ORANGE COUNTY, California (NV) – Trong một bài đăng trên Truth Social vào hôm Thứ Bảy tuần qua, ông Trump chia sẻ hình ảnh so sánh ông với cựu Tổng Thống Franklin D. Roosevelt, người từng đưa ra khoản vay mua nhà trả trong 30 năm.
Tạp chí (Forbes) dẫn lời ông Bill Pulte, giám đốc Cơ Quan Tài Chính Nhà Ở Liên Bang (FHFA) kiêm chủ tịch của cả Fannie Mae lẫn Freddie Mac, xác nhận cơ quan này đang “xúc tiến” việc phát hành khoản vay mua nhà trả trong 50 năm.
Phát biểu của Pulte vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, kể cả từ giới bảo thủ. Ngay sau đó, ông nói kế hoạch này chỉ là “một trong hàng loạt giải pháp mà chúng tôi đang phát triển.”
Giá nhà năm 2025 ra sao?
Giá bán nhà trung vị (median) là $410,800, theo số liệu của St. Louis Fed được cập nhật gần nhất vào Tháng Bảy, cho quý thứ hai năm 2025. Khoản trả trước trung bình cho một căn nhà trong năm 2025 là 19%, theo báo cáo của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR) công bố vào Tháng Mười Một.
Tuy nhiên con số này thấp hơn nhiều, chỉ 10%, đối với người mua nhà lần đầu. NAR cũng cho biết tuổi trung vị của người mua nhà lần đầu đã tăng lên 40.
Người mua nhà sẽ tiết kiệm bao nhiêu mỗi tháng với khoản vay 50 năm?
Theo số liệu của Freddie Mac, lãi suất trung bình cho khoản vay mua nhà trả trong 30 năm trong tuần kết thúc ngày 6 Tháng Mười Một là 6.22%, so với mức trung bình 5.5% cho khoản vay 15 năm.
Hiện chưa rõ lãi suất dành cho khoản vay 50 năm sẽ ở mức nào, nhưng ngay cả khi bằng với mức vay 30 năm, thì số tiền trả hằng tháng cũng chỉ giảm một chút.
Với giá nhà trung vị, lãi suất 6.22% và giả sử trả trước 10%, số tiền trả mỗi tháng cho khoản vay 50 năm sẽ là $2,006.60. Người mua sẽ phải trả 600 lần, với tổng số tiền hơn $1.2 triệu, trong đó hơn $834,000 là tiền lãi.
Khoản vay 30 năm với cùng điều kiện có số tiền trả hằng tháng cao hơn một chút: $2,269.22, tức chênh lệch $262.62. Nhưng tổng tiền lãi chỉ là $447,199.47, với tổng số tiền phải trả là $816,919.47.
Các tổng số này do Forbes tính bằng công cụ của Fannie Mae và không bao gồm thuế hay bảo hiểm.
Ý kiến phản biện
Marjorie Taylor Greene, Dân biểu Cộng Hoà, tiểu bang Georgia, là một trong những người chỉ trích mạnh nhất, phản đối trong một bài đăng dài vào hôm Chủ Nhật. Bà nói việc kéo dài thời hạn vay “rốt cuộc chỉ có lợi cho ngân hàng, công ty cho vay và các công ty xây dựng, trong khi người dân phải trả nhiều tiền lãi hơn và có thể đã qua đời trước khi trả xong nhà.”
Thomas Massie, Dân Biểu Cộng Hòa, tiểu bang Kentucky, cũng lên tiếng phản đối, cho rằng đây là “công thức dẫn đến vỡ nợ và khiến người dân khó có thể chuyển nhà để tìm việc tốt hơn hoặc cho con cái được học trường tốt hơn.”
Tuy nhiên, giới địa ốc lại có phản ứng lẫn lộn: một số địa ốc viên và chuyên gia thế chấp ủng hộ ý tưởng này. Kaz Nejatian, CEO của Opendoor, gọi đây là “chính sách có lợi cho chủ nhà nhất trong hai thập niên qua.”
Nhưng các chuyên gia địa ốc khác được Politico phỏng vấn cảnh báo ngược lại. Kinh tế gia trưởng của NAR, ông Lawrence Yun, nói chính sách này “không giải quyết được nguyên nhân thật sự của cuộc khủng hoảng khả năng chi trả hiện nay.”
Một số người lo ngại với khoản vay 50 năm thì người cao tuổi sẽ phải trả nợ suốt cả thời gian hưu trí.
Bà Greene đề xuất một giải pháp khác: yêu cầu giới chức liên bang ngăn các tập đoàn đầu tư mua nhà biệt lập. Ý tưởng này cũng được nhiều người thuộc phe cấp tiến ủng hộ, trong đó có Thống Đốc New York Kathy Hochul, người đưa ra đề nghị hạn chế quỹ đầu tư và các công ty vay vốn tư nhân mua nhà trong tiểu bang.
Nhiều dân biểu Dân Chủ trong Quốc Hội đã tái đưa ra dự luật “Stop Wall Street Landlords Act” của Dân Biểu Ro Khanna (California), nhằm hạn chế doanh nghiệp lớn mua nhà bằng cách siết khả năng vay vốn từ Fannie Mae và Freddie Mac.
Việc phản đối các quỹ đầu tư tham gia sâu vào thị trường nhà ở gần đây trở thành vấn đề được lưỡng đảng quan tâm.
Trong cuộc vận động tranh cử năm 2024, ứng viên tổng thống của đảng Dân Chủ Kamala Harris tuyên bố sẽ chống lại “giới doanh nghiệp chủ nhà,” còn ông JD Vance, đương kim phó tổng thống, từng kêu gọi giới hạn việc các tổ chức đầu tư mua nhà biệt lập, theo Politico.
Các tổ chức đầu tư hiện sở hữu khoảng 3% số nhà biệt lập tại Mỹ, theo báo cáo năm 2024 của Văn Phòng Kiểm Toán Chính Phủ. (Ng.Tr)[kn]
