WASHINGTON, DC (NV) – Một tòa kháng án liên bang, hôm Thứ Năm, 2 Tháng Bảy, ra lệnh buộc chính phủ Tổng Thống Donald Trump nhận lại 19 nhân viên tình báo từng bị sa thải vì nhiệm vụ tạm thời liên quan đến các chương trình đa dạng (DEI), phán rằng các cơ quan tình báo phải tôn trọng quyền hiến định về thủ tục pháp lý công bằng của nhân viên.
Theo NBC News, hội đồng ba thẩm phán ra phán quyết 2-1 rằng CIA và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia không tuân thủ chính quy định nội bộ của hai cơ quan khi sa thải 19 nhân viên tình báo chuyên nghiệp.
Các nhân viên này lập luận rằng quyết định sa thải mang tính “tùy tiện” và “không được bất cứ hồ sơ bằng chứng nào hỗ trợ,” đồng thời nói họ lẽ ra phải được chuyển sang nhiệm vụ khác thay vì bị trừng phạt vì những công việc do chính quyền tiền nhiệm giao phó.
Hồ sơ này bắt đầu từ chiến dịch của chính phủ Tổng Thống Trump nhằm xóa bỏ các chương trình DEI/DEIA, tức diversity, equity, inclusion and accessibility – đa dạng, công bằng, hòa nhập và tiếp cận – trong chính phủ liên bang. Sau khi ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc đầu năm 2025, chính phủ ban hành sắc lệnh yêu cầu các cơ quan liên bang chấm dứt các chương trình DEI, và Văn Phòng Quản Trị Nhân Sự Liên Bang, OPM, gửi hướng dẫn yêu cầu các cơ quan đưa nhân viên làm trong các văn phòng DEIA vào tình trạng nghỉ hành chính có lương từ ngày 22 Tháng Giêng, 2025.
Nhóm bị ảnh hưởng trong hồ sơ này gồm 19 nhân viên tình báo chuyên nghiệp thuộc CIA và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia, ODNI. Họ không bị cáo buộc làm sai, không bị cáo buộc làm việc kém, và cũng không bị thu hồi quyền tiếp cận tin mật; lý do chính nằm ở việc họ tạm thời được phân công vào các nhiệm vụ liên quan đến DEIA. Hồ sơ tòa nói việc chấm dứt vị trí của họ xuất phát từ các sắc lệnh mới của Tổng Thống Trump và các bản hướng dẫn của OPM nhằm loại bỏ chương trình DEIA trong chính phủ.
Điểm dễ gây hiểu lầm là họ không phải “nhân viên DEI” theo nghĩa chính trị hoặc vận động ý thức hệ. Theo lập luận của phía nhân viên, họ là công chức tình báo nghề nghiệp, làm theo phân công của cấp trên và chính quyền trước đó; khi chính sách thay đổi, họ cho rằng cơ quan lẽ ra phải chuyển họ sang nhiệm vụ khác, thay vì sa thải vì một nhiệm vụ tạm thời mà họ không tự chọn. NBC News tường thuật rằng các nhân viên này nói quyết định sa thải mang tính “tùy tiện” và không có hồ sơ bằng chứng hỗ trợ.
Chính phủ ông Trump lập luận rằng Giám Đốc CIA John Ratcliffe và người đứng đầu tình báo quốc gia có thẩm quyền rất rộng theo luật an ninh quốc gia, kể cả quyền chấm dứt nhân viên khi thấy cần thiết vì quyền lợi của Mỹ. Lập luận này dựa trên đặc thù của cơ quan tình báo: nhân viên CIA và ODNI không có đầy đủ cơ chế bảo vệ như nhiều công chức liên bang bình thường. Nhưng đa số thẩm phán nói quyền sa thải rộng không xóa bỏ nghĩa vụ làm đúng thủ tục khi chính cơ quan có quy định về chuyển nhiệm vụ và kháng cáo.
Hồ sơ này còn nhiều hơn 19 người, Reuters cho biết họ thuộc nhóm 58 nhân viên CIA và ODNI bị đưa vào diện nghỉ hành chính có lương vì từng được phân công vào các chương trình DEI. Điều đó cho thấy đây không phải một quyết định nhân sự lẻ tẻ, mà là một phần trong chiến dịch hành chính lớn hơn nhằm tháo bỏ DEI trong hệ thống liên bang, kể cả trong cộng đồng tình báo.
Hiện chưa rõ khi nào các nhân viên tại CIA và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia được nhận lại và giao nhiệm vụ mới, trong lúc có nhiều khả năng chính phủ Trump sẽ kháng cáo.
CIA và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia không trả lời yêu cầu bình luận của NBC News. (MPL) [dt]
