Đỗ Dzũng/Người Việt
SANTA ANA, California (NV) – Năm thành viên Hội Đồng Giám Sát (HĐGS) Orange County không đạt được đồng thuận về ngôn ngữ trong việc yêu cầu Bộ Tư Pháp Mỹ xem xét và tái đánh giá thỏa thuận truy tố cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ, người nhận tội hối lộ liên quan đến hơn $10 triệu tiền trợ cấp cư dân cao niên và người nghèo trong đại dịch COVID-19, trong cuộc họp hôm Thứ Ba, 8 Tháng Tư.
Cuộc họp được trực tiếp livestream trên trang web của HĐGS.
Cuối cùng, năm thành viên HĐGS bỏ phiếu 4-1, đồng ý điều chỉnh lại ngôn ngữ và đưa ra bỏ phiếu trong hai tuần nữa, vào kỳ họp tới.
Theo đề nghị của Giám Sát Viên Doug Chaffee (Địa Hạt 4), chủ tịch HĐGS, và Giám Sát Viên Janet Nguyễn (Địa Hạt 1), “Bộ Tư Pháp nên xem xét và tái đánh giá thỏa thuận nhận tội giữa cơ quan này và cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ, sau đó, yêu cầu luật sư quận hạt chính thức gửi thư cho Bộ Trưởng Pam Bondi, yêu cầu xem xét lay thỏa thuận trong việc tuyên án ông Andew Đỗ, đồng thời yêu cầu Bộ Tư Pháp tiến hành điều tra những người liên quan.”
Ông Andrew Đỗ từng là chánh văn phòng của bà Janet Nguyễn khi bà làm giám sát viên đại diện Địa Hạt 1. Sau đó, khi bà thắng cử chức thượng nghị sĩ California, ông tranh cử và thắng chiếc ghế trống của bà, và đại diện địa hạt này từ ngày 3 Tháng Hai, 2015 và từ chức vào ngày 22 Tháng Mười, 2024, sau khi nhận tội hối lộ với Bộ Tư Pháp Mỹ.
Trước khi nghe quan điểm của các giám sát viên, có 30 người, đại đa số là người Việt, phát biểu yêu cầu HĐGS ủng hộ đề nghị của ông Doug Chaffee và bà Janet Nguyễn.
Tất cả những người phát biểu cho rằng bản án đối với ông Andrew Đỗ là “quá nhẹ, cần sớm truy tố những người còn lại, lấy lại tiền cho cư dân Địa Hạt 1.”
Phát biểu đề nghị nghị quyết này, Giám Sát Viên Janet Nguyễn cho biết: “Ông Andrew Đỗ nhận hối lộ liên quan đến hàng triệu đô la tiền trợ cấp các bữa ăn cho cao niên và người nghèo, nhưng nhận một bản án tối đa năm năm là quá nhẹ. Rõ ràng, ông được ưu ái trong thỏa thuận nhận tội.”
Vị nữ dân cử gốc Việt nêu ra một số trường hợp tại California, trong đó, các giới chức hối lộ và tham nhũng nhẹ hơn, nhưng bị tuyên án nặng hơn.
Bà đưa ra ví dụ: “Ông Paul Richards, cựu thị trưởng Lynwood, rót hàng triệu đô la vào một công ty do ông kiểm soát và bị 16 năm tù. Ông Raymond She Wah Chan, cựu phó thị trưởng Los Angeles, bị 12 năm tù vì nhận hối lộ $750,000…”
Trước đó, hôm 6 Tháng Tư, bà Janet Nguyễn có viết một bài xã luận đăng trên nhật báo The Orange County Register, có tựa đề “Janet Nguyễn: Andrew Đỗ đang được ưu ái. Bản án năm năm là quá nhẹ” (Janet Nguyen: Andrew Do is getting preferential treatment. Five years is too light a sentence).
Giám Sát Viên Don Wagner (Địa Hạt 3) không đồng ý với đề nghị này của hai đồng viện.
Ông nói: “Những gì ông Andrew Đỗ làm là phản bội tôi, phản bội đồng viện, phản bội cộng đồng. Chúng ta biết các nhà điều tra biết hết sự việc. Tuy nhiên, có nhiều điều chúng ta không biết. Chúng ta không nên vội vã vì đây là quyết định của Bộ Tư Pháp. Tôi nghĩ làm như vậy là không tôn trọng hệ thống tư pháp và tòa án. Đây không phải là trách nhiệm của chúng ta đẩy mạnh thêm việc này. Chúng ta không biết chi tiết thỏa thuận ông Andrew Đỗ ký với bên công tố. Chúng ta không biết sự việc sẽ kết thúc như thế nào. Chúng ta không thể nói tòa án xem lại vụ này.”
Ngoài vụ nhận tội hối lộ, Luật Sư Eliot Krieger, đại diện cho ông Andrew Đỗ, mới đây cho Luật Sư Leon Page của Orange County biết là thân chủ của ông vẫn nhận được 57 email từ HĐGS sau khi ông từ chức, và sự việc đang được HĐGS điều tra thêm.
“Chuyện email là sai, nhưng tòa án chưa đụng vào,” ông Don Wagner nói. “Tuy nhiên, tôi nghĩ chúng ta nên bỏ phiếu chống nghị quyết này. Chúng ta nên tôn trọng hệ thống tòa để họ quyết định. Chúng ta nên đi trong ‘làn đường’ của chúng ta, đừng đi qua ‘làn đường’ khác.”
Giám Sát Viên Vicente Sarmiento (Địa Hạt 2) thì quan tâm về ngôn ngữ “khá mạnh” trong nghị quyết, cũng như tiền lệ của vụ này.
Ông nói: “Tôi nghĩ chúng ta nên điều chỉnh lại một số từ ngữ trong này, vì có vẻ hơi mạnh. Ngoài ra, tôi muốn hỏi Luật Sư Leon Page là từ trước tới nay, có bao giờ HĐGS đưa ra nghị quyết như vậy không?”
Ông Sarmiento tiếp: “Tôi thông cảm với những người đến đây phát biểu. Tôi là người lên tiếng mạnh mẽ truy tố ông Andrew Đỗ. Tôi cũng đồng ý là bên công tố vẫn chưa đụng vào những người có liên quan với ông Andrew Đỗ. Tôi rất tôn trọng công việc của bên công tố. Chúng ta cũng phải hiểu vai trò của HĐGS. Tôi muốn hỏi luật sư quận hạt có bao giờ chúng ta làm như vậy chưa.”
Luật Sư Leon Page trả lời: “Theo nghiên cứu của tôi trong 20 năm qua, HĐGS chưa bao giờ đề nghị bản án nặng hơn. Cách đây chừng 10 năm, có một vụ, HĐGS không hài lòng và thông quan nghị quyết lên án việc này.”
Ông Sarmiento thêm: “Tôi không rõ, nhưng có nhiều cử tri gọi tôi thắc mắc, lại tại sao ông Andrew Đỗ bị nhẹ như vậy, so sánh với trường hợp cựu thị trưởng Anaheim. Tôi nghĩ, chúng ta cứ viết một lá thư, gởi Bộ Tư Pháp, bày tỏ quan điểm của chúng ta. Tôi cũng thấy chúng ta, làm một cơ quan lập pháp, cũng không nên can thiệp vào chuyện của tư pháp. Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể im lặng với số tiền hơn $10 triệu mà ông Andrew Đô có dính dáng.”
Ông Leon Page trả lời: “Theo nghiên cứu của tôi trở về trước 20 năm mà tôi có thể làm được, chưa bao giờ HĐGS có một nghị quyết như vậy. Cách đây 10 năm, cũng có một vụ tương tự, nhưng HĐGS chỉ đưa ra một tuyên bố chỉ trích mà thôi.”
Giám Sát Viên Katrina Foley (Địa Hạt 5) nói: “Tôi cảm thấy bực mình với những gì ông Andrew Đỗ làm. Tôi cũng biết nghị quyết này sẽ buộc chúng ta phải hợp tác với bên công tố. Tôi muốn thấy bức tranh rõ hơn. Tôi thấy ngôn ngữ trong nghị quyết nói đề nghị xem lại vấn đề có cái gì đó.”
Ông Don Wagner nhắc lại: “Đây không phải là công việc của chúng ta. Hãy để tòa án làm việc này.”
Ông Sarmiento khẳng định: “Tôi muốn bảo đảm là ông Andrew Đỗ phải chịu bản án tối đa trong việc này.”
Giám Sát Viên Chafee nói: “Tôi nghĩ chúng ta vẫn chưa thống nhất trong việc này. Không chắc chúng ta đồng ý với ngôn ngữ của nghị quyết. Tôi muốn toàn bộ chúng ta phải đồng ý cho nghị quyết này. Vì thế, tôi đề nghị hoãn lại tới kỳ họp tới để chúng ta có thể điều chỉnh và đồng ý hơn.”
Giám Sát Viên Janet Nguyễn chia sẻ: “Tôi đề nghị chúng ta làm sớm để bên công tố có thời gian xem xét lại sự việc vì chúng ta không có đủ thời gian để thảo luận.”
Ông Chafee vẫn muốn toàn bộ HĐGS đồng ý.
Bà Janet Nguyễn nói tiếp: “Có người đồng ý có người không là chuyện bình thường. Tôi hiểu dù tôi không phải là luật sư trong khi có bốn người là luật sư trong HĐGS, nhưng tôi từng là người làm luật khi làm việc ở Sacramento, nên tôi cũng hiểu. Nhưng chúng ta không thể đợi lâu hơn, nhất là sau khi bể ra vụ sử dụng email.”
Bà Foley đề nghị: “Chúng ta có thể làm cả hai, vụ tuyên án và vụ email, vì tôi hiểu là mọi người ở đây đều khó chịu.”
Ông Chafee phản biện: “Tôi không thích gom lại như vậy. Tôi rất giận về việc này, nhưng tôi muốn làm đúng cách. Tôi muốn hoãn hai tuần.”
Bà Janet Nguyễn nói: “Tôi không nghĩ hoãn hai tuần sẽ có đồng thuận. Tôi sẵn sàng điều chỉnh để hoàn tất hôm nay. Tôi thấy rất rõ là sẽ không có đồng thuận. Tôi đồng ý rút lại nghị quyết này, nếu hai tuần nữa chúng ta bỏ phiếu thông qua, cho dù không có đồng thuận.”
Ông Chaffee đồng ý.
Bà Foley hỏi: “Tại sao không là 3-2 hôm nay mà phải đợi hai tuần?”
Ông Chaffee không chịu, và cuối cùng HĐGS bỏ phiếu quả 4-1, trong đó bà Foley bỏ phiếu chống.
Nghị quyết công nhận Tháng Tư, 2025 là Tháng Tư Đen
Trước buổi họp, Giám Sát Viên Janet Nguyễn công bố nghị quyết do bà đưa ra, và được HĐGS thông qua, công nhận Tháng Tư, 2025 là Tháng Tư Đen, nhân dịp đánh dấu 50 năm sự kiện ngày miền Nam Việt Nam thất thủ.
Nghị quyết nêu rõ: “30 Tháng Tư, 2025 đánh dấu 50 năm Ngày Sài Gòn Thất Thủ vào ngày 30 Tháng Tư, 1975, chấm dứt cuộc chiến Việt Nam, gây ra hậu quả rất lớn cho người dân Việt Nam…Trong khi tưởng niệm sự kiện này, điều cần thiết là chúng ta công nhận tầm quan trọng của Little Saigon, không chỉ là một trung tâm văn hóa mà còn là một biểu tượng của sự phục hồi mạnh mẽ và kiên quyết với mục tiêu khao khát tự do…Vì thế, HĐGS Orange County vinh dự công nhận Tháng Tư Đen tại Orange County, một thời điểm đặc biệt cho tất cả cư dân quận hạt, phản ánh sự hy sinh và kiên nhẫn của cộng đồng người Mỹ gốc Việt, để tưởng niệm những người đã mất trong cuộc chiến Việt Nam, và tái xác định quyết tâm đối với các giá trị tự do, dân chủ, và nhân quyền.”
Hai mươi lăm bản sao nghị quyết được Giám Sát Viên Janet Nguyễn trao cho đại diện của 25 hội đoàn có mặt tại buổi họp.
Ngoài ra, cả bốn giám sát viên, Janet Nguyễn, Vicente Sarmiento, Doug Chaffee, và Katrina Foley đều mang khăn quàng cổ màu vàng có ba sọc đỏ, tượng trưng cho lá cờ VNCH của miền Nam Việt Nam, trong lúc trao từng bản nghị quyết cho đại diện các hội đoàn.
Giám Sát Viên Don Wagner không có mặt trong phòng họp lúc đó. Cả ba giám sát viên Vicente Sarmiento, Doug Chaffee, và Katrina Foley đều phát biểu bày tỏ sự ủng hộ đối với cộng đồng Việt Nam.
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
