ORANGE COUNTY, California (NV) – Cử tri tại North Carolina, Wyoming, Florida và Oklahoma sẽ quyết định một số biện pháp hạn chế hoặc giảm thuế địa ốc trong cuộc bầu cử Tháng Mười Một, giữa lúc hóa đơn thuế tăng nhanh đang gây thêm áp lực cho nhiều chủ nhà, theo The Wall Street Journal hôm Thứ Năm, 13 Tháng Tám.
Từ đầu năm 2025 đến nay, hơn 10 tiểu bang, gồm Iowa và Georgia, đã thông qua các biện pháp nhằm kiềm chế thuế địa ốc. Phần lớn những đề xuất này xuất hiện tại các tiểu bang do đảng Cộng Hòa kiểm soát.
Các chính quyền địa phương cảnh báo rằng giảm thuế quá sâu có thể làm suy giảm nguồn tiền dành cho trường học, lực lượng cứu hỏa và nhiều dịch vụ công khác.
Theo công ty dữ liệu địa ốc ATTOM, thuế địa ốc trung bình hằng năm đối với một căn nhà biệt lập tại Mỹ tăng khoảng 34% từ năm 2016 đến 2025, lên hơn $4,400. Mức tăng tại một số tiểu bang còn cao hơn nhiều do giá nhà tăng nhanh.
Wyoming muốn mở rộng mức miễn thuế
Wyoming hiện miễn thuế đối với 25% của $1 triệu đầu tiên trong giá trị thị trường của căn nhà được dùng làm nơi ở chính. Chính sách bắt đầu áp dụng từ năm 2025 và yêu cầu chủ nhà nộp đơn xin miễn thuế hằng năm kể từ năm 2026.
Cử tri Wyoming sẽ quyết định một đề xuất mới cho phép miễn thuế đối với 50% giá trị căn nhà được dùng làm nơi ở chính.
Wyoming vốn có thuế suất địa ốc hiệu dụng thuộc nhóm thấp nhất nước Mỹ. Tuy nhiên, giá nhà tăng mạnh trong những năm gần đây khiến số tiền chủ nhà phải đóng vẫn tăng đáng kể.
Theo Zillow, giá trị nhà biệt lập và condo tại Wyoming tăng 52% kể từ đầu năm 2019. Trong giai đoạn 2019-2024, trước khi chính sách miễn thuế 25% có hiệu lực, hóa đơn thuế địa ốc trung bình tại tiểu bang tăng 65%.
Ông Jim Lewis, 80 tuổi, cho biết thuế địa ốc đối với căn nhà ông và vợ mua tại Jackson Hole năm 2001 tăng hơn gấp ba, lên khoảng $16,250 vào năm 2022. Sau đó, hai vợ chồng chuyển sang một căn nhà nhỏ hơn. Ông vẫn ủng hộ việc giảm thêm thuế địa ốc.
Oklahoma đề nghị hạ mức tăng giá trị tính thuế
Cử tri Oklahoma sẽ bỏ phiếu về Câu Hỏi Tiểu Bang 847 (SQ 847), một đề xuất sửa đổi Hiến Pháp tiểu bang nhằm giảm mức tăng tối đa hằng năm của giá trị địa ốc dùng để tính thuế.
Đối với nhà được hưởng miễn trừ gia cư và đất nông nghiệp, mức tăng tối đa sẽ giảm từ 3% xuống 1.75% mỗi năm. Với các loại địa ốc khác, mức giới hạn sẽ giảm từ 5% xuống 4%.
Nếu được thông qua, quy định mới sẽ áp dụng từ năm thuế 2027. Biện pháp này chỉ giới hạn tốc độ tăng của giá trị dùng để tính thuế, nên hóa đơn thuế thực tế vẫn có thể thay đổi theo thuế suất tại địa phương.
Tại North Carolina, cử tri sẽ quyết định một tu chính Hiến Pháp yêu cầu cơ quan lập pháp ban hành luật giới hạn mức tăng thuế địa ốc của chính quyền địa phương. Tu chính này chưa ấn định một tỉ lệ cụ thể.
Florida đề nghị nâng mức miễn thuế lên $250,000
Cử tri Florida sẽ quyết định Tu Chính Án 3, nhằm mở rộng mức miễn thuế dành cho căn nhà được sử dụng làm nơi ở chính.
Theo đề xuất, mức miễn thuế hiện nay sẽ tăng lên $150,000 trong năm 2027 và $250,000 từ năm 2028. Phần giá trị được miễn sẽ không được dùng để tính một số khoản thuế địa ốc của chính quyền địa phương.
Đề xuất cũng giới hạn mức tăng hằng năm của giá trị tính thuế đối với địa ốc không phải nơi ở chính ở mức 5%. Tu chính án cần ít nhất 60% phiếu thuận để được thông qua.
Giới chức địa phương cảnh báo biện pháp này có thể làm giảm nguồn thu khoảng $4.6 tỷ trong năm tài chính 2027-2028 và $8.4 tỷ trong năm tiếp theo.
Một cuộc thăm dò do Phòng Nghiên Cứu Công Luận thuộc Đại Học North Florida (UNF) thực hiện cho thấy mức ủng hộ dành cho biện pháp giảm sâu thuế địa ốc thay đổi đáng kể khi cử tri được thông báo về hậu quả đối với ngân sách.
Ban đầu, 61% số người được hỏi cho biết họ ủng hộ. Sau khi được thông báo chính quyền địa phương có thể thiếu khoảng $11.8 tỷ trong hai năm, tỉ lệ ủng hộ giảm xuống 45%, trong khi 47% phản đối.
Texas muốn giới hạn chi tiêu địa phương
Thống Đốc Texas Greg Abbott ký gói giảm thuế địa ốc trị giá $10 tỷ trong năm 2025. Ông hiện đề nghị giới hạn mức tăng chi tiêu của chính quyền địa phương theo tỉ lệ tăng dân số cộng với lạm phát hoặc 3.5%, tùy mức nào thấp hơn.
Kế hoạch của ông Abbott còn yêu cầu phải có 2/3 số phiếu của cử tri để thông qua một đợt tăng thuế địa ốc tại địa phương. Đây mới là đề xuất chính sách, chưa phải quy định đã có hiệu lực.
Giảm thuế có thể ảnh hưởng dịch vụ công
Theo Quỹ Thuế (Tax Foundation), thuế địa ốc chiếm 29% tổng nguồn thu từ thuế của chính quyền tiểu bang và địa phương trong năm 2023. Đây là nguồn thu thuế lớn nhất của các chính quyền này.
Tại Wyoming, tám trường đại học cộng đồng mất khoảng $14 triệu nguồn thu trong năm qua sau các đợt giảm thuế địa ốc. Cơ quan cứu hỏa Laramie County bị giảm hơn 1/3 ngân sách, tương đương khoảng $800,000.
Nếu tiểu bang không cấp tiền bù đắp, các cơ quan địa phương có thể phải cắt giảm nhân sự, thu hẹp dịch vụ hoặc kéo dài thời gian ứng cứu khẩn cấp.
Những đề xuất trên có thể giúp nhiều chủ nhà giảm hóa đơn thuế. Mức giảm càng lớn, chính quyền địa phương càng phải tìm nguồn thu thay thế hoặc điều chỉnh ngân sách để duy trì các dịch vụ thiết yếu. (Ng.Tr.) [t.c.]
