Từ ngày 11 – 30 Tháng Bảy
- Số đội tham gia vòng loại: 53
- Số đội tham gia VCK: 16
- Tổng số khán giả xem VCK: 1,614,677
- Trận chung kết: 15 giờ ngày 30 Tháng Bảy
- Sân vận động: Empire Stadium, Wembley
- Khán giả xem trận chung kết: 93,000
- Ðội vô địch: Anh (thắng Tây Ðức 4-2)
- Trọng tài: Dienst (Thụy Ðiển)
- Vua phá lưới: Eusebio (Bồ Ðào Nha), 9 bàn
Nước Anh được quyền đăng cai tổ chức VCK World Cup phần lớn là do kỷ niệm 100 năm thành lập Liên Ðoàn Bóng Ðá Anh vào năm 1963.
Eusebio (trái) chụp hình với Gerd Mueller (Ðức) tại buổi lễ trao giải thưởng tại Paris, Pháp, ngày 20 Tháng Mười, 1973. Eusebio nhận chiếc giày vàng và Mueller nhận chiếc giày bạc cho giải cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất Châu Âu. (Hình: Staff/AFP/Getty Images)
Trước đó FIFA quyết định chỉ có một đội đại diện cho ba khu vực Châu Phi, Châu Á và Châu Ðại Dương tại VCK. Tất cả 16 đội Châu Phi và Syria rút lui để phản đối điều mà họ gọi là “kỳ thị” của FIFA.
Tiệp Khắc, huy chương bạc, và Nam Tư, hạng tư giải trước, không vượt qua được vòng loại.
Trước khi VCK World Cup 1966 khai mạc, nhiều người bắt đầu nghĩ đến khả năng một trong ba đội Brazil, Uruguay và Ý có thể lấy vĩnh viễn chiếc cúp Jules Rimets (vì ba đội này đã hai lần vô địch thế giới).
Nhưng khi trái bóng bắt đầu lăn thì sự việc đổi khác. Brazil và Ý bất ngờ không qua được vòng một và phải giã từ nước Anh sớm. Một phần của bất ngờ này là do sự có mặt của đội Bắc Hàn khi họ hạ đội Ý 1-0 trong vòng loại.
Ba đội không thuộc Châu Âu (Argentina, Bắc Hàn và Uruguay) và Hungary bị loại khỏi vòng tứ kết. Vòng bán kết chỉ còn 4 đội Châu Âu là Anh, Bồ Ðào Nha, Liên Xô và Tây Ðức.
Trận bán kết giữa đội chủ nhà và Bồ Ðào Nha được coi như trận chung kết sớm của giải. Kết quả đội chủ nhà thắng 2-1. Trong trận bán kết khác, Tây Ðức thắng Liên Xô với tỉ số tương tự.
Trong trận chung kết, hai đội Anh và Tây Ðức thủ huề 2-2 sau 90 phút thi đấu, trong đó, bàn thắng gỡ huề của Tây Ðức được ghi vào phút cuối của trận đấu. Trong giờ đấu thêm, đội Anh ghi thêm hai bàn nữa và đoạt chức vô địch thế giới lần đầu tiên. Bồ Ðào Nha đoạt hạng ba sau khi hạ Liên Xô 3-1.
Bên lề
-Bàn thắng gây nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử bóng tròn thế giới có lẽ là bàn thắng của tuyển thủ đội Anh Geoff Hurst ở phút thứ 101 giúp đội này dẫn trước Tây Ðức 3-2 trong hiệp phụ. Cho đến giờ phút này, với những kỹ thuật tối tân nhất, người ta vẫn không thể xác định được trái banh có rớt trên lằn vôi ngang khung thành đội Tây Ðức hay không. Trọng tài Gottfried Dienst, người Thụy Ðiển, quyết định bàn thắng cho đội chủ nhà sau khi hội ý với trọng tài biên người Nga. Cả thế giới vẫn không thể nào quên được hình bóng của trọng tài Dienst. Các cổ động viên Anh chắc chắn sẽ mến ông nhiều, trong khi các cổ động viên Tây Ðức có lẽ không.
Thủ môn Lev Yashine, được mệnh danh là “con nhện đen,” chơi một giải tuyệt vời giúp Liên Xô vào đến vòng bán kết. Yashine được bầu là thủ môn hay nhất trong lịch sử World Cup. Năm 1994, FIFA lần đầu tiên trao giải Yeshine Award cho thủ môn hay nhất. (Hình: Popperfoto/FIFA)
-Nam Phi không được mời tham dự World Cup kỳ này vì theo chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid.
-Ngày 20 Tháng Ba năm 1966, cúp Jules Rimet bị đánh cắp khi đang trưng bày tại một cuộc triển lãm tem. Tám ngày sau, chú chó tên “Pickles” tìm thấy bức tượng trong một thùng rác. Chủ nhân của Pickles được thưởng 3,000 bảng Anh. Riêng Pickles được một khúc xương!
-Trong vòng tứ kết, trọng tài trận Anh thắng Argentina 1-0 là người Tây Ðức. Còn trong trận Tây Ðức thắng Uruguay 3-0, trọng tài là người Anh!
-FIFA buộc HLV đội tuyển Anh Afred Ramsey phải công khai xin lỗi đội Argentina vì ông dám gọi các cầu thủ “áo trắng sọc xanh da trời” là “súc vật.”
Vua phá lưới Eusebio (Bồ Ðào Nha)
Eusebio, tên đầy đủ là Eusebio da Silva Ferreira, có hai biệt danh là “con báo đen” và “viên ngọc đen,”sinh năm 1942 tại Lourenco Marques, Mozambique, một thuộc địa của Bồ Ðào Nha. Ban đầu Eusebio chơi cho CLB Lourenco Marques. Năm 1961, Eusebio chuyển sang chơi cho CLB Benfica, Bồ Ðào Nha, lúc 19 tuổi. Sau đó, anh chuyển sang CLB Sporting Lisbon, cũng của Bồ Ðào Nha. Cũng trong năm 1961, Eusebio lần đầu tiên đá cho đội tuyển Bồ Ðào Nha trong trận gặp Luxembourg. Năm 1962, Eusebio đoạt cúp EUFA khi Benfica hạ Real Madrid (Tây Ban Nha) 5-3 trong trận chung kết. Trong trận này, Eusebio ghi 2 bàn thắng. Eusebio là cầu thủ xuất sắc nhất Châu Âu năm 1965 và là vua phá lưới Châu Âu năm 1968 và 1973. Eusebio ghi 317 bàn thắng trong 301 trận trong giải vô địch quốc gia. Eusebio đoạt chức vô địch quốc gia 11 lần, cúp quốc gia 5 lần và vua phá lưới Bồ Ðào Nha 7 lần dưới màu áo Benfica. Trong 64 lần khoác áo đội tuyển, Eusebio ghi 41 bàn lập kỷ lục cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho đội tuyển trong lịch sử Bồ Ðào Nha. Tuy nhiên, kỷ lục này đã bị phá khi tuyển thủ Pauleta ghi bàn thắng thứ 42 của anh trong trận thắng Latvia 3-0 ngày 12 Tháng Mười năm 2005 vừa qua. (Ð.D.)
