HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Số liệu quan trắc không khí những ngày qua cho thấy Hà Nội luôn nằm trong nhóm “10 thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới,” với chỉ số phẩm chất không khí (AQI) chạm mức “rất xấu.”
AQI là chỉ số phản ánh mức độ ô nhiễm từ 0 đến trên 300. Chỉ số càng cao, rủi ro sức khỏe càng lớn.
Dù trời có nắng nhưng các khu vực ở thành phố Hà Nội vẫn chìm trong bụi mịn và sương mù dày đặc. (Hình: Viên Minh/VTC News)
Theo truyền thông Việt Nam, hôm 2 Tháng Mười Hai, Hà Nội tiếp tục giữ vị trí thứ 5 trong danh sách “10 thành phố ô nhiễm nhất thế giới,” đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp nằm trong bảng xếp hạng này.
Theo Cục Môi Trường thuộc Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường, không khí lạnh khô cùng hoạt động đô thị và giao thông dày đặc khiến bụi mịn PM2.5 tích tụ, tạo nên bầu trời mịt mù ở nhiều khu vực nội thành Hà Nội như Thanh Xuân, Lê Duẩn, Tây Hồ, Vĩnh Tuy…
Trong khi đó, ứng dụng VN Air của Cục Môi Trường ghi nhận chỉ số AQI và nồng độ PM2.5 tại nhiều điểm quan trắc cho thấy thường xuyên trên ngưỡng 200 (ngưỡng “rất xấu”), được coi là nguy hại, mọi người đều có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Cụ thể, khu vực Tây Hồ ghi nhận 224, Gia Lâm 219, Long Biên 206 và Hà Đông 204. Đây là những chỉ số cảnh báo người dân cần hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời.
Ô nhiễm không khí dày đặc đã làm giảm tầm nhìn nghiêm trọng. Cụ thể, tại đường Vành Đai 3, đoạn qua bến xe Mỹ Đình, các vật thể xung quanh gần như không thể nhìn rõ.
Tương tự, tại một khu đô thị thuộc Tây Mỗ, khu vực xung quanh là cánh đồng cũng bị bao phủ bởi lớp mù, khiến các công trình kiến trúc chỉ hiện ra lờ mờ.
Trước tình trạng ô nhiễm kéo dài, nhiều gia đình đã phải điều chỉnh thói quen sinh hoạt.
Cô Thanh Nam ở Từ Liêm cho biết, nhiều ngày nay, gia đình cô cứ đi làm, đi học về tới nhà là đóng cửa kín và bật máy lọc không khí. Mở cửa là máy lại báo ô nhiễm.
“Đi ngoài đường mắt cay nhòe,” cô Thanh Nam than với báo VnExpress.
Thậm chí, do không thể chịu nổi sự ô nhiễm, nhiều gia đình ở Hà Nội chấp nhận rời bỏ nhà cửa, bỏ công việc thu nhập cao để đến các thành phố phía Nam sinh sống nhằm bảo toàn sức khỏe cho gia đình.
“Không khí ở Hà Nội toàn mùi khét khói bụi, con trẻ luôn bị viêm hô hấp ‘lớn không nổi’ đờ dại nên tôi quyết định rời Hà Nội vào Đà Nẵng sinh sống,” anh Trọng cho biết.
Người dân cảm thấy khó chịu khi di chuyển trong bầu không khí ô nhiễm ở Hà Nội. (Hình: Nguyễn Trường/Thanh Niên)
Trước tình trạng ô nhiễm trầm trọng kéo dài ở Hà Nội, ông Nguyễn Mạnh Quyền, phó chủ tịch thành phố, đã ra công văn khuyến cáo người dân, đặc biệt người già, trẻ em và người có bệnh hô hấp, hạn chế hoạt động ngoài trời và sử dụng khẩu trang trong những ngày chất lượng không khí xuống thấp.
Theo mô hình dự báo HanoiAir của Đại Học Công Nghệ, Hà Nội đang trải qua đợt ô nhiễm thứ ba từ đầu mùa, với chỉ số AQI trung bình toàn thành phố đạt 143 (mức kém), nồng độ bụi mịn PM2.5 ở mức 77 µg/m3 – gấp năm lần khuyến nghị của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WTO).
Nguyên nhân chủ yếu do phát thải từ các ngành công nghiệp, nhà máy nhiệt điện, giao thông vận tải, hoạt động sản xuất nông nghiệp, việc đốt rác thải sinh hoạt tại nhiều địa phương và bụi từ các công trình xây dựng. (Tr.N) [kn]
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Sau khi tham gia đầu tư Forex (đầu tư ngoại hối) thua lỗ, một ông quê Bắc Ninh đã bịa chuyện có thể đưa người sang Canada làm việc để chiếm đoạt tiền.
Hôm 3 Tháng Mười Hai, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh Nghệ An đã khởi tố bị can Dương Văn Đại, 24 tuổi, ở xã Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh, để điều tra về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”
Bị can Dương Văn Đại (thứ hai, trái), làm việc với cơ quan điều tra. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn hồ sơ ban đầu cho biết, bị can Đại là tổ trưởng phụ trách văn phòng đại diện tại Nghệ An của công ty Tư Vấn Immigration Pathway Pioneer (IPP) có trụ sở tại Hà Nội, chuyên đưa người đi ngoại quốc làm việc.
Theo đó, bị can Đại được công ty giao nhiệm vụ tư vấn hồ sơ “xuất khẩu lao động” Canada ở khu vực Bắc Trung Bộ, trực tiếp giới thiệu chương trình, chi phí, quy trình và hướng dẫn khách ký hợp đồng với công ty.
Giữa năm 2024, bị can Đại đầu tư Forex thua lỗ, công ty IPP nhiều lần phải ứng tiền bù nợ, trừ vào lương của anh ta. Đến khi “chịu hết siết,” công ty đã sa thải Dương Văn Đại.
Sau khi bị cho thôi việc, vì cần tiền trả nợ và tiếp tục đầu tư Forex, bị can Đại đã nảy sinh ý định nhận tiền làm hồ sơ đưa người đi Canada để chiếm đoạt.
Nhà chức trách cáo buộc, lợi dụng việc từng là nhân viên tư vấn, có hiểu biết sâu về quy trình và tài liệu hồ sơ, bị can Đại đã sao chép hồ sơ thật của các khách hàng đã được cấp visa Canada, dùng nhu liệu Paint để chỉnh sửa làm các giấy tờ giả như LMIA (Labour Market Impact Assessment), thông báo đậu visa, lăn tay…
Sau đó, anh ta gửi thông tin cho đối tác qua nhóm Telegram để thuyết phục họ chuyển kinh phí từ vài trăm triệu đến hơn một tỷ đồng.
Tin lời, từ Tháng Tư đến Tháng Mười vừa qua, có đến 15 người ở Nghệ An và các tỉnh thành khác đã chuyển cho bị can Đại hơn 10 tỷ đồng ($379,200).
Nhận được tiền, Dương Văn Đại không thực hiện bất cứ thủ tục nào cho khách mà đem tiền đầu tư Forex, tiêu xài cá nhân và tiếp tục thua lỗ.
Cuối Tháng Mười Một vừa qua, từ tố cáo của các nạn nhân, bị can Đại bị công an bắt giữ. (Tr.N) [kn]
Vụ“thuyền ma túy Caribbean”: Gia đình nạn nhân khiếu nại chính quyền Trump
Theo The Guardian ngày 3 Tháng 12, gia đình Alejandro Carranza Medina, công dân Colombia được cho là thiệt mạng trong một cuộc tấn công của quân đội Mỹ nhằm vào một tàu nghi chở ma túy ở vùng biển Caribbean, chính thức nộp đơn khiếu nại lên Ủy ban Nhân quyền Liên Mỹ.
ANAHEIM, California (NV) – Một học sinh bị một học sinh khác đâm trong lúc đánh nhau gần trường trung học ở Anaheim trưa Thứ Ba, 2 Tháng Mười Hai, cảnh sát cho hay, theo nhật báo The Orange County Register.
Khoảng 2 giờ 40 phút trưa Thứ Ba, cảnh sát nhận được tin báo có người bị tấn công ở khu vực đường Lincoln và đường Gilbert gần trường Savannah High School, theo Trung Sĩ Matt Sutter, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Anaheim (APD). Khi tới hiện trường, cảnh sát thấy một nam sinh có nhiều vết đâm.
WESTMINSTER, California (NV) – Phó Thị Trưởng Carlos Manzo của Westminster vừa tuyên bố tranh cử chức thị trưởng thành phố này trong cuộc bầu cử vào năm tới, theo thông cáo báo chí ông gửi cho nhật báo Người Việt hôm Thứ Ba, 2 Tháng Mười Hai.
Ông “cam kết tăng cường tài chính thành phố, bảo vệ phẩm chất cuộc sống, và khôi phục tinh thần đoàn kết phi đảng phái trong giới lãnh đạo thành phố.”
Phó Thị Trưởng Carlos Manzo của Westminster. (Hình: City of Westminster)
“Kể từ khi được bầu vào Hội Đồng Thành Phố, tôi luôn cố gắng bảo đảm Westminster được ổn định về tài chính, an toàn công cộng, và điều hành một cách liêm chính,” Phó Thị Trưởng Carlos Manzo, đại diện Địa Hạt 2, cho biết trong thông cáo báo chí.
Ông thêm: “Tôi ứng cử chức vụ phi đảng phái này vì một lý do – cư dân xứng đáng có một thị trưởng đại diện công bằng cho tất cả mọi người, không chia rẽ chính trị hay theo đuổi lợi ích cá nhân.”
Ông cũng nhấn mạnh quyết tâm với an toàn công cộng, lưu ý về mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa ông và sở cảnh sát.
“An toàn công cộng luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu của tôi. Đó là lý do Nghiệp Đoàn Cảnh Sát Westminster ủng hộ tôi ứng cử hồi năm 2024,” ông cho biết thêm.
Vị dân cử đại diện Địa Hạt 2 cũng đề cập đến những vấn đề gây chia rẽ gần đây, tạo ra sự căng thẳng không cần thiết và làm chậm sự phát triển của cộng đồng.
Phó Thị Trưởng Carlos Manzo (phải) và phu nhân Lisa Manzo tham dự Diễn Hành Tết 2025 trên đại lộ Bolsa, Westminster. (Hình: Facebook Carlos Manzo)
“Cư dân chúng ta đang thất vọng,” ông Manzo cho biết. “Chúng ta cũng thấy thời gian và nguồn lực của thành phố bị phân tán vào những tranh chấp mang tính chính trị – nhất là cuộc xung đột liên quan đến nỗ lực đặt tên một con đường của thành phố. Những điều này không giúp cải thiện phẩm chất cuộc sống. Nó chỉ ngăn chặn sự tiến bộ mà các gia đình, doanh nghiệp, và khu dân cư của chúng ta đáng được hưởng.”
Ông kết luận: “Những sự việc này cho thấy rõ thành phố Westminster cần một sự lãnh đạo ổn định và mang tính đoàn kết. Với vai trò thị trưởng, tôi sẽ tập trung vào trách nhiệm tài chính, an toàn công cộng, và phúc lợi của mọi cư dân. Westminster xứng đáng có một chính quyền biết hợp tác, có trách nhiệm, và lo xây dựng một tương lai vững mạnh hơn.”
Ông Carlos Manzo đắc cử nghị viên Westminster lần đầu năm 2020 với nhiệm kỳ bốn năm. Năm 2024, ông tái đắc cử thêm một nhiệm kỳ, và được các đồng viện bầu làm phó thị trưởng năm 2025.
Trước đó, ông từng là ủy viên Ủy Ban Quy Hoạch Westminster trong tám năm, trong đó có hai năm làm chủ tịch ủy ban này.
Như vậy, tính đến nay, ông Carlos Manzo là người thứ nhì tuyên bố ứng cử thị trưởng Westminster.
Hôm 16 Tháng Mười, Bác Sĩ Kimberly Hồ, cựu nghị viên Westminster, cũng tuyên bố ứng cử chức vụ này.
Thị trưởng Westminster hiện nay là ông Chí Charlie Nguyễn, và nhiệm kỳ của ông sẽ kết thúc vào cuối năm 2026.
Vào Tháng Tám vừa qua, ông Chí tuyên bố ứng cử dân biểu liên bang, Địa Hạt 45.
Westminster là thành phố trong vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại. Tỉ lệ người Việt cư ngụ ở Westminster là khoảng 40%, được coi là cao nhất hải ngoại.
Westminster cũng là thành phố đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ bầu ra một dân cử gốc Việt, đó là cựu Nghị Viên Tony Lâm, hồi năm 1992. (Đ.D.)
TOKYO, Nhật (NV) – Ca sĩ Katy Perry và cựu Thủ Tướng Justin Trudeau của Canada nắm tay tình tứ đi chơi ở Nhật, theo Page Six hôm Thứ Ba, 2 Tháng Mười Hai.
Đôi tình nhân được người ta bắt gặp nắm tay nhau đi bộ trong khu Asakusa, khu du lịch nổi tiếng ở thủ đô Tokyo, trước khi họ đi nhà hàng ăn tối rồi đi xem trình diễn nghệ thuật tối Thứ Hai.
Ca sĩ Katy Perry (phải) và cựu Thủ Tướng Justin Trudeau của Canada. (Hình minh họa: Andrej Ivanov/AFP via Getty Images & Michael Tran/AFP via Getty Images)
Cặp uyên ương Perry, 41 tuổi, và Trudeau, 53 tuổi, ăn tối tại Asakusa Sumo Stable Annex, nhà hàng nổi tiếng về món Nhật truyền thống và đấu võ sumo trực tiếp.
Perry mặc áo khoác da màu nâu, quần túi hộp màu nhạt, và đeo khẩu trang, còn ông Trudeau mặc áo choàng màu đen, quần jeans xanh. Cả hai đều mang giày vải thoải mái và đội mũ bóng chày.
Perry đi chơi Tokyo trong lúc tiếp tục chuyến lưu diễn Lifetimes Tour. Theo dự trù, cô sẽ có hai buổi diễn tại vận động trường Saitama Super Arena vào ngày 3 và 4 Tháng Mười Hai.
Perry và bạn trai Trudeau lần đầu tiên xuất hiện trước công chúng là đôi tình nhân hồi Tháng Mười khi họ mừng sinh nhật ngôi sao nhạc pop này ở thủ đô Paris, Pháp.
Lần đầu tiên họ làm dấy lên tin đồn đang hẹn hò là hồi Tháng Bảy khi người ta bắt gặp họ đi dạo tình tứ và sau đó đi ăn tối ở Montreal, Canada.
Kể từ đó, người ta thấy vị cựu thủ tướng Canada tham dự một số buổi trình diễn của Perry trong Lifetimes Tour. (Th.Long) [kn]
LAS VEGAS, Nevada (NV) – Thông tin nữ võ sĩ Ronda Rousey trở lại và đang được “cáp kèo” với Katie Taylor cho sự kiện Las Vegas 2026 khiến giới mộ điệu “đứng ngồi không yên” trước bộ đôi “bom tấn” trên võ đài, theo Fox Sports ngày 2 Tháng Mười Hai.
Sau gần một thập niên rời xa sàn đấu đỉnh cao, cái tên Ronda Rousey, huyền thoại UFC bất ngờ được nhắc đến dồn dập cùng thông tin về cuộc đàm phán cho một trận quyền anh “bom tấn” với Katie Taylor tại Las Vegas vào năm 2026.
Ronda Rousey (trên) nổi tiếng với lối đánh vũ bão hạ gục đối thủ ở lồng bát giác UFC đang được “cáp kèo” cho sàn đấu quyền anh Las Vegas 2026. (Hình: Jeff Gross/Getty Images)
“Kèo” chưa chính thức lên sàn nhưng thông tin trên đã được xem là màn tái xuất gây chú ý nhất của làng thể thao đối kháng nữ trong nhiều năm trở lại đây.
Ronda Rousey là một võ sĩ có hành trình từ lồng bát giác đến sàn đấu giải trí. Cô từng là biểu tượng số một của MMA nữ thế giới trong giai đoạn 2013-2015, là nữ võ sĩ đầu tiên ký hợp đồng với UFC, giữ đai hạng gà nữ và tạo nên chuỗi 12 trận toàn thắng bằng những đòn khóa tay đã trở nên thương hiệu.
Người hâm mộ tiếc nuối khi Rousey bất ngờ lui vào hậu trường sau hai thất bại nặng nề trước Holly Holm và Amanda Nunes vào năm 2015 và 2016.
Rời lồng bát giác, Rousey chuyển hướng sang đấu vật biểu diễn và nhanh chóng trở thành ngôi sao lớn của WWE. Dù thành công về mặt hình ảnh và tài chính nhưng Rousey vẫn nặng nợ với hai chữ “đối kháng.” Trong nhiều cuộc phỏng vấn, Rousey từng thừa nhận bản thân vẫn luôn nhớ cảm giác thi đấu thật sự.
Có lẽ với những trải lòng trên mà các ông bầu đã không ngần ngại tìm đối tác để Rousey trở lại võ đài với những trận đối kháng từng làm nên tên tuổi của cô.
Katie Taylor nữ võ sĩ quyền anh sở hữu nhiều đai vô địch và từng giành chiến thắng tuyệt đối, mang về huy chương vàng Olympic cho Ireland. (Hình: Sarah Stier/Getty Images for Netflix)
Và cái tên Katie Taylor, người được xem là chuẩn mực của quyền anh nữ hiện đại đã được chọn. Taylor là hình mẫu hoàn hảo của một võ sĩ quyền anh thuần túy. Cô từng giành huy chương vàng Olympic 2021 cho Ireland. Tiếp đó là chinh phục hàng loạt đai vô địch thế giới ở hạng nhẹ và siêu nhẹ.
Những trận đấu kinh điển của Taylor tại Madison Square Garden hay tại Anh đã chứng minh rằng boxing nữ hoàn toàn có thể bán vé, tạo sức hút truyền thông ngang ngửa với nam giới. Vì thế, nếu thượng đài với Rousey, Taylor sẽ bước vào trận đấu với tư cách tay đấm chuyên nghiệp đẳng cấp hàng đầu, còn đối thủ của cô là một “tân binh” đúng nghĩa trên sàn đấu boxing nhưng lại tích lũy đủ các chiêu trò ở lồng bát giác MMA.
Las Vegas 2026 được chờ đợi là sân khấu lý tưởng cho một sự kiện quyền anh nữ thuộc dạng “bom tấn” dù sang năm 2026 Rousey đã 39 tuổi, còn Taylor thì ở tuổi 40. (Yến Nhi) [kn]
ZURICH, Thụy Sĩ (NV) – FIFA đang chuẩn bị cho thay đổi quan trọng trước thềm World Cup 2026 khi mở thêm quyền can thiệp của VAR vào tình huống phạt góc và thẻ vàng thứ hai, lập tức giới bóng đá dấy lên nhiều tranh luận, theo Daily Mail ngày 2 Tháng Mười Hai.
Việc cấp thêm quyền cho VAR (Video Assistant Referee) được FIFA kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt những sai sót có thể làm thay đổi cục diện trận đấu. Thế nhưng, đi kèm kỳ vọng là nỗi lo trận đấu có nguy cơ bị kéo dài quá lâu và trận đấu bị cắt vụn do gián đoạn làm giảm đi tính hấp dẫn.
Trọng tài check VAR trong khi cầu thủ và khán giả phải chờ đợi quyết định cuối cùng nhiều lúc làm tuột cảm xúc và trận đấu kéo dài ngoài mong đợi. (Hình: Dan Mullan/Getty Images)
Cách giải thích của FIFA cho rằng trên thực tế rất nhiều bàn thắng đến từ các tình huống phạt góc, nhưng không ít lần quyết định của các trọng tài lại sai lầm gây tranh cãi dữ dội. Từ đó việc cấp thêm quyền cho VAR can thiệp vào những tình huống xác định phạt góc. Quyền này sẽ tạo điều kiện để VAR can thiệp nhằm hạn chế sai lầm của trọng tài giúp giảm thiểu phần thua oan từ các đội.
Những người ủng hộ cho rằng điều này là hợp lý, bởi khi công nghệ đã có, không nên để những quyết định quan trọng bị chi phối hoàn toàn bởi cảm tính hoặc góc nhìn hạn chế từ trọng tài. Một quả phạt góc đúng hay sai đôi khi không chỉ là một tình huống nhỏ, mà có thể mở ra cả một chuỗi diễn biến dẫn tới bàn thắng.
Còn với việc VAR can thiệp vào tình huống cầu thủ nhận thẻ vàng thứ hai còn “nóng” hơn. Lập luận phía FIFA đưa ra là tại sao thẻ đỏ được VAR soi để hỗ trợ trọng tài còn thẻ vàng thứ hai đồng nghĩa với việc tiếp theo phải nhận thẻ đỏ bị truất quyền thi đấu, nhưng VAR đứng ngoài cuộc? Việc đưa thẻ vàng thứ hai vào danh sách can thiệp FIFA cho rằng sẽ giúp hạn chế oan sai.
VAR đến thời điểm hiện nay chỉ can thiệp vào những tình huống thẻ đỏ trực tiếp, bàn thắng, penalty và lỗi nhận diện cầu thủ. Nay FIFA muốn tại World Cup 2026, VAR được trao thêm hai nhiệm vụ nữa là xác định phạt góc và can thiệp vào thẻ vàng thứ hai.
Phần tranh luận của giới bóng đá liên quan cấp thêm quyền cho VAR nằm ở chỗ bình thường VAR đã kéo dài trận đấu và làm gián đoạn khiến khán giả đôi lúc rơi vào trạng thái chờ, đợi (VAR soi, trọng tài chờ thông báo, trao đổi với bộ phận phòng VAR, xem lại tình huống rồi quyết định). Nhiều trận đấu người xem và cầu thủ phải chờ đợi mất đi sự liên tục của trận đấu và tuột cảm xúc. Có trận kéo dài đến phút 110 thậm chí là hơn nữa để bù cho thời gian VAR chiếm thời gian.
FIFA chuẩn bị cấp quyền cho VAR can thiệp vào thẻ vàng thứ hai nhằm tránh oan sai cho cầu thủ bị truất quyền thi đấu và đội bóng bị mất người. (Hình: Shaun Botterill/Getty Images)
Từ đó suy luận được nêu ra là càng nhiều quyền, VAR càng lấy đi thời gian và cảm xúc trong bóng đá.
World Cup 2026, diễn ra tại Mỹ, Canada và Mexico, vốn đã được dự báo là giải đấu có mật độ thi đấu dày, thời lượng bù giờ lớn, do số đội tham dự tăng lên 48. Nếu VAR tiếp tục “bận rộn” hơn, thời gian thực tế của một trận có thể còn kéo dài thêm nữa.
Có ý kiến còn cho rằng VAR nên hạn chế phần can thiệp cũng như các trọng tài đừng lệ thuộc nhiều vào VAR vì dần dần VAR có thể sẽ trở thành “nhân vật chính,” thay vì chỉ là công cụ hỗ trợ. (Anh Khoa) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Trong khi chính quyền Mỹ hiện đang cố gắng chứng minh rằng nền kinh tế Hoa Kỳ đang vĩ đại trở lại, những con số thống kê thực tế trong thị trường xe hơi cho thấy điều ngược lại. Một bản tin trên trang mạng tin tức msn.com cho biết hơn 3 triệu chiếc xe mới hiện đang nằm ế ẩm tại các đại lý, mức tồn kho cao nhất được ghi nhận từ năm 2024. Con số này tương đương khoảng $150 tỷ tiền vốn của nền công nghiệp xe hơi.
Theo MSN, thời gian tồn kho trung bình của thị trường xe hơi hiện nay là 85 ngày, so với mức chuẩn trước đại dịch COVID là 60 ngày. Trong khi các đại lý phải đối mặt với chi phí lưu kho ngày càng tăng, các nhà sản xuất phải đối mặt với những thách thức về lợi nhuận, thì người mua xe hơi có thể hưởng được lợi thế khi đàm phán.
Xe tải Ram của Stellantis hiện có khoảng 50,000 xe chưa bán được. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Trở lại tình hình cách đây năm năm, cuộc khủng hoảng chất bán dẫn (2020–2023) đã tạo ra sự khan hiếm xe hơi. Các đại lý nhân cơ hội này tăng giá, chậm trễ giao xe. Khi chuỗi cung ứng trở lại bình thường vào năm 2024, các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất mà không xem xét điều kiện thị trường hiện tại. Đây có thể xem là một sai lầm chiến lược. Với khoảng 3.15 triệu xe đang nằm tại khoảng 13,000 đại lý; mỗi đại lý trung bình có 260 xe chưa bán. Với giá niêm yết xe trung bình $48,978, mỗi đại lý đang tồn kho khoảng hơn $12 triệu. Đó là chưa tính đến chi phí bảo hiểm, bảo trì bãi xe, khấu hao, thuế tài sản…
Xét một vài thí dụ cụ thể. Xe tải Ram của Stellantis hiện có khoảng 50,000 xe chưa bán được, thời gian tồn kho trung bình là 128 ngày, gấp đôi mức trung bình 85 ngày của ngành, tương đương khoảng hơn $2 tỷ kẹt vốn. Thương hiệu cao cấp Jaguar đang dự trữ hàng tồn kho tối thiểu 150 ngày; Lincoln vào khoảng 146 ngày.
Các nhà sản xuất Nhật Bản có vẻ đối phó tình hình tốt hơn các công ty Mỹ. Toyota và Lexus duy trì lượng hàng tồn kho tương ứng chỉ trong 31–36 ngày, chỉ bằng một phần tư gánh nặng của Ram. Điều này được giải thích là do triết lý “sản xuất đúng lúc” của Toyota, ưu tiên hoạt động tinh gọn hơn là sự thống trị về số lượng. Hệ thống Kanban của Toyota bảo đảm sự sản xuất đúng lúc cần thiết, loại bỏ tình trạng tồn kho.
Thực tế đáng lo trên khiến các đại lý lo lắng, buộc các nhà sản xuất phải điều chỉnh chiến lược bán hàng bắng cách tăng khuyến mãi, tăng các ưu đãi tiền mặt và lãi suất thấp. Các ưu đãi giảm giá của Ram, Jeep và các thương hiệu khác của Stellantis đã vượt quá $5,000 mỗi xe vào dịp cuối năm, gấp đôi mức trung bình năm 2023. Các nhà sản xuất chấp nhận hy sinh lợi nhuận để ưu tiên cho doanh số.
Nắm vững xu thế này, người mua đang hưởng lợi. Với 3.15 triệu xe đang có sẵn, người mua có thể bình tâm dành thời gian để chọn xe, chọn đại lý, đàm phán quyết liệt hơn, buộc các nhà sản xuất phải cạnh tranh với nhau. Tuy nhiên, giá xe cao kỷ lục vẫn là một rào cản đối với nhiều người Mỹ muốn mua xe mới.
Đáng lo nhất vẫn là các nhà máy sản xuất xe hơi. Nhiều công ty đang phải đối mặt với việc tạm thời đóng cửa, lan rộng sang mạng lưới các nhà cung cấp phụ tùng, ảnh hưởng đến hàng chục nghìn công nhân Bắc Mỹ. Mục tiêu làm cho sản xuất nội địa Hoa Kỳ mạnh mẽ hơn xem ra khó có thể đạt được trong năm 2025. (HD)
ANAHEIM, California (NV) – Rất đông người có mặt ở Anaheim vào chiều Thứ Ba, 2 Tháng Mười Hai, để dự buổi khai trương tổng hành dinh Orange County mới của tổ chức Phát Huy Công Lý Người Mỹ Gốc Á Nam California (AJSOCAL).
Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg (giữa) tặng bằng tưởng lục cho AJSOCAL. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Buổi lễ khai trương có sự tham dự của các đại diện AJSOCAL, các dân cử địa phương hoặc đại diện của họ, và nhiều thành viên của các tổ chức cộng đồng từng hợp tác với AJSOCAL.
Buổi lễ bắt đầu bằng lời giới thiệu và chào mừng của ông Ash Alvandi, phó chủ tịch Orange County của AJSOCAL. Sau đó ông mời người phát biểu đầu tiên là Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg của California.
Thượng Nghị Sĩ Umberg kể lại những gì ông từng thấy vào năm 1988 khi còn là một luật sư cho Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ. Ông từng nhận được nhiều báo cáo cho biết có một số trường hợp như cảnh sát chặn không cho người Latino vào phòng phiếu. Sau khi điều tra, ông biết được có người giả dạng cảnh sát cầm bảng cảnh cáo không cho người không phải công dân bỏ phiếu, và nói những hành động đe dọa cử tri không bị cho là bất hợp pháp tại thời điểm đó.
Đông người dự lễ khai trương tổng hành dinh mới của AJSOCAL. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Vì những hành động đó vẫn còn xảy ra hiện nay, nên ông khen ngợi những tổ chức cộng đồng như AJSOCAL đã bảo vệ quyền lợi bầu cử công bằng cho người dân.
Ông còn nói chính quyền liên bang hiện nay đang có xu hướng thiên vị người da trắng giàu có, khiến ông luôn tìm cách bảo vệ và tô điểm sự đa văn hóa của Orange County, nơi có các cộng đồng thiểu số như Little Saigon, Little Arabia, và Koreatown.
Tiếp theo là bà Eileen Louie, chánh văn phòng và quyền tổng giám đốc AJSOCAL, phát biểu.
Bà cho hay tổ chức này có lịch sử gắn liền với Orange County và nhấn mạnh sự quan trọng của việc đổi tên thành Phát Huy Công Lý Người Mỹ Gốc Á Nam California vì phục vụ hai nơi chính là Los Angeles County và Orange County.
Bà nói Orange County là một nơi đa văn hóa, nên phải cung cấp dịch vụ theo đúng nhu cầu đó, và rất hào hứng phục vụ cộng đồng tại tổng hành dinh rộng rãi mới này.
Ông Ash Alvandi, phó chủ tịch Orange County của AJSOCAL. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Sau đó là phát biểu của bà Mary Anne Foo, tổng giám đốc Liên Đoàn Người Mỹ Gốc Á Thái Bình Dương Orange County (OCAPICA).
Bà cho biết OCAPICA từng được AJSOCAL hỗ trợ nhiều từ khi thành lập vào năm 1997, trong thời điểm có nhiều cải cách, tội thù ghét, và thống kê dân số không chính xác.
Bà nhấn mạnh sự quan trọng của một văn phòng tại Orange County để hỗ trợ OCAPICA trong những công việc họ không làm được, khen ngợi tổ chức này vì vẫn tiếp tục xuất sắc trong việc cung cấp các dịch vụ về di trú, nhà ở, và về các chính sách.
Ông Ash Alvandi nói Orange County ngày càng có nhiều nhu cầu, và 1/3 số người được AJSOCAL phục vụ là cư dân của quận hạt này.
Theo ông, AJSOCAL có các dịch vụ bằng ngôn ngữ của cộng đồng cần giúp đỡ, và là tổ chức pháp lý lớn nhất cộng đồng, không chỉ về di trú, mà còn hỗ trợ về các vấn đề liên quan bạo hành gia đình và nhà ở.
Ông cho rằng tổng hành dinh mới tại Anaheim, thành phố lớn nhất và là “trái tim” của Orange County, sẽ giúp họ phục vụ cư dân của quận hạt này tốt hơn, và còn là không gian cho các cộng đồng sinh hoạt và hợp tác.
Bà Ronnette Ramos, phó chủ tịch chương trình của AJSOCAL, nói về các dịch vụ của tổ chức này, và nói: “Xin quý vị tưởng tượng chúng tôi sẽ làm được gì với ngôi nhà mới tại Orange County?”
Bức tranh tường tô điểm nhiều cộng đồng ở Orange County. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Cuối cùng là bà Ashley Aitken, nữ thị trưởng đầu tiên của Anaheim, khen ngợi AJSOCAL và chào đón tổ chức này đến Anaheim, thành phố lớn và lâu đời nhất Orange County.
Bà cho hay những tổ chức cộng đồng như AJSOCAL vô cùng quan trọng vì giúp cư dân tìm được tiếng nói, bất kể họ đã đến Hoa Kỳ được bao lâu, đến từ nơi nào và thuộc tôn giáo nào. Bà còn nhấn mạnh chính quyền địa phương chỉ có thể làm đến một mức nào đó, nên không thể thiếu sự hợp tác với các tổ chức cộng đồng.
Tổng hành dinh Orange County của AJSOCAL có diện tích 10,000 sq ft, sẽ là không gian cho sinh hoạt cộng đồng, nhiều đối tác và là nơi cung cấp các dịch vụ khắp quận hạt. Một số dịch vụ họ cung cấp gồm có hỗ trợ nhà ở, pháp lý, di trú, và còn có đường dây nóng đa ngôn ngữ.
Tổng hành dinh mới của AJSOCAL tọa lạc tại địa chỉ 2401 E Katella Ave #550, Anaheim, CA 92806, điện thoại 714-477-2958. [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Costco đã kiện chính quyền Trump ra Tòa Án Thương Mại Quốc Tế, yêu cầu tòa coi tất cả các thuế quan được thu theo Đạo Luật Quyền Lực Kinh Tế Quốc Tế Khẩn Cấp (IEEPA) là bất hợp pháp, NBC cho biết hôm Thứ Ba ngày 2 Tháng Mười Hai.
Costco viết trong đơn gửi tòa hôm Thứ Sáu ngày 28 Tháng Mười Một rằng họ muốn được “đền bù hoàn toàn” tất cả các khoản thuế quan được thu do sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump áp đặt “thuế đối ứng”.
Khách hàng bước trong bãi đậu xe bên ngoài Costco vào ngày 2 Tháng Mười Hai ở Chicago. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)
“Bởi vì IEEPA không ủy quyền rõ ràng cho tổng thống đề ra thuế quan… các sắc lệnh về thuế quan bị thách thức không thể đứng vững và các bị cáo không được phép thực hiện và thu thuế,” luật sư của Costco viết trong đơn kiện.
Tối Cao Pháp Viện đang xem xét tính hợp pháp của chương trình nghị sự về thuế quan sâu rộng của ông Trump. Trong các cuộc tranh luận hồi đầu Tháng Mười Một, các thẩm phán của tòa đã tỏ ra hoài nghi về lập luận của chính quyền.
Ông Trump đã trở thành tổng thống đầu tiên sử dụng đạo luật IEEPA để áp thuế nhập khẩu. Các tòa án cấp dưới trước đó đã ra phán quyết bác bỏ việc chính quyền Trump áp dụng đạo luật này nhưng vẫn giữ nguyên các mức thuế quan trong khi vụ kiện đang được tranh luận.
Trong đơn gửi tòa, Costco không cho biết thuế quan đã khiến họ thiệt hại bao nhiêu. Các công ty nhập khẩu đã trả gần $90 tỷ theo điều luật IEEPA, dữ liệu cho đến cuối Tháng Chín của Cơ Quan Hải Quan và Biên Phòng cho thấy.
Hồi Tháng Năm, ông Gary Millerchip, giám đốc tài chính của Costco, nói với các nhà đầu tư rằng khoảng một phần ba doanh số của Costco tại Mỹ là các sản phẩm nhập khẩu.
Ông Millerchip cho biết các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm khoảng 8% tổng doanh số bán hàng của họ ở Mỹ.
Ông Millerchip cũng cho biết trong khi Costco đang nhận thấy tác động trực tiếp của thuế quan lên một số mặt hàng thực phẩm tươi sống nhập khẩu từ Trung Mỹ và Nam Mỹ, họ quyết định không tăng giá hàng hóa “vì đó là những mặt hàng thiết yếu” đối với khách hàng.
Một số mặt hàng tươi sống đó có thơm và chuối. “Chúng tôi giữ giá của những mặt hàng đó để bảo đảm chúng tôi đang bảo vệ các khách hàng thành viên,” ông nói.
“Hậu quả kinh tế của việc không duy trì thuế quan hợp pháp của Tổng Thống Trump là rất lớn và vụ kiện này làm nổi bật điều đó,” phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, ông Kush Desai, cho biết trong một thông cáo báo chí hôm Thứ Ba ngày 2 Tháng Mười Hai. “Tòa Bạch Ốc mong đợi Tối Cao Pháp Viện có giải pháp nhanh chóng và phù hợp cho vấn đề này.” (NNL) [đ.d.]
QUẬN CAM, California (NV) – Trong một thông cáo báo chí ghi ngày 2 Tháng Mười Hai, Kia America cho biết công ty đã đạt doanh số Tháng Mười Một tốt nhất từ trước đến nay, với tổng cộng 72,002 xe được bán ra, tăng 3% so với cùng kỳ năm 2024. Cột mốc này bảo đảm thương hiệu sẽ đạt tổng doanh số năm tốt nhất trong ba năm liên tiếp.
2026 Sportage HEV
Kia, một thương hiệu xe hơi đang tăng trưởng nhanh tại Hoa Kỳ, đã lập kỷ lục doanh số Tháng Mười Một năm 2025 cho ba mẫu xe:
⦁ Sportage: Mẫu xe bán chạy nhất trong tháng với 15,795 chiếc được bán ra. Sportage ghi nhận mức tăng trưởng từ đầu năm (YTD) tính đến hết Tháng Mười Một là 13%.
⦁ Carnival: Bán được 7,362 chiếc, tăng trưởng 49% trong tháng.
⦁ Seltos: Bán được 6,286 chiếc, tăng trưởng 23% trong tháng.
Các số liệu bán hàng đáng chú ý khác trong Tháng Mười Một 2025:
Telluride: 10,054 chiếc
K4/Forte: 9,321 chiếc
Sorento: 6,723 chiếc
Một số thống kê doanh số đáng chú ý của Kia:
Tổng doanh số từ đầu năm (YTD): Tính đến hết tháng 11/2025, Kia đã bán được 777,152 xe tại Mỹ, thiết lập kỷ lục YTD mới, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2024.
Tăng trưởng YTD theo phân khúc: Doanh số của các mẫu xe điện hóa tăng 25%, sedan tăng 14%, SUV tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ông Eric Watson, Phó Chủ tịch phụ trách bán hàng của Kia America, cho rằng doanh số mạnh mẽ này là nhờ danh mục sản phẩm đa dạng, số lượng xe hybrid ngày càng tăng của thương hiệu.
Kia vừa ra mắt mẫu xe SUV Telluride thế hệ mới 2027 tại Los Angeles Auto Show 2025. Mẫu xe mới có thiết kế cao cấp hơn, chiều dài tổng thể lớn hơn, không gian nội thất và khoang hành lý rộng hơn. 2027 Telluride có phiên bản X-Pro có khả năng vượt địa hình xuất sắc. Xe được trang bị tiêu chuẩn hệ truyền động tăng áp, và tùy chọn hybrid tăng áp hoàn toàn mới, cho công suất lên đến 329 mã lực, ước tính mức tiết kiệm nhiên liệu kết hợp là 35 mpg.
Về chứng nhận an toàn, mẫu SUV 2026 Sportage đã nhận được đánh giá TOP SAFETY PICK + (TSP+)—mức độ an toàn cao nhất—từ Viện Bảo hiểm An toàn Đường cao tốc Hoa Kỳ (IIHS). Chứng nhận này áp dụng cho các mẫu xe 2026 được sản xuất sau Tháng Năm 2025.
Trong lĩnh vực đầu tư, IONNA, liên doanh mạng lưới sạc xe điện (EV) toàn quốc, đang có kế hoạch đầu tư hơn $250 triệu vào cơ sở hạ tầng sạc trên khắp California trong ba năm tới.
Tại cuộc họp nội các chiều Thứ Ba, 2 Tháng Mười Hai, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth khẳng định cuộc chiến chống ma túy ở biển Caribbean chỉ mới bắt đầu.
Juan Orlando Hernández, cựu tổng thống Honduras, bị dẫn độ sang Mỹ và tuyên án 45 năm tù giam vào Tháng Ba, 2024, nay vừa được Tổng Thống Trump ân xá. (Hình: Stringer/AFP via Getty Images)
“Chúng ta mới chỉ bắt đầu đánh chìm xuống đáy đại dương những chiếc thuyền chở ma túy và bọn khủng bố ma túy bởi vì chúng đang đầu độc người dân Mỹ,” ông Hegseth nói trong lúc ngồi cạnh Tổng Thống Trump trong Phòng Bầu Dục, trang Axios trích dẫn.
Mấy tháng qua, cuộc chiến bài trừ ma túy đã trở thành tâm điểm trong hoạt động của chính quyền Trump. Và theo lời ông Hegseth các chiến dịch bài trừ ma túy có thể được đẩy mạnh trong thời gian tới. Nhưng liệu chính quyền Trump có thật tâm chống ma túy, giải quyết một mối lo trong xương tủy của người dân Mỹ?
Từ đầu Tháng Chín đến nay, Hải Quân Mỹ theo lệnh của ông Trump và Bộ Trưởng Hegseth, đã thực hiện 21 vụ bắn hỏa tiễn vào những con thuyền nhỏ, được cho là đang vận chuyển ma túy trên vùng biển Caribbean và Thái Bình Dương, giết chết 83 người – một hành động bị nhiều nhà lập pháp và chuyên gia pháp lý cho là “giết người không qua xét xử,” vi phạm luật pháp của Mỹ và quốc tế.
Quân đội Mỹ cũng phát động Chiến Dịch Ngọn Giáo Phương Nam, tập trung ở vùng biển ngoài khơi Venezuela một lực lượng hải quân và không quân hùng hậu, sẵn sàng tác chiến để lật đổ Tổng Thống Venezuela Nicolas Maduro nếu ông này không chấp hành “tối hậu thư” của Tổng Thống Trump, đòi hỏi ông Maduro phải từ bỏ quyền lực để bảo toàn tính mạng cho mình và gia đình.
Chính quyền Trump nhiều lần tố cáo ông Maduro là “trùm buôn lậu ma túy” và quyết tiêu diệt chế độ “xã hội chủ nghĩa” Venezuela. Hôm Thứ Bảy, ông Trump ra lệnh phong tỏa không phận Venezuela – một việc chưa có tiền lệ – có thể để chuẩn bị mở cuộc tấn công quân sự vào đất nước này.
Những lệnh ân xá đáng ngờ
Tuy vậy, theo nhiều nhà phân tích, hoạt động bài trừ ma túy rầm rộ này dường như chỉ để trình diễn, đánh lạc hướng dư luận, bị phản tác dụng và đánh không trúng mục tiêu, đặt ra mối hoài nghi về thực tâm chống ma túy của chính quyền Trump.
Mối hoài nghi đó càng được củng cố khi ông Trump đơn phương “ân xá toàn diện và đầy đủ” cho Juan Orlando Hernández, cựu tổng thống Honduras từ 2014 đến 2022.
Hernández bị bắt ngay sau khi rời ghế tổng thống, bị dẫn độ sang Mỹ và bị tòa liên bang ở New York tuyên án 45 năm tù giam vào Tháng Ba, 2024.
Bộ Tư Pháp Mỹ cáo buộc ông Hernández là nhân vật trung tâm của một chương trình buôn lậu ma túy kéo dài hơn 18 năm, đưa lậu vào Mỹ hơn 400 tấn cocaine, tương đương 4.5 tỷ liều và gây ra cái chết của hàng trăm người. Em trai của ông này, Juan Antonio “Tony” Hernández, cũng bị bắt ở Miami năm 2018 và năm sau đó bị tuyên án tù chung thân vì vai trò của y trong tổ chức buôn lậu ma túy.
Tuy vậy, trong một bài đăng trên Truth Social hôm Thứ Sáu tuần trước, ông Trump viết rằng, theo “nhiều người mà tôi kính trọng,” Hernández đã bị các công tố viên đối xử không công bằng. Ông khẳng định vô căn cứ rằng Hernández là nạn nhân của một vụ “săn phù thủy” của chính quyền Joe Biden tiền nhiệm. Ông Hernández đã được trả tự do vào sáng Thứ Ba, 2 Tháng Mười Hai.
Trước đó, trong những tháng đầu của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump cũng đã ân xá cho ít nhất tám nhân vật cộm cán bị tù dài hạn vì buôn lậu ma túy. Trong số này có Larry Hoover, kẻ cầm đầu băng đảng Gangster Disciples, băng lớn nhất và khét tiếng bạo lực nhất, có đại bản doanh ở Chicago nhưng hoạt động ở 35 tiểu bang của nước Mỹ. Chỉ riêng ở khu vực Chicago, mỗi năm băng của Hoover đã bán ra lượng cocaine trị giá hơn $100 triệu và gây ra rất nhiều vụ ám sát, giết người đẫm máu.
Trong số người được ông Trump ân xá còn có Ross Ulbricht, một nhà kinh doanh công nghệ nhưng công ty Silk Road của ông ta là mắt xích quan trọng trong hoạt động tài chính và rửa tiền của các ông trùm ma túy. Ulbricht đã bị kết án tù chung thân năm 2015 và được ra tù đầu năm nay.
Trước đó, trong nhiệm kỳ thứ nhất (2017-2021) ông Trump đã ân xá hoặc giảm án tù cho ít nhất 13 tội phạm ma túy, cả những tên trùm buôn lậu “cao cấp” bị buộc tội liên quan tới những đường dây ma túy và bạo lực ở Mỹ. Nổi bật nhất trong số này là tướng Salvador Cienfuegos Zepeda của Mexico, bị bắt tại Los Angeles năm 2020 và bị toà án buộc tội hỗ trợ các băng đảng ma túy buôn lậu chất cấm vào Mỹ.
Nói một đằng làm một nẻo
Bề ngoài, ông Trump thường tỏ ra rất cứng rắn với tội phạm ma túy. Họp với các thống đốc sau ngày nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump phê phán chính quyền tiền nhiệm quá nhẹ tay và đòi gia tăng hình phạt cho những kẻ buôn bán fentanyl và các chất cấm khác trên đường phố Mỹ.
“Tôi sẵn sàng ban án tử hình cho tội buôn ma túy,” ông nói. Biện pháp “giết sạch” những thuyền nhỏ bị nghi là chở ma túy ở vùng biển Caribbean hiện nay là một ví dụ thể hiện sự không dung thứ của ông Trump cho dù chưa có bằng chứng đây là những kẻ buôn ma túy, và nếu là kẻ buôn ma túy thật thì cũng chỉ là hạng tôm tép, chở hàng lậu để kiếm sống chứ không phải là những ông bà trùm.
Hành động ân xá cho các ông trùm mâu thuẫn sâu sắc với lời ông Trump nói. Hãng Reuters nhận định: “Hành động khác thường của Trump có nguy cơ làm suy yếu độ tin cậy của Hoa Kỳ ở Châu Mỹ Latin, khích lệ các tác nhân tham nhũng và có thể bị phản ứng rằng ông ta đang xói mòn nỗ lực nhiều thập niên của Mỹ nhằm chống các mạng lưới ma túy xuyên quốc gia.” Các nhà lập pháp đảng Dân Chủ đối lập thì tố cáo ông Trump “đạo đức giả” khi tuyên bố thúc đẩy cuộc chiến chống hoạt động buôn lậu chất cấm vào Mỹ trong khi trả tự do cho một cựu tổng thống sử dụng quyền lực để hỗ trợ các băng đảng ma túy.
Đánh trật mục tiêu
Ma túy từ lâu đã là thảm nạn của nước Mỹ, gây ra hàng chục ngàn cái chết mỗi năm. Nhưng theo nhiều tài liệu, Venezuela không phải là ổ sản xuất ma túy.
Heroin và cocain được bào chế nhiều nhất ở Colombia, được đưa lậu vào Mỹ chủ yếu qua biên giới với Mexico. Mexico cũng là nơi có nhiều “phòng thí nghiệm” bí mật, chuyên bào chế ma túy tổng hợp fentanyl từ hóa chất cấm, được nhập cảng lậu từ Trung Quốc. Nếu thực sự bài trừ ma túy một cách nghiêm chỉnh, Mỹ cần nhắm mục tiêu vào các băng đảng ở Mexico và Colombia.
Tổng Thống Trump đã cân nhắc việc cử lực lượng đặc nhiệm Mỹ sang Mexico để tận diệt các ổ fentanyl này. Bà Tổng Thống Mexico Claudia Sheinbaum hoan nghênh thiện chí hợp tác của chính quyền Mỹ nhưng từ chối cho phép quân đội Mỹ hoạt động trên lãnh thổ của họ vì Mexico là quốc gia có chủ quyền.
Ở Colombia, Mỹ đã đầu tư hơn $10 tỷ hỗ trợ nước này chống ma túy và các băng đảng bạo lực. Tình báo Mỹ được cài vào guồng máy an ninh Colombia, huấn luyện và trang bị cho các lực lượng địa phương. Sự hợp tác đó đã mang lại nhiều kết quả tốt, thể hiện ở số vụ ma túy bị bắt giữ, các ông trùm bị bắt, dẫn độ và xử tù ở các tòa án Mỹ.
Theo một lá thư của Ủy Ban Đối Ngoại Hạ Viện gửi ông Trump hồi Tháng Chín, 85% thông tin tình báo có giá trị mà lực lượng chống ma túy của Mỹ thu nhận được từ Tháng Giêng, 2024, đến Tháng Sáu, 2025, là từ hợp tác với Colombia. Hồi Tháng Mười, từ thông tin của Bộ Tư Lệnh Miền Nam (Southcom), Hải Quân Colombia chặn đứng và tịch thu 2.8 tấn cocaine đang trên đường vận chuyển tới Mexico.
Phần lớn fentanyl buôn lậu vào Mỹ xuất phát từ Trung Quốc, khoảng 97%. Ông Trump đã đánh thuế (tariff) nặng lên hàng hóa nhập cảng từ Mexico và Trung Quốc để buộc hai nước này phải ra tay trấn áp các cơ sở sản xuất hóa chất và bào chế fentanyl. Gần đây nhất, tại cuộc họp với Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Nam Hàn, ông Trump đồng ý giảm tariff đổi lại ông Tập sẽ giúp ngăn chặn dòng chảy fentanyl của nước này. Nhưng cho đến nay chưa thấy ông Tập thực hiện lời hứa.
Phản tác dụng
Trong khi đó, ông Trump cho tập trung binh lực hùng hậu ngoài bờ biển Venezuela và bắn hỏa tiễn vào các tàu thuyền bị cho là vận chuyển ma túy. Hành động này không chỉ nhắm trật mục tiêu, giết những con tốt đen, có thể là thường dân vô tội, mà bỏ qua trùm các băng đảng đang hoạt động ở Mexico và Trung Quốc.
Chiến dịch tấn công tàu thuyền trên biển đang đối mặt với nhiều thách thức pháp lý. Hôm Thứ Ba, 2 Tháng Mười Hai, các nhà lập pháp Mỹ cả Cộng Hòa và Dân Chủ đã trình ra một nghị quyết nhằm hạn chế quyền hạn của tổng thống trong việc điều động quân đội tham chiến bên trong hoặc chống Venezuela mà không có sự phê chuẩn trước của Quốc Hội. Theo kết quả một cuộc khảo sát của CBS News/YouGov thực hiện từ 19 đến 21 Tháng Mười Một có đến 70% cử tri Mỹ phản đối việc Mỹ thực hiện hành động quân sự ở Venezuela.
Nhưng trước mắt, việc bắn giết tùy tiện các tàu thuyền trên vùng biển quốc tế đang bị phản tác dụng, nó không làm suy suyển các băng đảng ma túy Mexico, Colombia mà ngược lại đang phá hủy các mối hợp tác chống ma túy lâu dài giữa Mỹ và các đồng minh ở Trung và Nam Mỹ.
Tổng Thống Colombia Gustavo Petro gọi những vụ tấn công này “tội ác chống nhân loại” và dọa chấm dứt việc chia sẻ thông tin tình báo với Mỹ trong liên minh chống ma túy. Đáp lại, ông Trump gọi ông Petro là “lãnh đạo ma túy bất hợp pháp” và lệnh cho Bộ Tài Chính cấm vận ông Petro cùng gia đình! Nhiều chuyên gia lo ngại, thiếu nguồn tin tình báo từ Colombia và các nước trong khu vực, cơ quan bài trừ ma túy của Mỹ sẽ bị “mù” và đó là một tai họa.
Việc “giết sạch” những kẻ tình nghi đang vận chuyển ma túy thay vì bắt giữ họ để khai thác thông tin về các đường dây, các ông trùm, như cách mà cơ quan chống ma túy của Mỹ vẫn thực hiện xưa nay lại là một thất bại khác.
Xem ra, cuộc chiến mà chính quyền Trump đang thực hiện ở Caribbean không thật sự là công cuộc bài trừ ma túy hoặc bảo vệ an ninh quốc gia. Thực chất có thể gọi đây là một thứ chính trị quyền lực, thể hiện “lẽ phải thuộc về kẻ mạnh” một cách sống sượng! [kn]
HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Một người đàn ông thiệt mạng và ba người khác bị thương trong tai nạn giao thông có bảy xe đụng nhau ở Huntington Beach hôm Thứ Ba, 2 Tháng Mười Hai.
Theo nhật báo The Orange County Register dẫn lời cảnh sát viên Jessica Cuchilla, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Huntington Beach, cho biết tai nạn xảy ra lúc khoảng 2 giờ 45 phút chiều tại góc đường Goldenwest và đường Heil.
Ngã tư đường Goldenwest và đường Heil, Huntington Beach, nơi xảy ra tai nạn chết người. (Hình: Google Maps)
Một nhân chứng nói với đài CBS LA là tài xế chiếc xe màu sậm đang chạy về hướng Đông trên đường Heil với tốc độ cao, có thể là 100 dặm/giờ, và quẹt trúng một xe khác tại ngã tư. Chiếc xe này bay lên trời và rớt xuống trong thế lật ngửa sau khi đụng ít nhất hai xe khác, nhân chứng nói.
Một tài xế của một trong hai chiếc xe bị đụng chết tại chỗ, bà Cuchilla nói.
Ba nạn nhân khác trong tai nạn bị thương được đưa vào bệnh viện nhưng không nguy hiểm đến tính mạng, nữ phát ngôn viên cảnh sát nói thêm.
Nơi xảy ra tai nạn chỉ cách trường đại học cộng đồng Golden West College chừng nửa dặm về phía Bắc.
Đây là trường học có số sinh viên gốc Việt theo học rất đông, và là một trong ba trường của Học Khu Coast Community College District. (Đ.D.)
NASHVILLE, Tennessee (NV) – Cuộc bầu cử tại địa hạt số 7 của tiểu bang Tennessee, vốn là thành trì bảo thủ, vào hôm Thứ Ba ngày 2 Tháng Mười Hai đang mang lại cho đảng Dân Chủ hy vọng rằng thông điệp gần đây của họ về chi phí sinh hoạt có thể giúp họ tạo bất ngờ.
Cuộc đua giữa ứng cử viên Cộng Hòa Matt Van Epps được ông Trump hậu thuẫn trước Dân Biểu Dân Chủ Aftyn Behn là để bầu người lên thay thế Dân Biểu Mark Green, người đã từ chức hồi Tháng Bảy.
Chủ tịch Hạ Viện, ông Mike Johnson (trái), và ứng cử viên Matt Van Epps nói chuyện với báo chí tại một buổi vận động vào ngày 1 Tháng Mười Hai tại Franklin, Tennessee. (Hình: Brett Carlsen/Getty Images)
Một tháng sau khi đảng Dân Chủ chiến thắng trong các cuộc bầu cử ở New York, New Jersey và Virginia với thông điệp về chi phí sinh hoạt, cả hai ứng cử viên Van Epps và Behn đều vận động về vấn đề này.
Trong hành động cho thấy sự quan ngại của đảng Cộng Hòa ở một địa hạt mà ông Green đã giành chiến thắng vào năm ngoái với cách biệt gần 22 điểm, Tổng Thống Donald Trump đã gọi vào buổi vận động của ông Van Epps hôm Thứ Hai ngày 1 Tháng Mười Hai trong khi chủ tịch Hạ Viện, ông Mike Johnson, đã đến Tennessee để đích thận vận động cho ứng cử viên Cộng Hòa.
“Vấn đề là, ở một địa hạt đỏ đậm, rất nhiều người cho rằng ứng cử viên Cộng Hòa hay bảo thủ thắng là điều đương nhiên,” ông Johnson nói trong một cuộc phỏng vấn chung với ứng cử viên Van Epps trên Fox News vào chiều Thứ Hai ngày 1 Tháng Mười Hai.
“Từng có được đặc ân đại diện cho tiểu bang Tennessee trong những năm qua, tôi muốn nói với quý vị rằng tôi chưa bao giờ thấy cơn gió chính trị đổi chiều xa và nhanh như chúng ta đang thấy trong lần bầu cử này,” cựu Phó Tổng Thống Al Gore, người từng đại diện cho tiểu bang này tại Thượng Viện trước khi trở thành phó tổng thống, phát biểu tại một cuộc tập hợp vận động cho bà Behn qua mạng.
Tại một buổi vận động tranh cử trước đó hôm Thứ Hai ngày 1 Tháng Mười Hai, ông Johnson đã dí micro vào điện thoại của ông để mọi người có thể nghe thấy Tổng Thống Trump cổ động đám đông đi bỏ phiếu.
“Tất cả mọi người vào lúc này đang theo dõi Tennessee, và họ đang theo dõi địa hạt của quý vị,” ông Trump nói.
Ông Trump nói thêm: “Đó là cuộc bầu cử quan trọng, và nó sẽ cho thấy điều gì đó. Nó phải cho thấy rằng đảng Cộng Hòa đang mạnh hơn bao giờ hết.”
Sự kiểm soát của Chủ Tịch Johnson đối với Hạ Viện đang rất mong manh. Đảng Dân Chủ hướng đến chiếm hai ghế trống trong năm tới, một bị trống sau khi Dân Biểu Sylvester Turner của tiểu bang Texas qua đời, còn một ghế khác trống sau khi Thống Đốc đắc cử Mikie Sherrill của tiểu bang New Jersey từ chức. Dân Biểu Marjorie Taylor Greene của tiểu bang Georgia cũng sẽ rời nhiệm sở vào Tháng Giêng năm sau.
“Ngay bây giờ, mỗi một ghế đều quan trọng, và cuộc bầu cử đặc biệt này sẽ giành một ghế quan trọng cho chúng tôi,” ông Johnson nói với các phóng viên vào tối Thứ Hai ngày 1 Tháng Mười Hai sau một buổi vận động ở Clarksville.
Bà Behn đã tập trung vào giảm chi phí sinh hoạt kể từ khi bắt đầu chiến dịch tranh cử. Trong một quảng cáo gần đây, bà phát biểu rằng “những người dân Tennessee làm việc vất vả đang có đời sống khó khăn” do giá hàng hóa và chi phí ý tế tăng cao và thuế quan.
Ông Van Epps, cựu phi công lái trực thăng, không nhượng bộ trận địa giá cả cho bà Behn, với lập luận trong các quảng cáo rằng đảng Dân Chủ sẽ tăng chi phí và thuế.
“Chi phí sinh hoạt là bận tâm hàng đầu trong danh sách của chúng tôi và tôi rất vui mừng được chiến đấu bên cạnh tổng thống (Trump) và chủ tịch (Johnson) để giảm chi phí sinh hoạt cho người dân,” ông Van Epps nói với các phóng viên vào tối Thứ Hai ngày 1 Tháng Mười Hai.
Ông Van Epps và các đồng minh của ông cũng đã công kích bà Behn là lạc lõng ở một địa hạt có khuynh hướng bảo thủ. Trong các quảng cáo và bài viết trên mạng xã hội, đảng Cộng Hòa đã nêu bật những phát biểu trước đây của bà Behn gọi mình là “người rất cấp tiến”. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Ông Frank Kendall, cựu bộ trưởng Không Quân, đã bác bỏ lập luận của ông Frank Bradley, đô đốc Hải Quân, về lý do phải không kích thêm lần nữa vào một con tàu bị tình nghi chở ma túy ở vùng biển Caribbean khi có hai người bị thương nhưng vẫn còn sống bám vào thân tàu, hôm Thứ Hai ngày 1 Tháng Mười Hai, The Hill cho hay.
“Trong hoàn cảnh bình thường, nó sẽ được xử ở tòa án binh. Ông ấy sẽ bị miễn nhiệm và sẽ bị đưa ra tòa án binh,” ông Kendall, người từng phục vụ dưới thời cựu Tổng Thống Joe Biden, nói trên kênh MS NOW.
Cựu Bộ trưởng Không Quân, ông Frank Kendall, tại một phiên điều trần trước Ủy Ban Quân Vụ Hạ Viện hồi năm 2023. (Hình minh họa: Alex Wong/Getty Images)
“Chính quyền bịa ra lý lẽ và lý do cho những điều họ đang làm vốn đi ngược lại toàn bộ lịch sử pháp lý và tất cả tiền lệ, và về cơ bản đó là những gì chúng ta đang thấy xảy ra.”
Một số cựu giới chức chính quyền và quân đội khác cũng gọi hành động tấn công kép này là vi phạm luật chiến tranh của đất nước.
“Đô Đốc Bradley được cho là đã đưa ra một cái cớ cho đợt can dự thứ hai. Điều đó không hợp lý. Những người này họ đã bị thương. Họ đang ở dưới nước. Họ không phải là mối đe dọa cho bất kỳ ai. Một lần nữa, đó là ví dụ kinh điển về tội ác chiến tranh,” ông Kendall lên án.
Washington Post cho biết ông Pete Hegseth, bộ trưởng quốc phòng, đã ra lệnh “giết sạch” mọi người trên tàu. Tuy nhiên, ông Hegseth nói rằng ông không ra lệnh bồi thêm cuộc tấn công thứ hai.
“Anh không thể giết người sống sót không còn chiến đấu được nữa,” ông John Yoo, vốn từng là cố vấn của cựu Tổng Thống George W Bush, nói trên CNN. “Do đó, Đô Đốc Bradley lẽ ra không nên tuân theo mệnh lệnh Bộ Trưởng Hegseth đưa ra. Và ngay cả những quân nhân thực hiện mệnh lệnh của đô đốc lẽ ra cũng không nên tuân theo.” (NNL) [đ.d.]
