MELBOURNE, Australia (NV) – Máy bay tuần tra biển của Mỹ P-3 Orion và KJ-200 của Trung Quốc bay quá gần nhau ở mức “không an toàn” trên vùng biển đang tranh chấp trên Biển Đông.
Thiếu tá Rob Shulford, phát ngôn viên Bộ Tư Lệnh Thái Bình Dương Hoa Kỳ (PACOM) nói với báo của bộ Quốc Phòng rằng “vào ngày 8 Tháng Hai, 2017, đã xảy ra một cuộc gặp gỡ không an toàn trên không phận Biển Đông giữa máy bay tuần tra KJ-200 của Trung Quốc với máy bay tuần tra biển của Hoa Kỳ P-3 Orion.”
Theo lời ông Shulford, “khi đó, chiếc máy bay P-3 Orion của Hải Quân Mỹ đang làm nhiệm vụ tuần tra thường xuyên trên không phận quốc tế theo đúng luật lệ quốc tế. Bộ Quốc Phòng cũng như Bộ Tư Lệnh Thái Bình Dương luôn luôn quan tâm đến các cuộc gặp gỡ không an toàn với lực lượng quân sự Trung Quốc.” Ông nói thêm rằng “Chúng tôi sẽ đối phó với vấn đề này qua các kênh ngoại giao cũng như quân sự.”
Không thấy có các chi tiết về hướng bay của hai chiếc máy bay nói trên khi chúng gặp nhau trên vùng biển của bãi cạn Scarborough mà chỉ thấy được mô tả là “thiếu thận trọng” trong khi có những nguồn tin khác nói máy bay tuần thám Mỹ phải đổi hướng bay để tránh đụng nhau.
Tại Bắc Kinh, Bộ Quốc Phòng Trung Quốc xuyên qua báo chí nhà nước nói rằng phi công của họ phản ứng “hợp pháp và chuyên nghiệp,” một lối đổ lỗi thường lệ trong các vụ khiêu khích, thách đố quân sự người ta từng thấy trước đây.
“Chúng tôi hy vọng phía Mỹ nghĩ đến tình trạng quan hệ giữa hai nước và hai quân đội, chấp nhận các biện pháp thực tế, loại trừ nguyên nhân của các sự không may trên không cũng như trên biển giữa hai nước.” Tờ Hoàn Cầu Thời Báo dẫn một viên chức quốc phòng không nêu tên nói như thế.
Vụ này xảy ra ít ngày sau khi Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis đến Hàn Quốc và Nhật Bản với những lời tuyên bố làm Bắc Kinh tức giận. Trong khi ông tuyên bố Mỹ hậu thuẫn cho Nhật bảo vệ quần đảo Senkaku của Nhật đang bị Trung Quốc tranh chấp, ông nói rằng các tranh chấp chủ quyền biển đảo trên Biển Đông nên giải quyết bằng đàm phán ngoại giao.
Lời tuyên bố này về Biển Đông của ông Mattis khi nói với báo chí tại Tokyo hôm Thứ Bảy 4 Tháng Hai, 2017, có vẻ thuận tai Bắc Kinh hơn những lời ông ngoại trưởng Rex Tillerson ở Thượng Viện hồi Tháng Giêng. Tuy nhiên, báo tài chính của Nhật Nikkei Asian Review tiết lộ rằng trong riêng tư khi gặp giới chức Quốc phòng nhật Bản, ông có những lời lẽ cứng rắn hơn nhiều.
Theo báo vừa kể, ông Mattis ví các hành động của Bắc Kinh hiện nay giống như hành động thâu tóm đất đai lãnh thổ của các nước chung quanh của Trung Quốc thời phong kiến. Theo một số nguồn tin, ông nói rằng Mỹ sẽ không dung thứ cho các hành động bá quyền bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông như chính phủ tiền nhiệm. Ông cam kết Mỹ sẽ đóng vai trò tích cực để bảo vệ tự do hải hành và phi hành, đề xuất lập trường mạnh hơn chính phủ trước hầu ngăn chặn gia tăng quân sự ở khu vực. Nói rõ hơn, Mỹ sẽ gia tăng các chuyến bay cũng như chuyến tàu đi vào bên trong phạm vi 12 hải lý ở những khu vực trên Biển Đông mà Trung Quốc nói có chủ quyền trong khi luật lệ quốc tế không chấp nhận.
Tây Ninh: Đường ven kênh xuống cấp, nhiều người té xuống sông chết đuối
Trong một diễn biến khác ngày Thứ Sáu, 10 Tháng Hai, 2017, Bộ Quốc Phòng Trung Quốc loan báo 3 chiến hạm của họ đã rời căn cứ để tham dự các cuộc tập trận trên Biển Đông, phía Đông Ấn Độ Dương và phía Tây Thái Bình Dương.
Trung Quốc đã ngăn cản ngư dân Phillipines khai thác thủy sản ở ngư trường truyền thống Scarborough Shoal với mưu đồ chuẩn bị biến khu này thành một đảo nhân tạo khổng lồ khác rất gần với Phillipines. Hành động này đã thúc đẩy chính phủ Phillipines năm 2013 thời Tổng Thống Benigno Aquino III nộp đơn kiện tại tòa án quốc tế.
Năm ngoái, tòa án The Hague ra phán quyết bác bỏ tuyên bố chủ quyền “Lưỡi Bò” của Trung Quốc trên Biển Đông, nhưng tân tổng thống nước này Rodrigo Duterte lại muốn dàn hòa với Bắc Kinh, gác phán quyết qua một bên nên những căng thẳng về bãi đá ngầm Scarborough có vẻ lắng xuống. Mới đây, bộ trưởng Quốc Phòng Philippines bày tỏ lo ngại là Bắc Kinh vẫn cứ tiến hành kế hoạch xây dựng đảo nhân tạo tại đó.
Chiếc máy bay tuần tra biển P-3 Orion theo dõi tình hình khu vực gặp máy bay tuần tra KJ-200 của Trung Quốc trong tình huống “không an toàn” có vẻ như một cách đe dọa để nó đừng tới đây. (TN)
