WASHINGTON, DC (NV) – Tối Cao Pháp Viện Mỹ hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Chín, cho phép chính quyền Tổng Thống Donald Trump dùng dữ liệu liên bang để các tiểu bang kiểm tra quốc tịch của cử tri, chỉ hơn một tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 Tháng Mười Một, trang Politico loan tin.
Quyết định lập tức gây tranh luận giữa hai mục tiêu rằng bảo đảm chỉ có công dân Mỹ được bỏ phiếu và bảo vệ những công dân hợp pháp khỏi nguy cơ bị loại khỏi danh sách cử tri vì dữ liệu sai.
Trước năm 2025, hệ thống mang tên SAVE (viết tắt của Systematic Alien Verification for Entitlements, vốn được Bộ Nội An sử dụng để xác minh tình trạng nhập cư) chủ yếu dựa trên hồ sơ nhập cư, không thể kiểm tra người sinh tại Mỹ bằng dữ liệu sở An Sinh Xã Hội và chỉ giải quyết từng trường hợp riêng lẻ. Chính quyền ông Trump sau đó mở rộng hệ thống để kết nối với hồ sơ của sở An Sinh Xã Hội, tìm kiếm bằng số an sinh xã hội và rà soát số lượng lớn tên cùng lúc.
Chính quyền lập luận việc mở rộng này giúp các tiểu bang xác định những trường hợp người không phải công dân có thể xuất hiện trong danh sách cử tri. Bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang khi không phải công dân là bất hợp pháp. Việc các tiểu bang sử dụng SAVE vẫn mang tính tự nguyện.
Nhưng một thẩm phán liên bang hồi Tháng Sáu hủy những thay đổi đối với SAVE, kết luận chính quyền vi phạm các luật bảo vệ thông tin của sở An Sinh Xã Hội, quyền riêng tư và thủ tục hành chính. Tòa cũng ghi nhận một số thành viên của các tổ chức nguyên đơn bị hệ thống nhận diện nhầm là người không phải công dân, dẫn đến việc ghi danh cử tri bị hủy. Tòa Kháng Án D.C. sau đó từ chối cho chính quyền sử dụng hệ thống trong lúc kháng cáo. Tuy nhiên, Tối Cao Pháp Viện đảo ngược quyết định đó bằng lệnh khẩn cấp hôm Thứ Sáu.
Ba thẩm phán thuộc khối cấp tiến phản đối, là Thẩm Phán Ketanji Brown Jackson, Sonia Sotomayor và Elena Kagan, cho rằng đa số tập trung vào thiệt hại mà chính phủ tuyên bố phải chịu nếu SAVE bị đình chỉ nhưng không cân nhắc đầy đủ nguy cơ đối với các cử tri hợp pháp. Bà Jackson đặc biệt cảnh báo hồ sơ an sinh xã hội có thể không cập nhật kịp tình trạng của những người mới nhập tịch.
Nguy cơ đối với tiến trình dân chủ nằm ở đâu?
Điểm đáng lo ngại được các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử nêu ra không phải là việc xác minh quốc tịch tự thân, mà là sai số của dữ liệu kết hợp với thời điểm quá sát ngày bầu cử.
Nếu một công dân hợp pháp bị đánh dấu sai và không biết trước, người đó có thể phải chứng minh lại quốc tịch, sửa hồ sơ hoặc khiếu nại trong một khoảng thời gian rất ngắn. Những người mới nhập tịch đặc biệt có nguy cơ vì hồ sơ của sở An Sinh Xã Hội có thể vẫn phản ánh tình trạng cũ.
Đó là lý do các nguyên đơn mô tả vấn đề này như một rủi ro đối với quyền bỏ phiếu và quyền riêng tư. Một cơ sở dữ liệu liên bang kết hợp hồ sơ nhập cư, hồ sơ an sinh xã hội và thông tin cá nhân của hàng triệu người cũng đặt ra câu hỏi rộng hơn về việc chính phủ liên bang nên có bao nhiêu quyền lực trong việc tập trung dữ liệu công dân phục vụ bầu cử.
Tuy nhiên, tác động trực tiếp đối với cuộc bầu cử Tháng Mười Một có thể không lớn như tiêu đề của phán quyết gợi ra. Luật bầu cử National Voter Registration Act nhìn chung cấm các tiểu bang thực hiện chương trình thanh lọc cử tri có hệ thống trong vòng 90 ngày trước bầu cử liên bang. Chuyên gia luật bầu cử David Becker nói với AP rằng hạn chế này có thể khiến ảnh hưởng của quyết định trong kỳ bầu cử hiện tại tương đối giới hạn.
Phía ủng hộ SAVE đưa ra lập luận ngược lại rằng một nền dân chủ cũng bị tổn hại nếu danh sách cử tri không chính xác hoặc nếu các tiểu bang không có công cụ để xác minh điều kiện bỏ phiếu. Thẩm Phán Gregory Katsas của Tòa Kháng Án từng lập luận rằng SAVE không tự động quyết định ai đủ điều kiện bỏ phiếu; quyết định cuối cùng vẫn thuộc về các tiểu bang và phải tuân theo luật liên bang.
Vì vậy, vấn đề dân chủ ở đây không đơn giản là “kiểm tra quốc tịch hay không.” Câu hỏi khó hơn là làm sao kiểm tra mà không khiến công dân hợp pháp mất quyền bỏ phiếu vì dữ liệu sai, đồng thời không trao cho chính phủ một công cụ dữ liệu quá rộng ngay trước một cuộc bầu cử có tính quyết định. (MPL)
