Nguyễn Văn Khanh
Tự dưng ông Tổng Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Leon Panetta trở thành đề tài mọi người chú ý tới vì chuyện chẳng đâu vào với đâu, bắt đầu bằng bản tin của hãng thông tấn AP cho biết từ ngày nhậm chức hồi Tháng Bảy năm ngoái đến nay, chỉ riêng khoản tiền cuối tuần ông sếp Ngũ Giác Ðài dùng phi cơ chính phủ bay về California thăm gia đình đã tốn kém hơn 860,000 dollars công quỹ.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Leon Panetta (Hình: AFP/Getty Images)
Bản tin này được phổ biến vào đúng lúc Tổng Thống Barack Obama khi đang vận động tái tranh cử, đi đâu cũng nói với cử tri là ông chủ trương “cắt giảm ngân sách” “chỉ thị các bộ phải giảm chi tiêu.” Cuối năm ngoái trong phiên họp nội các, đích thân ông Obama dặn dò các vị tổng trưởng phải cắt giảm ngay cả chi phí văn phòng, từ chi phí cellphone cho đến cây bút, cái ly cà phê thường được dùng làm quà tặng cho khách. Các nhà hoạch định chính sách quốc phòng Hoa Kỳ cũng đã gặp Quốc Hội để thông báo cho Thượng và Hạ Viện biết kế hoạch mới do chính ông Panetta đề ra: đóng cửa một số căn cứ quân sự, giảm bớt số binh sĩ tại ngũ, tăng khoản tiền các binh sĩ giải ngũ phải đóng để mua bảo hiểm y tế.
Ðây không phải lần đầu tiên tin liên quan đến các chuyến bay về thăm nhà của ông Panetta được nói tới. Hồi Tháng Mười Một năm ngoái nhật báo The Washington Times cho hay ông Panetta thường bay từ D.C. về California nghỉ cuối tuần hay nghỉ lễ, mỗi lần tốn 32,000 dollars. Lần này hãng thông tấn AP tính kỹ hơn: từ lúc ông nhậm chức đến giờ ông về thăm nhà cả thảy 27 lần, chi phí chính phủ phải trả là 860,000 dollars, ông Panetta chỉ trả có 17,000 dollars (dựa theo giá vé nếu ông đi máy bay của các hãng hàng không tư nhân và ngồi hạng economy).
Trước những tin tức như vậy, ông sếp sòng quốc phòng nước Mỹ chỉ còn cách phải họp báo để giải thích cho mọi người hiểu chuyện gì xảy ra. Trước hết ông cho hay trong 40 năm trời làm việc tại Washington, “tôi thường bay về California vì bà nhà tôi và cả gia đình ở đó” đồng thời, “tôi nói thật,” cách tốt nhất “là phải rời khỏi thủ đô,” tránh không khí chính trị ngột ngạt “để tỉnh trí hơn, có cái nhìn chín chắn hơn” mới có thể tiếp tục làm việc. Ông cũng cho hay “tôi đã thảo luận trước với Tòa Bạch Ốc chuyện này ngay từ ngày tổng thống chỉ định tôi về Bộ Quốc Phòng.”
Những điều ông mở đầu cuộc họp báo bất ngờ trưa hôm qua đều đúng. Trong thời gian làm dân biểu liên bang từ 1977 đến 1973, hầu như tuần nào ông cũng bay về California để tiếp xúc với cử tri đơn vị ông đại diện ở Monterey (và đương nhiên phải bỏ tiền túi ra mua vé máy bay). Sau đó khi nhận lời làm Giám Ðốc Ngân Sách Quốc Gia và Chánh Văn Phòng Tổng Thống dưới thời ông Bill Clinton, ông cũng thường xuyên về California thăm nhà bằng tiền của mình, chính phủ không trả cho ông khoản chi phí đó.
Ðến năm 2009, Tổng Thống Obama mời ông đảm nhận chức vụ Giám Ðốc Cơ Quan Tình Báo CIA. Trong vai trò “trùm xịa,” mọi chi tiết liên quan đến chuyện di chuyển của ông đều nằm trong diện “bí mật quốc gia,” do đó ông đi đâu, ở đâu, gặp ai, làm gì… được giữ rất kín. Cho đến khi ông rời cơ quan CIA để sang điều khiển Bộ Quốc Phòng, lúc đó mọi người mới biết khá rõ lịch trình làm việc hàng ngày của ông, kể cả những ngày ông nghỉ qua đêm ở nhà riêng tại California.
Nhưng cũng từ ngày ông lên làm tổng trưởng Quốc Phòng, chuyện đi lại của ông đổi khác hoàn toàn. Theo sắc lệnh Tổng Thống George W. Bush ký ban hành sau biến cố 11 Tháng Chín 2001, người điều khiển Bộ Quốc Phòng “bắt buộc” phải di chuyển bằng chiếc máy bay quân sự có gắn hệ thống liên lạc với Tòa Bạch Ốc, với văn phòng của bộ ở Washington D.C. và tất cả các bộ chỉ huy quân sự Hoa Kỳ trên toàn thế giới. Sắc lệnh do ông George W. Bush ký cũng nói rõ khi sử dụng vào mục đích cá nhân, ông hay bà tổng trưởng Quốc Phòng phải trả tiền, tính theo giá của một chiếc vé máy bay khứ hồi.
Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ cho hay dành riêng 2 chiếc máy bay cho ông Panetta, 2 chiếc này cũng là những chiếc ông Donald Rumsfeld và ông Robert đã dùng trước đó. Khi đi công du ngoại quốc ông Panetta dùng chiếc Air Force’s E-4B, còn được gọi là National Airborne Operations Center (tạm dịch: “Trung Tâm Hành Quân Quốc Gia Trên Không” để phân biệt với “trung tâm hành quân dưới đất”) là chiếc Boeing 747 tân trang. Khi từ D.C. về California thăm nhà, ông dùng chiếc C-37A y hệt như chiếc Gulfstream các ông bà triệu phú, tài tử, những người đẹp chân dài, hay các cầu thủ thể thao nổi tiếng thường sử dụng.
Bản tin của AP nói mỗi giờ ông sử dụng chiếc C-37A chính phủ phải trả 3,200 dollars, chuyến bay từ D.C. về California dài 5 tiếng và ngược lại tốn kém 32,000 dollars ngân sách nhà nước. Bên Bộ Quốc Phòng không đồng ý với lối tính “dễ dãi” như vậy, cho hay số tiền “tùy thuộc vào từng chuyến đi,” tùy thuộc vào “số nhân viên tháp tùng,” nhấn mạnh tới điểm “trên đường về nhà hay trở lại D.C., ông tổng trưởng thường hay ghé thăm các căn cứ quân sự, hầu như chẳng bao giờ ông sử dụng phi cơ của chính phủ chỉ vào việc riêng.”
Trong cuộc họp báo ông cũng nói “không hề muốn tiêu tiền thuế vào việc riêng,” đồng thời lúc nào “cũng sẵn sàng tìm cách nào đó để giảm bớt chi phí mà vẫn có thể hoàn thành trách nhiệm không chỉ với công việc mà với cả gia đình.”
Phát ngôn viên George Little của Bộ Quốc Phòng cũng nói với báo chí rằng ông Panetta đã nhiều lần hỏi các nhân viên “xem có cách nào giảm bớt chi phí di chuyển hay không,” cho biết thêm “chẳng ai muốn thấy người đang điều khiển Bộ Quốc Phòng đưa ra những quyết định mang tính tối mật lúc đang ngồi chung với hành khách trên một chuyến bay thương mại cả.”
Vui nhất là phát biểu của Ðại Tướng Tổng Tham Mưu Trưởng Martin Dempsey. Thấy các nhà báo sầm xì, ông nhảy vào can thiệp: “Có lẽ các bạn phải cho tôi giúp sếp chuyện này. Ông sếp không có nhiều thì giờ nghỉ ngơi ở California đâu. Tôi có thể nói với các bạn điều đó, dựa vào những lúc và biết bao nhiêu lần chính tôi gọi điện thoại bàn chuyện với sếp.”
