ORANGE COUNTY, California (NV) – Cư dân California chỉ còn chưa tới hai tuần nữa là bỏ phiếu để quyết định thông qua Prop. 50, và một thắc mắc của nhiều người là dân Orange County sẽ bỏ phiếu theo hướng nào.
Theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Tư, 22 Tháng Mười, Prop. 50 sẽ cho đảng Dân Chủ thêm năm ghế trong tổng số 52 dân biểu liên bang của California nếu được thông qua.
Cuộc bầu cử đặc biệt xảy ra vào ngày 4 Tháng Mười Một sẽ quyết định liệu các giới chức California có thông qua bản đồ bỏ phiếu Địa Hạt Hạ Viện tạm thời hay không, và bản đồ này được biên soạn có mục đích cho đảng Dân Chủ thêm năm ghế trong Hạ Viện từ đây cho đến hết năm 2030.
Hiện nay, đảng Cộng Hòa chỉ có chín ghế của California trong Hạ Viện Hoa Kỳ.
Những người ủng hộ Prop. 50, gồm có Thống Đốc Gavin Newsom và đảng Dân Chủ California, cho biết đây là cách đối phó trực tiếp với nỗ lực vẽ lại địa hạt của tiểu bang Texas để có thêm ứng cử viên Cộng Hòa. Họ cho rằng đó là cách thao túng quyền lực được Tổng Thống Donald Trump sắp xếp.
Họ còn cho rằng đây là cơ hội để chống lại những cắt giảm y tế, chống lại chi phí sống ngày càng tăng, và sự bắt bớ người nhập cư của chính quyền Trump.
Bà Florice Hoffman, chủ tịch đảng Dân Chủ Orange County, cho biết Prop. 50 có mục đích “cân bằng sân chơi” và đảng Cộng Hòa biết họ đang gặp nhiều khó khăn trong cuộc bầu cử sắp tới, nhất là sau những cuộc biểu tình “No Kings” cách đây một tuần.
“Ai cũng nên bỏ phiếu cho Prop. 50 để cân bằng sân chơi, và chỉ là tạm thời thôi. Chúng ta sẽ bỏ phiếu trực tiếp trên bản đồ nên đúng tỷ lệ và công bằng. Chỉ cần thấy sự phát triển của phong trào biểu tình ‘No Kings’ là chúng ta có thể thấy được nhiều người đang tức giận về nhiều chuyện đang xảy ra ở Hoa Kỳ, và chúng ta nên nhớ là sẽ bỏ phiếu tiếp vào năm 2026 và 2028,” bà nói với Voice of OC.
Những người phản đối, gồm có đảng Cộng Hòa California, cho rằng cuộc bầu cử này sẽ làm cư dân mất hàng triệu đô la tiền thuế. Họ còn nói dự luật này sẽ gây chia rẽ các cộng đồng thiểu số, giàn xếp bầu cử, và cho phép các chính trị gia vẽ lại bản đồ có lợi cho việc tái tranh cử của họ. Đó là điều mà cử tri California cấm cách đây hơn một thập niên bằng cách thành lập một ủy ban độc lập vẽ địa hạt bầu cử.
Ông Will O’Neil, chủ tịch đảng Cộng Hòa Orange County, cho rằng dự luật có mục đích tập trung đưa các dân cử Dân Chủ vào Quốc Hội chứ không phải tạo đoàn kết cộng đồng và các khu dân cư.
“Cư dân nên bỏ phiếu chống Prop. 50 vì đó là giàn xếp bầu cử theo đảng phái rất nhiều bằng những bản đồ được vẽ mà không ai biết, xé nhỏ các thành phố khắp Orange County, và tự tiện đưa quyền lực đến Los Angeles County, Riverside County, và San Diego County. Dự luật này tước đi tiếng nói của Orange County có 3.2 triệu dân,” ông nói với Voice of OC.
Ông O’Neil còn cho rằng những người nghĩ dự luật này là cách đối phó Texas “coi trọng Tòa Bạch Ốc hơn là hàng xóm bên kia đường.”
Bà Hoffman cho biết, tuy các nhà lập pháp vẽ bản đồ, người quyết định là cử tri, nên cho rằng đó là bầu cử công bằng để đại diện người thiểu số ở Orange County. Bà còn nói nhiều địa hạt sẽ bỏ phiếu rất sát nút.
“Tôi nghĩ đảng Công Hòa Orange County đạo đức giả vì họ kêu gọi vẽ lại địa hạt tự do trong khi không bao giờ ủng hộ điều đó,” bà Hoffman nói, một phần ám chỉ các nỗ lực vẽ lại địa hạt của Hội Đồng Giáo Dục Orange County và Hội Đồng Giám Sát Orange County.
Từ năm 2010 đến nay, Ủy Ban Vẽ Địa Hạt Công Dân – gồm có năm thành viên Dân Chủ, năm Cộng Hòa và năm thành viên không thuộc đảng nào – phụ trách vẽ lại địa hạt sau khi cử tri tước đi quyền lực đó của các nhà lập pháp tiểu bang.
Ông Neal Fornaciari, thành viên đảng Cộng Hòa trong ủy ban và là người phản đối Prop. 50, cho biết bản đồ hiện nay được vẽ bằng 35,000 ý kiến. Những ý kiến đó gồm có bản đồ được đề nghị và suy nghĩ của cư dân.
Ủy Ban Vẽ Địa Hạt Công Dân chưa trình bày suy nghĩ của họ về Prop. 50, nhưng từng ủng hộ bản đồ hiện nay mà các ủy viên chọn ra cách đây vài năm.
Trong thời gian gần đây, dân cử tại các thành phố như Orange, Newport Beach, Huntington Beach, Westminster, Mission Viejo, Yorba Linda, và Seal Beach trình bày ý kiến về Prop. 50, và đưa ra nghị quyết phản đối vẽ lại địa hạt.
Hôm Thứ Ba, 21 Tháng Mười, Santa Ana là thành phố đầu tiên ủng hộ Prop. 50 vì Hội Đồng Thành Phố đưa ra nghị quyết ủng hộ, theo đề nghị của Nghị Viên David Penaloza, người đang ứng cử dân biểu California.
Nghị Viên Phil Bacerra vắng mặt tại phiên họp tối Thứ Ba, nên các dân cử của Santa Ana thông qua nghị quyết với kết quả 6-0.
Vẽ lại địa hạt còn là một vấn đề được chú ý trong cuộc biểu tình “No Kings” ở Santa Ana hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Mười, có các dân cử như Thượng Nghị Sĩ California Tom Umberg (Dân Chủ-Santa Ana) và Dân Biểu California Avelieno Valencia (Dân Chủ-Anaheim) khen ngợi dự luật Prop. 50.
Hội Đồng Giám Sát Orange County cùng các Hội Đồng Thành Phố Irvine, Fountain Valley, Stanton, và Cypress từng thảo luận việc đưa ra nghị quyết phản đối Prop. 50, nhưng rốt cuộc không đưa ra nghị quyết.
Trong khi đó, Hội Đồng Thành Phố Westminster, tại phiên họp ngày 10 Tháng Chín, thông qua việc đưa ra nghị quyết phản đối Prop. 50 với kết quả 4-1, chỉ có phiếu chống của Phó Thị Trưởng Carlos Manzo.
Theo báo mạng CalMatters, những người ủng hộ Prop. 50 gây quỹ được gần $100 triệu, trong khi những người phản đối gây quỹ được $42 triệu.
Theo Văn Phòng Bầu Cử Orange County, quận hạt này có hơn 1.9 triệu cử trị ghi danh đi bầu, với 36% ghi danh Dân Chủ và 34% ghi danh Cộng Hòa, và 23% ghi danh không theo đảng nào.
Một số phòng phiếu mở cửa vào Thứ Bảy, 25 Tháng Mười, để cư dân bỏ phiếu sớm, và mọi phòng phiếu sẽ mở cửa vào Thứ Bảy, 1 Tháng Mười Một. (TL) [đ.d.]
