Thiên An/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Đạo diễn Đức Nguyễn, người được biết đến qua phim Bolinao 52, sẽ cho công chiếu bộ phim mới, Stateless, vào 6 giờ chiều Thứ Bảy, ngày 1 Tháng Sáu, tại hội trường Radio VNCR, 14861 Moran Street, Westminster, CA 92683. Vào cửa miễn phí.
Một trong hơn 2,000 thuyền nhân sót lại ở Philippines 16 năm trước khi gặp phái đoàn Mỹ vào năm 2005. (Hình trong phim Stateless)
Bộ phim tài liệu thu hình những thuyền nhân Việt Nam những ngày trước khi được chính phủ Mỹ xét hồ sơ xin tị nạn sau gần 20 năm lưu lạc ở Philippines.
Khán giả muốn đến xem phim Stateless tại hội trường Radio VNCR phải gọi đặt chỗ, qua số điện thoại: 714-891-8142, hoặc gửi email đến: [email protected].
Một thuyền nhân trả lời phỏng vấn của đạo diễn từ nơi ở tạm là một căn nhà gạch cũ kỹ. (Hình trong phim Stateless)
Cảnh phim đầu tiên mở ra với hình ảnh mặt biển xám dần, mênh mang chao đảo những tia hoàng hôn cuối ngày. Giọng một phụ nữ cất lên, ngắt quãng: “Không có nỗi đau khổ nào bằng nỗi khổ của người tị nạn. Họ mất hết quyền lợi. Họ mất cả quê hương của họ.” Người phụ nữ bắt đầu chia sẻ câu chuyện của mình. Nước da sạm, nhiều nếp nhăn, gương mặt bà khắc khổ hơn nhiều so với một người ở độ tuổi trung niên. Bà là một trong những thuyền nhân kẹt lại ở Philippines hơn 17 năm.
“Đầu những năm 1990, các trại tị nạn ở Đông Nam Á bắt đầu đóng cửa,” Stateless đưa khán giả trở ngược về xuất xứ của các “di dân bất hợp pháp” gốc Việt.“Hàng ngàn thuyền nhân buộc phải trở về Việt Nam. Có 2,000 người từ chối về nước, sợ bị chính quyền đàn áp.”
Tháng Tám, 2005, khi nhân viên di trú Hoa Kỳ đến Manila để xét lại đơn xin tị nạn của thuyền nhân Việt Nam, đạo diễn Đức Nguyễn lúc đó có mặt tại đây cho một đề án phim khác, tình cờ có dịp tìm hiểu và ghi lại câu chuyện của các thuyền nhân trên.
Một mặt lo lắng cho ngày “phán xét,” mặt khác những thuyền nhân hân hoan, hy vọng được đến ổn định thực sự tại một quốc gia mới. Đây là cơ hội để họ chấm dứt chuỗi ngày “stateless,” sống không giấy tờ, không quyền cư trú, bán rong đầu đường xó chợ kiếm sống trên đất khách.
Dù trễ, ước mơ được là “công nhân, kỹ sư” khi lên thuyền rời Việt Nam nay sẽ có cơ hội trở thành hiện thực, nếu không cho họ, thì cho con cái họ.
“Trong thời gian này chúng tôi đặt hy vọng vào cuộc phỏng vấn sắp tới. Tôi rất là lo, lo không biết mình có được giống như người ta hay không. Thực lòng thì cả đêm tôi không ngủ được.” Một người đàn ông khác chia sẻ trong một cảnh của phim Stateless. Ông một mình đi dọc giữa đường phố đầy người Philippines, qua các quán xá, rồi đến căn nhà gạch ọp ẹp nằm bên một con kênh lềnh bềnh rác. Ánh mắt đăm chiêu, ông nhìn ra ngoài, qua những song sắt rỉ của cái cửa sổ nhỏ. Trời bên ngoài sáng sủa hơn nhiều so với góc phòng tối của ông, nhưng xám xám, không sáng hẳn.
Khoảng 1,500 thuyền nhân sau đó được chấp thuận cho đến Mỹ. Trong gần 500 người bị từ chối, tổ chức thiện nguyện VOICE của Luật Sư Trịnh Hội vận động chính phủ Canada tiếp nhận 200 người. Theo lời đạo diễn Đức Nguyễn, số còn lại cuối cùng cũng được nhập cư vào các nước khác ở Châu Âu.
Ra mắt không lâu, Stateless chỉ mới được trình chiếu tại một số đại hội điện ảnh năm nay ở California, như Vietnamese International Film Festival (VIFF), The San Francisco Global Vietnamese International Festival, hay Los Angeles Asian Pacific Film Festival. Phim nhận được một số giải thưởng khác nhau từ ban giám khảo và sự bình chọn của khán giả.
Cô Ysa Lê, đồng giám đốc VIFF, từng nhận xét về bộ phim Stateless: “Khi mà họ nói về những giấc mơ chôn giấu suốt mười mấy năm không biết có thực hiện được không. Họ kẹt lại bên đó, bị đẩy ra ngoài lề xã hội, trên một đất nước mà họ không muốn định cư đâu. Tôi mừng là anh Đức đã có mặt lúc đó để ghi lại câu chuyện của họ.”
“Những thế hệ sau có thể tìm hiểu cộng đồng của mình, đây là một phần lịch sử quan trọng. Từ đó, ban tổ chức nhận thấy sự quý giá của bộ phim này, cũng như cách làm phim rất hay. Xứng đáng nhận giải Spotlight Award.”
Sau khi tái trình chiếu phim Bolinao 52 vào Tháng Tư kỷ niệm ngày quốc hận, đạo diễn Đức Nguyễn một lần nữa cho chiếu phim của ông tại hội trường Radio VNCR.
Mục đích của buổi chiếu phim Stateless lần này là gây quỹ tiếp sức cho tổ chức VOICE vào cuối chương trình. Tiền thu được sẽ dùng để tiếp tục giúp đỡ các thuyền nhân khác hiện còn sót lại ở Thái Lan và Cambodia.
–
Liên lạc tác giả: [email protected]
