BRUSSELS, Bỉ (NV) – Hôm Thứ Tư, 16 Tháng Chín, bà Ursula von der Leyen, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu cho biết bà muốn mở đường để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của EU, trong nỗ lực thắt chặt quan hệ giữa các đồng minh, giữa bối cảnh “một thế giới đầy rẫy sự thù địch công khai.”
“Thưa ông Mark, tôi từng nói rằng chúng ta cần nhanh chóng định hình lại các mối quan hệ đối tác của mình”, bà von der Leyen phát biểu. “Vì vậy, tôi muốn cùng ông mở đường để Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên của EU.”
Theo Reuters, các nghị sĩ Liên Minh Châu Âu (EU) đã đứng dậy vỗ tay tán thưởng sau khi bà đưa ra đề nghị này, và sau đó bà đã bước tới ôm Thủ tướng Canada Mark Carney, người đang có mặt tại nghị viện Châu Âu để lắng nghe bài phát biểu thường niên Thông Điệp Liên Minh của bà.
Tờ Washington Post cùng ngày nhận định sự việc này là “Trump đang đẩy Canada về vòng tay của EU.”
Bà von der Leyen phát biểu trước nghị viện tại Strasbourg, cần có những quan hệ đối tác mới “trong bối cảnh thế giới ngày nay đầy rẫy sự mong manh và lạnh nhạt” nhưng không nêu chi tiết về ý nghĩa của quy chế thành viên liên kết.
Theo Reuters, khối 27 quốc gia này đang đối mặt với tình trạng chiến tranh ngay tại biên giới do cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine. Đồng thời, cả EU và Canada cũng đang vấp phải sự cạnh tranh gay gắt về thương mại và các vấn đề khác từ chính quyền Tổng Thống Mỹ Donald Trump cũng như từ một Trung Quốc ngày càng quyết đoán.
Trong bối cảnh đó, Canada đang tìm cách thắt chặt quan hệ với Châu Âu và Châu Á như một tấm lá chắn trước sự khó lường từ phía chính quyền Washington. Không cần phải chờ đợi lâu, Thủ Tướng Canada Mark Carney đã nhận được một đề nghị chưa từng có: Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của khối gồm 27 quốc gia này.
“EU và Canada có cùng chung tầm nhìn về thế giới: từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến biến đổi khí hậu, từ Bắc Cực đến địa chính trị. Chúng tôi cũng luôn sát cánh cùng nhau trong các vấn đề về Ukraine, quốc phòng, nguyên liệu thô và chuỗi cung ứng. Nhưng trên hết… Châu Âu và Canada đều tin tưởng vào nền dân chủ,” bà von der Leyen phát biểu.
Văn phòng của ông Carney cho biết ông hoan nghênh đề nghị của bà von der Leyen về việc xây dựng “một liên minh mạnh mẽ và đầy tham vọng hơn nhiều trong tương lai.” Đồng thời nhấn mạnh: “Canada và Châu Âu cần đảm bảo quyền tự chủ chiến lược thông qua sự hợp tác sâu rộng trên toàn bộ các lĩnh vực năng lực chiến lược.”
Washington Post cho rằng những thay đổi thất thường trong chính sách đối ngoại của Tổng Thống Trump, bao gồm cả việc đe dọa thâu tóm Greenland từ Đan Mạch, một đồng minh trong NATO, đã khiến các đối tác truyền thống của chính quyền hiện tại ở Washington phải nhìn nhận lại mối quan hệ của họ với Hoa Kỳ.
Cụ thể, Canada đã nỗ lực cải thiện quan hệ với Trung Quốc, bao gồm việc ký kết các thỏa thuận thương mại mới. Bắc Kinh hoan nghênh việc Ottawa từ chối nhượng bộ trước các yêu sách của ông Trump và thay vào đó chọn cách rút khỏi các cuộc đàm phán. Trong tháng này, hai nước cũng đã nối lại đối thoại về các vấn đề quân sự sau tám năm gián đoạn.
Trước chuyến công du Châu Âu trong tuần này, Thủ Tướng Carney cho biết ông mong muốn thiết lập một “liên minh đặc biệt” với EU, bao gồm các lĩnh vực năng lượng và khoáng sản thiết yếu, nhằm giúp Canada phòng ngừa nguy cơ bị cưỡng ép về mặt kinh tế. Ông chia sẻ: “Thế giới đang trở nên nguy hiểm và chia rẽ hơn. Trong bối cảnh đó, bạn bè cần phải sát cánh bên nhau.”
Việc gia nhập EU có thể là một quá trình gian nan kéo dài nhiều năm, đòi hỏi những cuộc đàm phán đầy cam go cùng các thay đổi về mặt lập pháp. Nhiều quốc gia trong khu vực đã phải chờ đợi từ lâu, và EU thường không linh hoạt đối với các quy định về tư cách thành viên, theo Washington Post. (KL)
