ZVERNEC, Albania (NV) – Sự phản đối của người dân Albania đối với các dự án nghỉ dưỡng xa xỉ ven biển đang lan rộng, liên quan đến dự án liên hệ với ông Jared Kushner, con rể Tổng Thống Donald Trump, trở thành tâm điểm tranh cãi vì cáo buộc đất bị bán sai, quyền tiếp cận biển bị chặn và lo ngại môi trường tại một khu vực được bảo vệ, theo Reuters loan tin hôm Thứ Bảy, 13 Tháng Sáu.
Một nhóm cư dân cao tuổi ở làng Zvernec, miền nam Albania, kể chuyện đất của họ bị bán cho một dự án khu nghỉ dưỡng xa xỉ từ năm 2024 dựa trên tuyên bố có quyền sở hữu sai trái của một thực thể. Một số người dân đưa Reuters xem giấy tờ sở hữu đất và hồ sơ thuế mà họ nói chứng minh quyền của mình. Họ nói không được tham khảo ý kiến và cũng không được bồi thường.
Sự giận dữ không chỉ giới hạn ở Zvernec. Hôm Thứ Bảy, khoảng 200 người biểu tình tại Rrjoll, một khu vực có bãi cát và rừng thông ở Tây Bắc Albania, kéo sập hàng rào kim loại và kẽm gai bao quanh một dự án nghỉ dưỡng xa xỉ khác trên bờ biển Adriatic. Người biểu tình nói dự án này được xây trên đất bị tịch thu của họ.
Những người biểu tình vẫy cờ Albania và hô “Làm Cách Mạng” khi phá hàng rào. Có xô xát với cảnh sát, nhưng cảnh sát không ngăn họ tháo dỡ hàng rào.
Tại Zvernec, hàng rào được dựng hồi Tháng Năm làm bùng lên phản đối vì chặn một khu vực rộng và hạn chế đường ra biển. Một số người bị thương trong xô xát với nhân viên an ninh tư nhân, và hình ảnh này lan truyền mạnh trên mạng. Hàng rào sau đó đã được tháo xuống, các xe ủi đất từng mở đường qua khu đất cũng rời đi, nhưng chưa rõ khi nào công việc sẽ tiếp tục.
Ông Kostaq Konomi, 81 tuổi, nói khi đến khu đất ven biển của mình hồi tháng trước, ông gặp hàng rào kẽm gai và những người mặc đồng phục đen không cho ông vào. Sau đó, ông biết qua tin tức rằng khu đất này nay nằm trong dự án nghỉ dưỡng do các nhà đầu tư quốc tế lên kế hoạch, trong đó có sự tham dự của ông Kushner.
“Tôi từng đặt chân xuống vùng nước đó từ khi còn là một đứa trẻ,” Konomi nói với Reuters. “Bây giờ tôi là một ông già và họ nói tôi không được vào.”
Reuters cho biết họ không tìm thấy bằng chứng ông Kushner làm sai và không trực tiếp liên quan đến tranh chấp giữa dân làng. Hãng tin cũng nói không thể xác định ai là chủ sở hữu hợp pháp của các lô đất đang có tranh chấp, vì hồ sơ pháp lý vẫn còn đang được xử lý.
Dự án được phát triển bởi công ty Sazan Real Estate Development LLC. Công ty này không trả lời trực tiếp các câu hỏi của Reuters về kế hoạch xây dựng hoặc tranh chấp đất đai, nhưng dẫn lại tuyên bố của chủ tịch Asher Abehsera trên X, nói mục tiêu của họ là tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên của Albania, tạo việc làm và xây dựng điều gì đó để thế hệ tương lai có thể tự hào.
Phía ông Kushner cũng không trả lời yêu cầu bình luận thông qua công ty đầu tư Affinity Partners. Một phát ngôn viên của Sazan nói các đối tác, trong đó có ông Kushner, đầu tư với tư cách cá nhân chứ không qua Affinity, nhưng Reuters nói họ chưa thể xác nhận độc lập điều này.
Thủ Tướng Edi Rama của Albany, người ủng hộ thỏa thuận, nói với Reuters rằng dự án là hợp pháp và môi trường sống sẽ được bảo vệ. Ông nói Albania mở cửa cho mọi nhà đầu tư Mỹ, đồng thời cũng bác lo ngại về tranh chấp đất đai, nói rằng chỉ vì có kiện tụng không có nghĩa tài sản tự động bị đóng băng.
Nhưng với người dân địa phương, vấn đề không chỉ là đầu tư. Đó là đất đai bị nhà nước tịch thu dưới thời cộng sản, sau đó được trả lại không rõ ràng, để lại nhiều tranh chấp kéo dài. Người dân Zvernec nói một tòa án Albania năm 2013 từng phán quyết họ sở hữu đất, nhưng một người tên là Artur Shehu kháng án và hồ sơ vẫn chưa kết thúc.
Ông Shehu, người nói đã sống ở Miami 26 năm, nói trên truyền hình Albania rằng quyền sở hữu của ông là “không tranh cãi.” Ông nói đã bán đất cho nhà đầu tư thông qua một người trung gian và không biết người mua là ai. Reuters nói họ không thể xác nhận tuyên bố của Shehu về quyền sở hữu hoặc hoàn cảnh mua bán.
Điểm đáng chú ý là Reuters không cáo buộc ông Kushner làm sai. Nhưng một nhà đầu tư lớn không thể tách mình hoàn toàn khỏi bối cảnh xã hội và pháp lý của nơi mình đầu tư. Nếu đất còn tranh chấp, người dân chưa được bồi thường, hàng rào chặn đường ra biển và khu vực có giá trị sinh thái bị đưa vào dự án xa xỉ, thì phản ứng chống đối là điều có thể hiểu được.
Đối với Albania, bài toán lớn hơn là làm sao thu hút đầu tư mà không biến bờ biển thành tài sản riêng của giới giàu có và nhà đầu tư ngoại quốc. Nếu phát triển du lịch đồng nghĩa với việc người dân địa phương mất đất, mất đường ra biển và mất niềm tin vào pháp luật, thì cái giá của “phát triển” có thể cao hơn nhiều so với lợi nhuận của một khu nghỉ dưỡng năm sao. (MPL) [kn]
