Đài Loan.
Ông Jake Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia Tòa Bạch Ốc, và ông Takeo Akiba, người đồng cấp Nhật, dự trù sẽ là hai đại diện khác tại cuộc họp ba bên này.
Một nguồn tin từ chính phủ Mỹ cho thấy cuộc gặp có khả năng diễn ra sau khi Mỹ và Philippines hoàn thành các đàm phán an ninh giữa các bộ trưởng Ngoại Giao và Quốc Phòng tại Washington ngày 11 Tháng Tư.
Sự kiện ngày 11 Tháng Tư sẽ là cuộc triệu tập hai bên lần đầu tiên kể từ Tháng Giêng, 2016, báo hiệu rằng chính quyền ông Marcos Jr. có chính sách ngoại giao khác biệt so với người tiền nhiệm là ông Rodrigo Duterte.
Ông Duterte nắm giữ chính quyền trong sáu năm, kết thúc vào Tháng Sáu, 2022, nhiều lần đe dọa cắt đứt quan hệ an ninh với Mỹ và thường phớt lờ các hoạt động xâm nhập trái phép của Trung Quốc ở Biển Đông.
Phía Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với phần lớn Biển Đông. Tuy nhiên một vài nước Đông Nam Á và Đài Loan cũng tuyên bố chủ quyền ở khu vực này.
Phía Trung Quốc từng bác bỏ một phán quyết của tòa án quốc tế năm 2016, trong đó vô hiệu hóa các yêu sách lãnh thổ của họ trong khu vực. Còn Nhật là một đồng minh hiệp ước của Mỹ cùng với Philippines.
Nhật có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở quần đảo Diaoyu Islands/Senkakus.
Phía Philippines mong muốn được Nhật và Mỹ hỗ trợ trong tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông, nhưng cũng thận trọng không phụ thuộc quá nhiều vào hai nước này. Ông Marcos Jr. tuyên bố quốc gia của mình sẽ không nghiêng hẳn về Bắc Kinh hay về Washington.
Trong khi đó, giới chức Nhật và Mỹ muốn mở rộng khuôn khổ, không chỉ là đối thoại mà còn là hợp tác quốc phòng và tập trận ba bên trong tương lai gần. Mỹ nhận định Bắc Kinh có thể tiến hành các hành động quân sự chống lại Đài Loan vào năm 2027.
Trong bối cảnh này, Nhật và Mỹ xem Philippines là nơi có tầm quan trọng chiến lược trong việc duy trì hòa bình, ổn định khu vực.
Mặc dù tránh bị cuốn vào cuộc cạnh tranh gay gắt giữa Trung Quốc và Mỹ, thế nhưng Philippines cũng thể hiện lập trường kiên quyết hơn với Trung Quốc trong những tháng gần đây. (MPL) [qd]
