Dùng nghệ thuật xếp giấy Origami để ‘may đồ’ cho robot

Hà Tường Cát/Người Việt

Orizuru, tiếng Nhật có nghĩa là con hạc xếp bằng một tờ giấy, là mẩu cổ truyền tiêu biểu nhất trong nghệ thuật origami Nhật Bản. (Hình: Wikipedia)

Origami là nghệ thuật xếp giấy thành những hình khác nhau, được phát triển như một phần của văn hóa dân tộc Nhật Bản. Ở Trung Quốc và Tây phương cũng có nghệ thuật cổ truyền ấy, chẳng hạn ở nhiều nước Âu Châu có cách xếp khăn để trang trí bàn ăn, nhưng ít được nghiên cứu để có thêm kỹ thuật mới.

Origami truyền thống từ thời đại Edo (1603-1867) trong lịch sử Nhật Bản không có những quy định chặt chẽ. Ngày nay người ta thường coi origami là nghệ thuật chỉ dùng một tờ giấy không cắt và không sử dụng keo dính, nếu phải dùng đến kỹ thuật cắt giấy được gọi là kirigami.

Bây giờ nghiên cứu origami là một đề tài được diễn giải cặn kẽ bằng hình học không gian trong môn toán học. Kỹ thuật origami có thể ứng dụng cho việc căng một khung vải, gói một món hàng, xếp gọn nệm khí an toàn trong xe hơi, hay làm một trái banh trong các giải FIFA World Cup. Những hình giấy xếp origami từng được coi là đã gợi ý cho các nhà thiết kế hàng không làm loại máy bay tàng hình như F-117 và B-2.

Từ lâu các khoa học gia của NASA và những quốc gia khác đã dùng origami để giải quyết một vấn nạn lớn cho các nhà chế tạo phi thuyền không gian: Làm thế nào xếp một vật lớn vào trong một thùng nhỏ lúc phóng hỏa tiễn đi, rồi sau đó khi đã lên tới không gian mở rộng trở lại dạng bình thường, mà không có bộ phận nào bị gẫy bể trong quá trình đó.

Bằng kỹ thuật origami, NASA hợp tác với các nhà nghiên cứu của trường đại học BYU (Brigham Young University) ở Utah, để đưa  tấm bảng thu năng lượng ánh sáng mặt trời đường kính 82 feet khi mở ra trên không gian, được xếp gọn trong một ống chỉ dài 9 feet lúc phóng lên. Kỹ sư Shannon Zirbel, sinh viên tiến sĩ BYU nói: “Dùng nguyên tắc của origami, chúng ta có thể xếp gọn những tấm bảng rất  rộng mà khỏi tốn kém phải có những hỏa tiễn lớn.”

Phương pháp sắp xếp này, được gọi là “Miura fold” do nhà vật lý không gian Koryo Miura đề xuất năm 1995, có ưu điểm không có những góc cạnh và tránh rủi ro gẫy rách, nhưng chỉ có một mức tự do duy nhất là đóng hay mở không có các vị trí trung gian.

Các nhà nghiên cứu nói rằng một ngày kia những tấm bảng thu năng lượng mặt trời đặt trên quỹ đạo sẽ rất quan trọng, thay thế cho việc thu từ mặt đất nhờ công suất lớn hơn và có thể chuyển về liên tục bằng vi ba (microwaves). Những tấm bảng thu năng lượng rất lớn như thế dễ dàng đưa lên không gian như đã nói trên, chỉ cần hỏa tiễn và sẽ tự động mở rộng ra mà không cần phải có sự lắp ráp nào khác.

Trong tương lai các phi thuyền liên hành tinh cũng cần được che chở chống bức xạ vũ trụ. Một tấm che  được xếp gọn vào một thùng khi phóng hỏa tiễn lên sẽ mở ra khi ra ngoài không gian và bao bọc phi thuyền. Hồi cuối Tháng Bảy và đầu Tháng Tám năm nay, NASA đã mở cuộc thi để tuyển lựa sáng kiến về kiểu mẫu để thực hiện mục đích ấy.

Ngày nay với tiến bộ của người máy (robot), kỹ thuật origami được nghiên cứu ứng dụng vào việc làm y phục cho những ngưới máy thông minh nghĩa là biết làm nhiều công việc khác nhau chứ không phải một động tác duy nhất. Người máy cũng cần có y phục giống như các phi hành gia để bảo vệ hoạt động của những bộ phận. Một nhu cầu khác là mỗi bộ phận của người máy thường là đã được chế tạo cố định cho một mục đích định sẵn, khó có thể thi hành nhiều sứ mạng khác nhau khi cần.

Những động vật không xương sống như côn trùng, ốc, cua,… được che chở bởi bộ xương ngoài hay là vỏ cứng. Nhưng động vật có thể biến hóa theo tình huống để phát triển, chẳng hạn cua có thể tự lột và thay vỏ, sâu bọ có thể biến thành bướm để gieo rắc trứng đi nơi khác. Một người máy nếu mặc một bộ đồ cố định thì được bảo vệ, nhưng chỉ có thể làm những việc hạn chế ấn định trước, không thể làm những việc khác vì bị y phục cản trở. Do đó y phục cần phải biến đổi sao cho hợp với việc mà người máy làm.

Cách giải quyết cũng lả bằng kỹ thuật origami. Tiến sĩ Shuguang Li thuộc phòng thí nghiệm khoa học điện toán và thông minh nhân tạo MIT (học viện kỹ thuật Massachusetts), nói rằng robot có thể thi hành nhiều công tác với những y phục khác nhau. Do đó theo lời ông: “Chúng ta có thể đưa một robot với một bộ y phục duy nhất dưới hình thức xếp gọn lên Hỏa Tinh. Bộ y phục này sẽ biến đổi trong từng tình huống phù hợp với  điều kiện robot làm việc.”

Giám đốc phòng thí nghiệm của MIT, Giáo Sư Daniela Rus giải thích: “Chúng tôi muốn robot làm được nhiều việc, như vậy sẽ không có hiệu quả nếu với mỗi việc cần một bộ y phục khác. Bằng cách biến hình này có thể dùng một robot duy nhất cho nhiều tình huống.”

Phòng thí nghiệm dùng một tờ giấy thiếc được hâm nóng và điều khiển  bằng từ trường, làm thành những y phục khác nhau cho một robot nhỏ tên là Primer. Chỉ trong vòng mấy phút, tấm giấy thiếc biến thành y phục để Primer có thể bước đi, hoặc có bánh xe để dễ di chuyển, thành hình một chiếc thuyền chở Primer đi trên nước và kể cả có cánh cho Primer bay liệng.

Để tăng cường thêm khả năng, một robot cũng có thể mang nhiều lớp y phục lồng vào nhau, tương tự như các búp bê đặc trưng của dân tộc Nga, Matryoshka hay Babushka.

Tạp chí Sience Robotic số ra ngày 27 Tháng Chín nói rằng như thế trong tương lai các robot có thể thi hành tất cả mọi công tác chinh phục và khai phá Hỏa Tinh.

—————–
Liên lạc tác giả: [email protected]

Mời độc giả xem phỏng vấn “Cô gái gốc Việt chế cải lương dạy Việt ngữ trên Youtube hơn 2 triệu người xem”(Phần 2)

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

‘Chiến thuật’ thương lượng với người bán nhà

Khi mua một căn nhà, bạn không bao giờ phải sợ tiến trình thương lượng. Địa ốc viên của bạn là một nhà thương lượng nhiều kinh nghiệm, họ sẽ giúp bạn mặc cả mà không bị tình cảm chi phối.

Số Trời?

Dù theo tín ngưỡng nào, trên đời này có lẽ không có ai “lớn quyền” bằng ông Trời, hay Thượng Đế, hay Chúa, hay Bụt, hay,... tùy theo cách gọi của từng người hay từng tôn giáo.

Nhà có ‘giá phải chăng’ ngày càng hiếm trên thị trường

Những vụ mua bán nhà giảm mạnh trong Tháng Giêng không phải vì thiếu nhà bán. Lý do chính là thiếu hụt số nhà có giá phải chăng để đa số mọi người đủ khả năng để mua.

Sài Gòn: Bánh canh cá lóc Quảng Trị, món ngon bình dân

Bánh canh là món ăn phổ biến tại Sài Gòn và nhiều tỉnh thành trong cả nước, được đông đảo thực khách khắp nơi ưa chuộng, nhất là giới bình dân.

Quán ăn Địa Trung Hải ở Fountain Valley, nhỏ mà ngon

Các món ăn kiểu Địa Trung Hải được rất nhiều người thích không chỉ vì ngon miệng và còn tốt cho sức khỏe và quán Mr Kebap rất được ưa thích.

Những điều nên tránh khi tự sửa nhà

Những điều nên tránh khi tự sửa nhà
Tự làm lấy (DIY: Do It Yourself) có vẻ như luôn luôn là một ý kiến tốt. Bạn có thể bỏ ra một ít công sức để làm tăng trị giá nhà.

Công ty siêu thị Albertsons sẽ mua hệ thống tiệm Rite Aid

Công ty tư nhân, hiện làm chủ các hệ thống chợ Safeway, Vons cùng các hệ thống khác trong lãnh vực siêu thị, mới đây đã tiến sâu hơn nữa vào lãnh vực dược phẩm qua quyết định mua Rite Aid, công ty có hệ thống các tiệm bán thuốc lớn hàng thứ ba ở Mỹ.

Liệu đại dịch cúm giết người năm 1918 có thể tái diễn?

Hoa Kỳ đang phải đối mặt với một mùa cúm nghiêm trọng, liệu đại dịch tệ hại tương tự dịch cúm năm 1918 có thể xảy ra trong tương lai không?

Chất béo và sức khỏe

Theo các nhà dinh dưỡng thì ta chỉ nên tiêu thụ trong mỗi bữa ăn một số lượng chất béo đủ để cung cấp không quá 30 phần trăm tổng số năng lượng trong bữa ăn đó.

Thêm nhiều nhà mới xây giúp giá nhà ở Mỹ giảm bớt

Thêm nhiều nhà mới xây giúp giá nhà ở Mỹ giảm bớt
Việc xây dựng nhà mới ở Mỹ đã bắt đầu tăng trong năm 2018, điều có thể thúc đẩy sự phát triển kinh tế và giảm bớt việc tăng giá nhà trong những tháng tới đây.