WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Sáu, 14 Tháng Sáu, Tối Cao Pháp Viện tuyên bố lệnh cấm cấp liên bang, rằng các loại võ khí gắn “dụng cụ xả đạn liên hồi” (bump stock) cho phép võ khí bán tự động bắn nhanh như súng máy, là bất hợp pháp, đồng thời bác bỏ thêm một lệnh cấm khác liên quan tới võ khí được ban hành dưới thời cựu Tổng Thống Đảng Cộng Hòa Donald Trump, theo hãng tin Reuters.
Trong phán quyết có tỷ lệ 6-3 do Thẩm Phán bảo thủ Clarence Thomas đưa ra, các thẩm phán giữ nguyên quyết định của tòa án cấp dưới đứng về phía Michael Cargill, chủ cửa hàng súng ống và cũng là người ủng hộ quyền sở hữu súng đến từ Austin, Texas, vốn phản đối lệnh cấm bằng cách tuyên bố rằng một cơ quan Hoa Kỳ diễn giải không đúng một luật định liên bang, trong đó cấm súng máy nhưng hà cớ gì mà dính dáng tới “bump stock.” Các thẩm phán bảo thủ đồng thuận chiếm đa số, còn các thẩm phán tự do thì không đồng tình.
Quy định cấm gắn “bump stock” được chính quyền Trump áp dụng năm 2019 sau khi võ khí gắn “bump stock” xuất hiện trong vụ xả súng hàng năm 2017 khiến 58 người thiệt mạng tại một lễ hội nhạc đồng quê ở Las Vegas.
Chính quyền Tổng Thống Đảng Dân Chủ Joe Biden bảo vệ quy định này tại tòa, cho biết quyết định này “gạt bỏ một quy định quan trọng về an ninh súng ống.”
“Tôi kêu gọi Quốc Hội cấm súng ống gắn ‘bump stock,’ bằng lệnh cấm võ khí tấn công và thực hiện thêm hành động để cứu mạng người dân – gửi cho tôi một dự luật, tôi sẽ ký ngay lập tức,” Biden nói.
Trump đang thách thức Biden trong cuộc tổng tuyển cử ngày 5 Tháng Mười Một. Phát ngôn viên chiến dịch tranh cử của Trump, Karoline Leavitt, cho biết sau phán quyết, “Tòa án đưa ra quyết định rồi và chúng ta nên tôn trọng điều đó,” đồng thời nói Trump là “người quyết liệt bảo vệ quyền sở hữu súng.”
Vụ án tập trung vào cách thức mà Cơ Quan Rượu, Thuốc Lá, Súng Ống và Chất Nổ ATF, trực thuộc Bộ Tư Pháp, diễn giải một luật định liên bang có tên Đạo Luật Súng Đạn Quốc Gia, trong đó định nghĩa súng máy là võ khí có thể “tự động” bắn nhiều hơn một phát “bằng một chức năng duy nhất của cò súng.”
“Chúng tôi cho rằng một khẩu súng trường bán tự động được gắn ‘bump stock’ không phải là ‘súng máy’ vì nó không thể bắn nhiều hơn một phát đạn ‘chỉ bằng một chức năng duy nhất của cò súng,'” Thomas viết. “Và, ngay cả khi có thể, khẩu súng gắn bump stock cũng không thể ‘tự động’ làm như vậy. Do đó, ATF đành vượt lên trên thẩm quyền theo luật định khi ban hành quy tắc phân loại các loại súng có gắn ‘bump stock’ là súng máy.”
Luật liên bang cấm mua bán hoặc sở hữu súng máy, có thể lãnh án tới 10 năm tù.
Các loại “bump stock” sử dụng lực giật của súng bán tự động giúp nó trượt qua trượt lại trong lúc “nảy tới nảy lui” với ngón tay mà người bắn đặt lên trên cò súng, giúp tốc độ bắn nhanh hơn. Giới chức liên bang nói rằng quy tắc này là cần thiết vì có thể bảo vệ an ninh công cộng tại một quốc gia đang phải đối diện với tình trạng bạo lực liên tục do súng đạn gây ra.
Trong một ý kiến bất đồng, Thẩm Phán cấp tiến Sonia Sotomayor viết rằng phán quyết này sẽ để lại “hậu quả chết người,” nói rằng đa số tòa án gạt bỏ nỗ lực của Quốc Hội trong việc chấp nhận “định nghĩa hẹp nhưng không thực tế” về súng máy, cho phép người mua và nhà sản xuất súng lách luật.
Sotomayor lưu ý rằng phần lớn tòa án từng thực hiện điều này bằng cách tập trung nhiều vào cấu trúc bên trong của một khẩu súng và vận dụng “sáu sơ đồ và một hình ảnh động” để đưa ra kết luận nhằm cho thấy súng được gắn “bump stock” rõ ràng là súng máy, Sotomayor cho biết.
Sau khi một tay súng bắn một loại võ khí gắn bump stock trong vụ xả súng tại Las Vegas khiến 58 người thiệt mạng và hàng trăm người khác bị thương, chính quyền cựu Tổng Thống Trump ban hành lệnh cấm “bump stock.” Để đảo ngược lập trường từng được đưa ra trong quá khứ, ATF quyết định công nhận rằng “bump stock” là dụng cụ bị cấm trong danh sách Đạo Luật Võ Khí Quốc Gia.
Tối Cao Pháp Viện, phần lớn là bảo thủ, có góc nhìn bao quát về quyền sở hữu súng, bãi bỏ các hạn chế về súng trong các vụ án khủng khiếp năm 2008, 2010 và 2022. Trong phán quyết năm 2022 đó, tòa án bãi bỏ các giới hạn của tiểu bang New York liên quan tới việc đem theo súng lục khi ra khỏi nhà và đặt ra tiêu chuẩn nghiêm ngặt mới nhằm xác định sự hợp pháp của các quy định về súng. Không giống như ba vụ án đó, vụ án tại Las Vegas không tập trung vào quyền được giữ và mang theo võ khí như Tu Chính Án Thứ Hai của Hiến Pháp Hoa Kỳ có nói.
Năm ngoái, Tòa Phúc Thẩm Liên Bang Địa Hạt 5 đặt trụ sở tại New Orleans cũng đứng về phía Cargill.
Dự kiến, các thẩm phán cũng sẽ đưa ra phán quyết vào cuối Tháng Sáu trong một vụ kiện khác liên quan tới quyền sở hữu súng. Các thẩm phán lắng nghe các lập luận vào Tháng Mười Một về tính hợp pháp của luật liên bang trong đó coi những người đang chịu lệnh cấm bạo lực gia đình sở hữu súng là phạm tội. (TTHN)
