WASHINGTON, DC (NV) – Ngay từ trước khi tranh cử năm 2016, cựu Tổng Thống Donald Trump đã tuyên truyền sai lạc về nguồn gốc sinh ra của tổng thống lúc bấy giờ là ông Barack Obama và sau đó dùng “chiêu” này để chống lại người cùng đảng là Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz. Hiện nay ông có một mục tiêu mới, đó là cựu Đại Sứ Nikki Haley, đối thủ của ông trong vòng bầu sơ bộ của đảng Cộng Hòa, theo NBC News hôm Thứ Ba, 9 Tháng Giêng.
Khi điểm số của bà Haley tăng mạnh ở New Hampshire, hôm Thứ Hai trên Truth Social ông Trump đã chia sẻ một bài báo của một cơ quan truyền thông cực hữu tuyên bố nữ cựu đại sứ, con di dân gốc Ấn Độ, không đủ tư cách trở thành tổng thống vì cha mẹ chưa là công dân Mỹ khi hạ sinh ra bà năm 1972.
Bà Nikki Haley được sinh ra ở tiểu bang South Carolina và đã sống ở Mỹ cả cuộc đời. Cha mẹ của bà chỉ trở thành công dân Mỹ sau khi bà được sinh ra.
Giáo Sư Laurence Tribe, Khoa Luật Harvard, viết trong một email: “Những tuyên bố của các người bài bác chống lại bà Nikki Haley là hoàn toàn vô căn cứ xét về mặt pháp lý và Hiến Pháp.”
“Tôi không thể tưởng tượng ông Trump hy vọng đạt được điều gì từ những tuyên bố đó trừ khi muốn chơi ván bài chạy đua với vị nữ cựu thống đốc/cựu đại sứ Liên Hiệp Quốc vì bà Haley là một phụ nữ da màu và lợi dụng nguồn gốc của thành kiến chống người nhập cư bằng cách nhấn vào quan điểm rằng cha mẹ không phải là công dân khi sinh ra bà ngay tại Mỹ.”
Tu Chính Án Thứ 14 nêu rõ rằng “tất cả những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ” đều là công dân. Tu chính này được ban hành sau Nội Chiến để trao quyền công dân cho những người Mỹ da đen trước đây từng là nô lệ.
Giáo Sư Burt Neuborne, Khoa Luật New York University, nói đùa: “Ai đó nên nói với ông Trump rằng miền Bắc đã thắng trong cuộc Nội Chiến.”
“Nếu một người sinh ra ở Mỹ, toàn bộ mục đích của Tu Chính Án Thứ 14 khẳng định người đó là một công dân,” vị giáo sư nói.
Để đủ điều kiện tranh cử tổng thống, một người phải là “công dân bẩm sinh,” ít nhất 35 tuổi và phải sống ở nước Mỹ ít nhất 14 năm.
Cựu Tổng Thống Trump cổ xúy lập luận rằng nên tước bỏ “quyền công dân theo nơi sinh” đối với con cái của những người nhập cư không có giấy tờ.
Khi được hỏi về bài đăng trên mạng xã hội của ông Trump, ban tranh cử của cựu tổng thống không đưa ra lời tuyên bố nào.
Ông Trump thường xuyên nhắm mục tiêu về nơi sinh vào các đối thủ chính trị da màu.
Năm 2020, ông Trump cũng đưa ra giả thuyết tương tự để chống lại Phó Tổng Thống Kamala Harris. Bà Harris sinh ra ở Mỹ với cha mẹ là người nhập cư Jamaica và Ấn Độ.
Sự nổi tiếng của ông Trump ở phe cực hữu phần lớn là do lớn tiếng ủng hộ các thuyết âm mưu, chẳng hạn tập trung vào tuyên truyền rằng ông Obama không đủ tư cách làm tổng thống vì ông không sinh ra ở Hawaii. Từ năm 2011, ông Trump liên tục tung luận điệu sai trái rằng giấy khai sinh của cựu Tổng Thống Obama là giả.
Vào tám năm trước đây, ông Trump thực hiện biện pháp tương tự trong nỗ lực hạ Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz (Cộng Hòa-Texas), khi đó là đối thủ của ông trong cuộc tranh sự đề cử của đảng. Ông Trump tuyên bố ông Cruz không đủ điều kiện vào Tòa Bạch Ốc vì sinh ra ở Canada, mặc dù mẹ ông là công dân Mỹ vào thời điểm đó.
Ông Trump đã sử dụng đòn “nơi sinh ra” để không ngừng tấn công ông Cruz trong trận chiến đầu tiên của họ và liên tục đe dọa “kiện [Cruz] vì không phải là công dân bẩm sinh.”
Được thể, những người ủng hộ Trump thường sử dụng ngón đòn “nơi sinh ra” của ông Cruz để tấn công nỗ lực tranh cử tổng thống của ông này.
Vào thời điểm đó, các học giả luật pháp đã bác bỏ hoàn toàn lập luận này.
Ông Neal Katyal, quyền tổng biện lý dưới thời Tổng Thống Barack Obama, và ông Paul Clement, từng là tổng biện lý dưới thời Tổng Thống George W. Bush, đã viết phản đối lập luận này trên tạp chí luật Harvard Law Review năm 2015: “Như Quốc Hội đã công nhận kể từ khi lập quốc, một người sinh ra ở ngoại quốc có cha mẹ là công dân Mỹ đã là công dân Hoa Kỳ bẩm sinh và không cần nhập tịch. Và cụm từ ‘công dân bẩm sinh’ (natural born Citizen) trong Hiến Pháp bao gồm tất cả những công dân như vậy ngay từ khi sinh ra.” (MPL) [qd]
