ORANGE COUNTY, California (NV) –Chính quyền Trump cho rằng chiến dịch trục xuất di dân không có giấy tờ mạnh tay là trọng tâm trong kế hoạch giảm chi phí nhà ở cho người Mỹ. Tuy nhiên, đến nay vẫn có rất ít bằng chứng cho thấy cách làm này đang phát huy hiệu quả, theo báo The Wall Street Journal.
“Muốn nhà ở có giá phải chăng? Hãy giúp tố giác người nhập cư trái phép trong khu vực của bạn,” Bộ Nội An (DHS) viết trong một bài đăng trên mạng xã hội vào tuần trước.
Các quan chức Toà Bạch Ốc lập luận rằng số người nhập cư giảm sẽ kéo nhu cầu nhà ở đi xuống, buộc chủ nhà phải hạ giá bán. DHS cho biết ba triệu người nhập cư đã rời Mỹ kể từ khi ông Trump nhậm chức năm ngoái, trong đó có 675,000 ca trục xuất cưỡng chế trong năm qua. Tuy vậy, những con số này khó kiểm chứng và có thể bị thổi phồng.
Giá thuê nhà vốn đã giảm tại một số thành phố nơi lực lượng di trú tập trung hoạt động, bao gồm Minneapolis, Los Angeles và Houston. Toà Bạch Ốc viện dẫn trục xuất là nguyên nhân khiến giá nhà niêm yết giảm tại một số thành phố như Austin (Texas), San Diego và San Jose (California).
Các kinh tế gia và phân tích gia nhà ở cho rằng đà giảm giá ở những thị trường này chủ yếu đến từ tình trạng dư cung và việc ít người di cư đến từ các bang khác. Theo họ, nhập cư có mức độ liên hệ thấp hơn với giá nhà.
Cho đến nay, tác động của các đợt trục xuất chủ yếu rơi xuống đầu một số chủ sở hữu nhà chung cư đang chật vật để lấp đầy các căn hộ để trống, ngay cả khi đưa ra ưu đãi giảm tiền thuê.
Tháng trước, Bộ Gia cư và Phát Triển Đô Thị Hoa Kỳ (HUD) yêu cầu các cơ quan quản lý nhà ở công cộng và chủ nhà của các dự án được nhận trợ cấp liên bang xác minh tình trạng pháp lý của 200,000 người thuê.
“Loại bỏ người nhập cư trái phép khỏi đất nước sẽ giải phóng nguồn cung nhà ở cho công dân Mỹ,” Davis Ingle, phát ngôn viên Toà Bạch Ốc, nói.
Tại Florida, 67% chủ sở hữu của các căn nhà đa gia đình cho thuê cho biết việc siết thực thi nhập cư có tác động tiêu cực ở mức độ nhất định đến khả năng lấp đầy căn hộ, theo một khảo sát gần đây của John Burns Research and Consulting. Ở Texas, 21% chủ sở hữu nói rằng tác động này là rất tiêu cực.
Các nhà phát triển, đặc biệt tại các bang Sunbelt, cho biết họ đang đưa ra ưu đãi tiền thuê, chủ yếu do dư cung trong khu vực.
Theo ước tính của Michael Konczal, giám đốc cấp cao phụ trách chính sách và nghiên cứu tại Economic Security Project, người thuê nhà tiết kiệm khoảng $4.39 mỗi tháng nhờ các đợt trục xuất quy mô lớn. Ông tính toán con số này dựa trên một nghiên cứu kinh tế về nhà ở thường được các quan chức do ông Trump bổ nhiệm viện dẫn.
“$4.39 mỗi tháng có thực sự quyết định việc ai đó có mua nổi nhà hay không?” Konczal đặt câu hỏi.
Trong một số trường hợp, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) đã nhắm đến các tòa nhà chung cư vốn đã có giá thuê phải chăng. Aeon, một tổ chức phi lợi nhuận về nhà ở giá hợp lý tại khu vực Twin Cities, ghi nhận nhiều lần ICE xuất hiện tại các tòa nhà có giới hạn thu nhập. Bà Laura Russ, giám đốc địa ốc của tổ chức, cho biết một số người thuê quá sợ hãi đến mức không dám mở cửa, gây khó khăn cho việc thu tiền thuê và thực hiện các dịch vụ thường lệ.
“Cư dân không biết nên tin ai,” bà Russ nói.
Thiếu nhà ở có giá phải chăng đã trở thành nguồn bức xúc lớn của người Mỹ. Gần đây, Tổng thống Trump quảng bá một số đề xuất về nhà ở, bao gồm kế hoạch hạn chế các nhà đầu tư lớn mua nhà biệt lập và nỗ lực hạ lãi suất vay mua nhà bằng cách mua $200 tỷ trái phiếu thế chấp.
Phần lớn các ý tưởng về nhà ở của chính quyền chưa tạo ra nhiều nhà mới. Một phần vì, như một báo cáo gần đây của HUD nêu, việc bổ sung nguồn cung cần nhiều thời gian.
Ông Trump cũng có thể không mặn mà với việc tăng nguồn cung vì từng bày tỏ không muốn giá nhà giảm. “Với những người sở hữu nhà — chúng tôi sẽ giữ họ giàu có,” ông nói trong một cuộc họp nội các gần đây. “Chúng tôi sẽ giữ giá nhà ở mức cao. Chúng tôi sẽ không phá hủy giá trị ngôi nhà của họ.”
Hiện vẫn chưa rõ liệu các đợt trục xuất có đang khiến nhà ở rẻ hơn cho người Mỹ hay không. Cho đến nay, tác động chủ yếu rơi vào đầu các chủ căn hộ nhỏ đang mất người thuê. Nguyên nhân chính là nhóm người nhập cư gần đây mà Toà Bạch Ốc nhắm đến thường thuê nhà trong các tòa nhà nhỏ, cũ, thuộc các phân khúc thu nhập thấp ở những thành phố lớn, theo Eric Finnigan, phó chủ tịch nghiên cứu nhân khẩu học của John Burns.
Ông Anthony Luna, chủ một công ty quản lý địa ốc tại Los Angeles, cho biết nhiều người thuê đã rời đi đột ngột kể từ mùa hè năm ngoái khi ICE hiện diện nhiều hơn tại Nam California. Nhu cầu thuê giảm mạnh tại các khu căn hộ ông quản lý ở những khu vực có đông người Latino và người nhập cư. Một số chủ nhà hiện đưa ra ưu đãi một tháng thuê miễn phí để thu hút người thuê, nhưng vẫn khó lấp đầy căn hộ.
“Những căn hộ đó sẽ tiếp tục bị bỏ trống,” ông Luna nói.
Trong khi đó, các đơn vị cung cấp nhà ở được liên bang tài trợ đang xoay xở với yêu cầu mới của HUD về việc xác minh quốc tịch của người thuê. Dù các cơ quan nhà ở công cộng đã cung cấp hồ sơ này, nhưng các quan chức HUD cho biết một cuộc kiểm toán phát hiện 200,000 người thuê chưa được xác minh đang sống trong các tòa nhà được liên bang tài trợ. Cơ quan này cho các đơn vị cung cấp nhà ở 30 ngày để rà soát lại hồ sơ.
Các đợt trục xuất cũng khiến việc xây dựng nhà ở trở nên khó khăn hơn đối với các nhà phát triển và nhà đầu tư. Người nhập cư chiếm khoảng một phần ba lực lượng lao động xây dựng. Thiếu lao động để xây thêm nhà, một số công ty xây dựng đã bắt đầu tăng giá.
Bà Amy Rubenstein, CEO của Clear Investment Group, cho biết công ty của bà đang có hàng trăm căn hộ xuống cấp tại Syracuse (New York) nhưng chưa thể đưa ra thị trường cho thuê vì không tìm được nhân công để sửa chữa.
“Chi phí lao động tăng lên do trục xuất đã khiến việc giữ giá thuê ở mức phải chăng trở nên khó khăn hơn,” bà Rubenstein nói. (Ng.Tr)[kn]
