Thiện Lê/Người Việt
SAN FRANCISCO, California (NV) – Luật “gánh nặng xã hội” (Public Charge) của chính quyền Tổng Thống Donald Trump sẽ có hiệu lực vào ngày 18 Tháng Chín, và sẽ ảnh hưởng đến nhiều cộng đồng nhập cư. Đó là chủ đề của buổi hội thảo do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức vào Thứ Tư, 9 Tháng Chín.
Luật này đang gây ra nhiều sợ hãi trong các cộng đồng nhập cư và trong các gia đình có nhiều tình trạng di trú khác nhau về cách nhận được phúc lợi xã hội.
Buổi hội thảo có sự tham dự của nhiều chuyên gia di trú để thảo luận về việc ai sẽ bị luật “gánh nặng xã hội” ảnh hưởng nhiều nhất.
Đầu tiên là bà Adriana Cadena, tổng giám đốc Liên Đoàn Bảo Vệ Gia Đình Nhập Cư.
Bà cho biết luật “gánh nặng xã hội” là một phần của luật di trú từ năm 1882 đến nay, là cách kiểm tra việc những người xin thẻ xanh dựa vào chính phủ bao nhiêu. Bà còn nói đó là cách kỳ thị những người nhập cư có thu nhập thấp và người da màu.
Đến năm 1996, cư dân chỉ bị đánh giá khi xin các trợ cấp tiền mặt như Hỗ Trợ Gia Đình Khó Khăn (TANF) và Lợi Tức An Sinh Bổ Sung (SSI). Chính quyền Trump đầu tiên mở rộng các đánh giá đó ra vào năm 2019, thêm “Supplemental Nutrition Assistance Program” (SNAP, thường gọi là Food Stamps), trợ cấp gia cư (Section 8), và Medicaid vào.
Đến năm 2022, chính quyền Tổng Thống Joe Biden thu nhỏ luật “gánh nặng xã hội” lại như năm 1996, cấm phạt những người xin thẻ xanh bằng cách dựa vào phúc lợi họ và gia đình đang nhận.
Luật mới có hiệu lực vào ngày 18 Tháng Chín, xóa bỏ những thay đổi của năm 2022, cho Bộ Nội An đánh giá mọi chương trình phúc lợi thuộc loại “gánh nặng xã hội.” Chỉ có những chương trình như lương hưu an sinh xã hội và những phúc lợi phải trả tiền được coi là an toàn.
California có đến hơn 38% cư dân hưởng Medicaid, và 62% người có Medi-Cal đang đi làm. Luật “gánh nặng xã hội” của năm 2019 làm khoảng một nửa gia đình nhập cư không dám xin bảo hiểm y tế, và luật mới còn nguy hiểm hơn vì tình hình bắt bớ người nhập cư.
Diễn giả thứ hai là ba Ariel Brown, luật sư của Trung Tâm Nguồn Lực Pháp Lý Nhập Cư.
Bà mở đầu bằng so sánh luật “gánh nặng xã hội” của hai chính quyền Trump. Bà cho biết chính quyền Trump đầu tiên đánh giá gắt gao hơn, trong khi chính quyền hiện nay thì đi theo hướng ngược lại. Tuy nhiên, cách đánh giá lại dựa trên thành kiến nhiều hơn.
Luật “gánh nặng xã hội” mới được tạo ra để tạo ra rối loạn, làm người nhập cư không dám xin trợ cấp mà họ đủ điều kiện để nhận.
Bà Brown còn nói về những người không bị luật “gánh nặng xã hội” ảnh hưởng, gồm có người tị nạn, người xin trú ẩn, người có visa được tạm bảo vệ, người đang gia hạn thẻ xanh hay đang xin vào quốc tịch. Những người không có đường nhập cư ngay lập tức hay không có hồ sơ đang đợi xét duyệt cũng không bị ảnh hưởng.
Sau đó, bà đưa lời khuyên cho người nhập cư như liên lạc với luật sư di trú nếu không rõ tình hình của mình ra sao.
Hiện nay, nhiều tổ chức đang khởi kiện chính quyền Trump vì ảnh hưởng đến nhiều người nhập cư và luật “gánh nặng xã hội” có mục đích kỳ thị.
Tiếp theo là bà Sara Dar, phó chủ tịch tổ chức Policy and Advocacy at the Children’s Partnership, nói về ảnh hưởng của “gánh nặng xã hội” đối với nhiều cư dân, đầu tiên là trẻ em California.
Tiểu bang California có 44% trẻ em sống với ít nhất một phụ huynh là người sinh ra ở nước ngoài, tổng cộng có 3.7 triệu trẻ em trong diện đó. Trong đó, 90% sinh ra ở Hoa Kỳ và là công dân. Ngoài ra, hơn 1 triệu trẻ em có ít nhất một phụ huynh là người nhập cư trái phép.
Hiện nay, 17% trẻ em thuộc gia đình nhập cư đang sống ở dưới mức nghèo khó liên bang so với 13% trẻ em có cha mẹ sinh ra ở Hoa Kỳ. Thêm vào đó là nhiều cha mẹ đang lo lắng về các vấn đề di trú, làm trẻ em cũng lo sợ, gây ra các vấn đề tâm lý và phải bỏ học.
Bà khuyên những người nhập cư trái phép không có cách lấy thẻ xanh phải cân nhắc bỏ những phúc lợi có thể gây nguy hiểm cho họ. Bà còn khuyên ai cũng nên làm việc với luật sư trước khi quyết định. Nếu bị mất phúc lợi, các quỹ thực phẩm, phòng khám cộng đồng và các trung tâm y tế được liên bang công nhận là những cách thay thế.
Diễn giả cuối cùng là ông Daniel Torres, cố vấn Cơ Quan Y Tế và Dịch Vụ Con Người California.
Ông cho biết “gánh nặng xã hội” chỉ áp dụng cho những phúc lợi về tiền bạc và lâu dài, nhưng chính quyền Trump đầu tiên mở rông luật đó, vẫn tập trung vào các phúc lợi liên bang.
Luật “gánh nặng xã hội” hiện nay xóa bỏ mấy thập niên thay đổi để có thể bao gồm những phúc lợi dựa vào thu nhập, trong đó có những phúc lợi có chi phí từ liên bang và chính phủ địa phương. Điều đó làm California phải thảo luận về việc có các phúc lợi riêng của tiểu bang.
California đang có cách đối phó là phát hành các tư liệu trên mạng cho nhiều gia đình nhập cư. Tiểu bang còn hợp tác với nhiều nơi đáng tin cậy như các tổ chức cộng đồng, các lãnh đạo tôn giáo, và trường học để giúp cộng đồng.
Luật “gánh nặng xã hội” đang làm nhiều công dân sợ hãi vì cho rằng có thể làm hại người thân nhập cư khi xin phúc lợi.
Chính phủ liên bang đang ước tính tiết kiệm được $13 tỷ/năm vì luật “gánh nặng xã hội,” có nghĩa là họ hy vọng cả công dân cũng phải bỏ phúc lợi mà họ có đủ điều kiện.
Theo luật mới, không cho người dân nhận phúc lợi không cần phải giải thích nhiều như trước, và phải mất nhiều năm mới thật sự hiểu được cách áp dụng luật mới này. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
