WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump tiếp tục đẩy mạnh nỗ lực thay đổi cách các viện bảo tàng và cơ sở văn hóa do liên bang tài trợ trình bày về lịch sử Mỹ, khi công bố một phúc trình, cáo buộc Viện Smithsonian đã chuyển từ việc “nghiên cứu và giáo dục lịch sử” sang “một hình thức hoạt động chính trị cực đoan nhằm biến đổi đất nước.”
Hãng thông tấn AP hôm Thứ Hai, 6 Tháng Bảy, dẫn phúc trình do Hội Đồng Chính Sách Nội Địa của Tòa Bạch Ốc công bố ngày 4 Tháng Bảy cho rằng, Viện Smithsonian, đặc biệt là Bảo Tàng Lịch Sử Hoa Kỳ Quốc Gia, đã bị chi phối bởi “các nhà hoạt động cấp tiến” và không còn thực hiện đúng sứ mệnh giáo dục lịch sử một cách khách quan.
“Tại Viện Smithsonian, đặc biệt là Bảo Tàng Lịch Sử Hoa Kỳ Quốc Gia, ban lãnh đạo hiện nay cùng cách diễn giải lịch sử hiện nay không còn có thể được tin tưởng để kể câu chuyện nước Mỹ một cách trung thực, truyền cảm hứng và góp phần đoàn kết quốc gia,” theo phúc trình của Tòa Bạch Ốc viết.
PBS hôm Thứ Hai nhận định, điều này cho thấy Tổng Thống Donald Trump có thể đang chuẩn bị đưa đội ngũ của riêng mình vào thay thế.
Bản phúc trình đặc biệt chỉ trích các cuộc triển lãm đề cập đến chế độ nô lệ, phân biệt chủng tộc, bất bình đẳng xã hội và những giai đoạn gây tranh cãi trong lịch sử Hoa Kỳ. Theo Tòa Bạch Ốc, cách trình bày này khiến công chúng mất niềm tin vào những giá trị lập quốc của nước Mỹ.
Bản phúc trình dài 162 trang được đưa ra sau sắc lệnh hành pháp mà Tổng Thống Trump ký hồi Tháng Ba, mang tên “Khôi phục sự thật và sự tỉnh táo cho lịch sử nước Mỹ.” Sắc lệnh yêu cầu các cơ quan liên bang chấm dứt hỗ trợ những chương trình bị cho là cổ xúy các quan điểm “gây chia rẽ” hoặc mang tính ý thức hệ tại các viện bảo tàng và tổ chức văn hóa nhận ngân sách liên bang.
Do Quốc Hội thành lập năm 1846, Viện Smithsonian là hệ thống bảo tàng, giáo dục và nghiên cứu lớn nhất thế giới. Dù nhận phần lớn kinh phí từ chính phủ liên bang, Smithsonian không trực thuộc Tòa Bạch Ốc mà do Hội Đồng Quản Trị (Board of Regents), gồm các thành viên Quốc Hội, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ và các thành viên dân sự, điều hành.
Theo AP, đây là hành động mới nhất trong nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm tác động đến các thiết chế văn hóa và giáo dục của Hoa Kỳ.
Từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, ông Trump đã tìm cách thay đổi nhiều tổ chức lớn, trong đó có Trung Tâm Nghệ Thuật Biểu Diễn John F. Kennedy Center và nhiều trường đại học nhận tài trợ của chính phủ liên bang. Chính quyền cho rằng nhiều tổ chức này đã đi chệch khỏi vai trò giáo dục, thay vào đó thúc đẩy những quan điểm chính trị thiên tả.
Viện Smithsonian chưa đưa ra phản hồi chính thức đối với bản phúc trình. Tuy nhiên, Tổng Thư Ký Smithsonian Lonnie Bunch đã lên tiếng về sứ mệnh của viện trong cuộc phỏng vấn trên chương trình Meet the Press của NBC.
Ông Bunch nói: “Khái niệm về một ‘liên bang ngày càng hoàn thiện hơn,’ chứ không phải một quốc gia hoàn hảo, luôn là động lực đối với tôi.” Theo ông, sức mạnh của nước Mỹ nằm ở việc nhìn thẳng vào quá khứ, kể cả những giai đoạn khó khăn.
“Tôi muốn mọi người hiểu rằng chúng ta có trách nhiệm giúp những lý tưởng đó trở nên có ý nghĩa đối với mọi người dân,” ông nói. “Điểm mạnh lớn nhất của nước Mỹ không phải là né tránh lịch sử mà là hiểu lịch sử đã định hình chúng ta như thế nào và vẫn đang tiếp tục ảnh hưởng đến chúng ta.”
Ông Bunch trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên giữ chức Tổng Thư Ký Smithsonian vào năm 2019. Trước đó, ông là người sáng lập Bảo Tàng Quốc Gia về Lịch Sử và Văn Hóa Người Mỹ gốc Phi.
Thống Đốc Pennsylvania Josh Shapiro nói trên chương trình State of the Union của CNN rằng chính quyền đang tìm cách “viết lại lịch sử.”
“Không có một câu chuyện lịch sử duy nhất mà một tổng thống có quyền quyết định,” ông nói. “Điều quan trọng là người dân Mỹ được tiếp cận toàn bộ lịch sử để tự đưa ra nhận định của mình.”
Ông nói thêm: “Nếu hiểu rõ chúng ta đã đi qua những gì, chúng ta sẽ có cơ hội xây dựng tương lai tốt đẹp hơn.” (KL)
