ORANGE COUNTY, California (NV) – Số hồ sơ xiết nhà tại Mỹ tăng lên mức cao nhất trong sáu năm, khi nhiều chủ nhà chịu thêm áp lực từ thuế nhà đất, bảo hiểm chủ nhà và phí hiệp hội chủ nhà (HOA), theo WSJ.
Công ty dữ liệu địa ốc ATTOM ghi nhận có gần 119,000 căn nhà tại Mỹ vướng hồ sơ xiết nhà trong quý đầu năm 2026, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ quý đầu năm 2020.
Mức xiết nhà hiện nay được các chuyên gia đánh giá giống như sự trở lại gần với mức bình thường trước đại dịch hơn là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng rộng lớn. Nhiều chủ nhà vẫn đang giữ khoản vay mua nhà lãi suất thấp và có vốn chủ sở hữu khá lớn nhờ giá nhà tăng trong những năm gần đây.
Tuy vậy, mức tăng gần đây cho thấy nhiều gia đình đang gặp khó khăn hơn. Áp lực rõ nhất rơi vào những chủ nhà bị tăng bảo hiểm, thuế nhà đất hoặc phí HOA, khiến chi phí hàng tháng vượt khỏi tính toán ban đầu. Một số người vay còn phải trả lại khoản vay sinh viên, trong khi tỷ lệ trễ hạn thẻ tín dụng và vay mua xe cũng tăng.
Nhóm dễ tổn thương nhất là những người mua nhà trong vài năm gần đây. Họ thường vay ở mức lãi suất cao hơn, chưa tích lũy được nhiều vốn chủ sở hữu, và tại một số khu vực còn gặp cảnh giá nhà giảm. Vì vậy, họ có ít cách xoay xở hơn so với giai đoạn đại dịch.
Bà Marina Walsh, kinh tế gia của Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA), cho biết nhiều chủ nhà đang bị “sốc thanh toán” vì thuế và bảo hiểm tăng, trong khi nguy cơ mất việc làm hoặc thu nhập bấp bênh cũng lớn hơn. Với người mua nhà gần đây, nhiều áp lực cộng lại có thể tạo thành khó khăn tài chính đáng kể.
Theo Insurify, hóa đơn bảo hiểm nhà trung bình hằng năm lên tới $2,948 trong năm ngoái, tăng 12% so với năm 2024. Thuế nhà đất cũng tăng lên. ATTOM cho biết thuế trung bình đối với nhà biệt lập tăng 3%, tức $4,427.
Khi bảo hiểm và thuế cùng tăng, nhiều chủ nhà bắt đầu tìm đến trợ giúp pháp lý. LegalShield cho biết số yêu cầu trợ giúp liên quan đến xiết nhà trong Tháng Ba tăng 20% so với cùng kỳ năm trước.
Bà Rebecca Carter, luật sư của LegalShield chuyên làm việc với khách hàng tại vùng Mid-Atlantic và Đông Bắc, cho biết nhiều người khi mua nhà vẫn thấy khoản trả hàng tháng còn vừa sức. Nhưng chỉ sau một đến ba năm, bảo hiểm và thuế tăng đã đẩy tổng chi phí vượt khỏi mức tiền họ dự trù.
Một số chương trình hỗ trợ người vay thời Covid-19 cũng đã bị thu hẹp. Từ Tháng Mười, Cơ Quan Quản Lý Nhà Ở Liên Bang (FHA) giới hạn việc chủ nhà dùng điều chỉnh khoản vay, hoặc một lựa chọn tương tự để tránh xiết nhà, ở mức một lần trong mỗi 24 tháng.
WSJ nêu ví dụ về trường hợp bà Mary Merenda, 63 tuổi, ở Barnesville, Pennsylvania. Sau khi chồng qua đời, bà chậm trả thuế nhà đất và hủy bảo hiểm nhà để tiết kiệm. Dù đã trả hết khoản vay mua nhà, năm ngoái bà phải dùng khoản vay thế chấp ngược để trả phần thuế còn thiếu và tránh bị mất nhà.
Phí HOA và phí condo cũng tạo thêm áp lực. Theo công ty công nghệ địa ốc Benutech, các hiệp hội chủ nhà đã nộp khoảng 285,000 lien trong năm 2025, tăng gần 9%. Lien là quyền đòi nợ gắn với tài sản, có thể dẫn đến các bước pháp lý nghiêm trọng hơn nếu chủ nhà tiếp tục không trả.
Trước đây, người trễ hạn có thể tái cấp vốn khoản vay mua nhà ở lãi suất thấp để giảm khoản trả hằng tháng. Nay lãi suất vượt 6%, việc điều chỉnh khoản vay đôi khi lại làm khoản phải trả tăng thêm, khiến người vay càng khó bắt kịp.
Nhiều chủ nhà vẫn có thể bán nhà để trả nợ. Nhưng người mua nhà gần đây không phải lúc nào cũng còn lựa chọn đó, nhất là tại một số khu vực miền Nam và miền Tây, nơi giá nhà đang giảm. Theo Auction.com, phần lớn các cuộc đấu giá xiết nhà trong Tháng Ba liên quan đến các khoản vay mua nhà được cấp từ năm 2021 đến 2025. (Ng.Tr) [T.C.]
