Từ Hoa Thịnh Ðốn
Nguyễn Văn Khanh
Phải công bằng mà nói: Tỷ lệ thất nghiệp đang giảm, uy thế của Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama đang lên. Chỉ tiếc một điều: Dân chúng Mỹ không hài lòng với chuyện giá xăng hầu như vẫn tăng mỗi ngày, được dự đoán sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11 tới đây.
Ảnh hưởng đến mức độ nào thì chưa ai rõ, nhưng cứ hỏi thẳng người dân thì biết ngay chuyện đang xảy ra vào lúc này: Ai nấy đều chóng mặt vì xăng lên giá, tới độ cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos cho biết cứ 10 người dân được hỏi, tới 7 người chê ông tổng không biết cách giải quyết chuyện giá xăng nhớt. Mới hôm qua Viện Gallup cũng đưa ra kết quả tương tự: 65% cử tri lo ngại về chuyện xăng nhớt, không bằng lòng với cách giải quyết của ông Obama.
“Rõ ràng các cố vấn và ban tham mưu của ông Obama nhìn thấy vấn đề”, theo nhận xét của chiến lược gia Cộng Hòa Ron Bonjean. Ông Bonjean tin rằng chuyện giá cả xăng nhớt “là một trong những yếu tố sẽ gây khó khăn cho ông Obama khi đi vận động tranh cử”, vì thế “ông ta xuất hiện khắp mọi nơi để nói về chuyện này, ngay cả những quảng cáo tranh cử cũng nhắc tới chuyện xăng nhớt”.
Ðiều ông Bonjean nêu lên cũng không sai: Nỗi lo của người dân cũng chính là nỗi lo của Tòa Bạch Ốc và của Ủy Ban Vận Ðộng Tái Ứng Cử cho Tổng Thống Obama. Trong vòng 30 ngày qua, tổng thống Hoa Kỳ đã đọc cả thảy 7 bài diễn văn nói về nhiên liệu và năng lượng, bài diễn văn nào cũng “chia sẻ khó khăn” mà dân chúng đang phải chịu đựng vì giá xăng dầu, nhưng đồng thời cũng cho cử tri biết “không có giải pháp” nào để giải quyết tình trạng này ngay tức khắc.
Quảng cáo của “Super PAC” Priorities USA Action ủng hộ ông Obama cũng nói đến chuyện này, cho người dân Mỹ biết ông Mitt Romney của đảng Cộng Hòa là “công cụ” cho giới tài phiệt dầu hỏa. Trong quảng cáo ủng hộ ông Obama đang được chiếu liên tục ở những tiểu bang được dự đoán sẽ quyết định ghế tổng thống năm nay, “Super PAC” này nói rất rõ “số tiền các đại công ty dầu hỏa kiếm được nhờ tăng giá xăng đều lọt vào túi ủy ban vận động của ông Mitt Romney”, ý muốn nói ông Romney và phe Cộng Hòa phải nhận lãnh trách nhiệm về chuyện xăng dầu tăng giá.
Không chỉ đổ lỗi cho đảng Cộng Hòa và chú trọng đến đối thủ chính trị Mitt Romney, các bài nói chuyện của Tổng Thống Barack Obama còn nhắc đến những chính sách ông thực hiện trong 3 năm qua, trong đó có kế hoạch tăng cường sử dụng năng lượng mặt trời và mục tiêu ông luôn nhắm tới là làm sao để Hoa Kỳ giảm bớt lượng dầu thô mua của nước ngoài. Gần đây nhất, ông còn lên tiếng kêu gọi các vị dân cử Cộng Hòa ngưng khoản giảm thuế 4 tỷ dollars mỗi năm đang dành cho các đại công ty xăng dầu.
Dĩ nhiên cánh Cộng Hòa phản pháo. Các bản tin được phổ biến từ văn phòng các vị dân cử Cộng Hòa thường xuyên nhắc lại chuyện ông Obama nhượng bộ quá đáng trước những đòi hỏi của những nhà bảo vệ môi sinh, nhất định không cho khoan dầu dọc vùng Vịnh Mexico hay ở ngoài khơi Thái Bình Dương, Ðại Tây Dương, hay ở tiểu bang Alaska nổi tiếng vì có những mỏ dầu khí khổng lồ.
Trong thông cáo phổ biến chỉ vài tuần trước đây, văn phòng Chủ Tịch Hạ Viện John Boehner còn chê bai Tổng Thống Obama là người “không biết nhìn xa trông rộng”, khi từ chối xây đường ống dẫn dầu từ Canada đến vùng Vịnh Mexico. Phát ngôn viên của ông Boehner còn mỉa mai bảo chuyện ông Obama đi khắp nơi để yêu cầu người dân thông cảm là “chuyện buồn cười”, nhắc lại lúc ông Obama mới nhậm chức “xăng chỉ có $1.9/gallon, lúc còn vận động tranh cử, chính ông Obama cũng nói chuyện xăng tăng lên $4.00/gallon là điều không thể chấp nhận được, ông còn hứa nếu làm tổng thống sẽ không để cho tình trạng này xảy ra”.
Ai đúng, ai sai? Dân Chủ, Cộng Hòa, bên nào phải, bên nào trái?
Một số nhà phân tích cho rằng cả 2 bên đều đang chỉ trích nhau để kiếm phiếu, chứ thật sự chẳng ai có thể làm được gì. Bà Catrina Rorke, giám đốc Ðặc Trách Chính Sách Năng Lượng của tổ chức có tên The American Action Forum nói rằng không có một chính trị gia Mỹ nào có thể giải quyết giá xăng nhớt được. “OPEC kiểm soát giá dầu thô, Trung Quốc cần một lượng dầu khổng lồ để chạy nhà máy cũng làm cho giá dầu tăng, căng thẳng ở Trung Ðông cũng làm giá dầu tăng. Lịch sử cho thấy mỗi lần dầu xăng tăng giá là người đang giữ vai trò lãnh đạo sẽ bị dân chúng chỉ trích”. Ðiều đó, vẫn theo bà Rorke, “sẽ không có lợi cho ông Obama nếu ông không thuyết phục được cử tri”.
Bà Rorke cũng nói rõ “chính sách năng lượng của một quốc gia đòi hỏi một thời gian khoảng chừng 5 hay 10 năm mới bắt đầu có hiệu quả”, ông Obama mới lên làm tổng thống có 3 năm, “quá ngắn để những chính sách ông đề ra đem lại kết quả”. Bà đưa thí dụ số lượng dầu thô Hoa Kỳ bơm mỗi ngày một nhiều hơn, “nhưng đó không phải là thành quả của ông Obama, mà là thành quả những quyết định của các vị tổng thống trước”.
Chỉ có một cách duy nhất là “Tổng thống bơm dầu từ kho dự trữ chiến lược ra” nhưng dù ông Obama làm điều này “cũng chẳng giúp giải quyết giá xăng dầu”, theo nhận định của bà Soozhana Choi, trưởng Phòng Chiến Lược Năng Lượng của Ngân Hàng Ðức Quốc (Deutch Bank). Bà bảo kho dự trữ chiến lược của Hoa Kỳ “chỉ chưa khoảng 700 triệu thùng dầu, tức bằng mức tiêu thụ của nước Mỹ trong vòng 1 tháng”, nên có bơm ra cho dân chúng dùng thì cũng chẳng mấy chốc sẽ cạn.
