KUNAR, Afghanistan (NV) – Sau khi miền Đông Afghanistan hứng chịu một cơn địa chấn tước đi mạng sống của hơn 800 người và làm hàng ngàn người bị thương, những người thoát nạn phải ngủ ngoài trời trong thời gian lực lượng cấp cứu tiếp tục ứng phó, theo BBC News hôm 1 Tháng Chín.
Phần lớn các trường hợp chết người xảy ra ở tỉnh cao nguyên Kunar, khu vực gần tâm chấn nhất khi cơn địa chấn 6.0 độ Richter xảy ra trong đêm Chủ Nhật, 31 Tháng Tám. Các viên chức cảnh cáo rằng thương vong có thể tăng lên đáng kể vì toàn bộ ngôi làng đã tan tành.
Một số quốc gia tuyên bố cam kết viện trợ, trong thời điểm này lực lượng cấp cứu vẫn chưa thể tới gần một số ngôi làng còn các cơ sở y tế địa phương thì quá tải.
Thảm họa ập tới khi Afghanistan đang khổ sở với tình hình hạn hán nghiêm trọng, tiết giảm viện trợ và cuộc khủng hoảng nạn đói chưa từng có, theo Chương Trình Lương Thực Thế Giới (WFP).
Cơn địa chấn xảy ra lúc 11 giờ 47 phút tối Chủ Nhật, cách Jalalabad, thành phố lớn thứ năm Afghanistan, thuộc tỉnh Nangarhar ở miền Đông khoảng 17 dặm (27 km).
Ông Faridullah Fazli đang yên giấc trong nhà ở Asadabad, bên bờ sông Kunar, thì choàng tỉnh do cơn chấn động.
“Mọi thứ chao đảo mạnh lắm, đã vậy tôi còn nghe những âm thanh vô cùng đáng sợ,” Fazli nói với BBC.
Một người dân ở Mazar Dara, thuộc vùng Nurgal, cho biết ngôi làng bị phá hủy 95%, trong đó mỗi gia đình có từ 5 tới 10 người bị thương.
Kunar, một vùng cao nguyên hiểm trở với diện tích đất nông nghiệp thưa thớt, là khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất. Đường sá trong khu vực thường là đường đất quanh co quanh vùng núi, còn nhà cửa thì làm bằng đất sét, đá và bùn.
Khu vực này cũng có lũ lụt và lở đất lớn trong vài ngày qua, làm nhiều nơi bị tê liệt.
Do đường sá bị phong tỏa, chính phủ đành phải tổ chức hoạt động cứu hộ bằng đường hàng không, và các đội cứu hộ bằng trực thăng chỉ có thể tới gần các khu vực bị ảnh hưởng vào sáng Thứ Hai.
Nhà chức trách cũng ghi nhận những trường hợp mắc kẹt dưới đống đổ nát hàng giờ và chết người trong lúc chờ lực lượng cứu hộ.
Ông Syed Raheem, một trong những người tham gia cứu hộ, cho biết mặc dù nhiều người đã được giải cứu, nhưng các viên chức e rằng vẫn còn có người bị mắc kẹt.
Người dân trên núi cũng giúp đỡ lẫn nhau tìm kiếm người chết và người bị thương trong các tòa nhà sập tan tành.
Ông Joy Singhal, phát ngôn viên khu vực thuộc Hội Hồng Thập Tự, nói với Al Jazeera rằng kể cả khi nhà cửa còn nguyên, các nạn nhân vẫn không dám vào nhà vì sợ dư chấn. Ông Singhal cũng cho biết thêm rằng không đủ lều trại trong khu vực cho người dân lánh nạn.
Một số quốc gia gồm có Trung Quốc, Ấn Độ, Anh và Thụy Sĩ, tuyên bố cam kết viện trợ. Nguồn tài trợ khẩn cấp từ Anh “sẽ giúp các cơ quan cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu và nguyên liệu khẩn cấp cho những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất,” ông David Lammy, ngoại trưởng Anh, cho biết.
Bệnh viện chính tại Jalalabad nằm ngay trung tâm cổng biên giới, nơi hàng chục ngàn người Afghanistan đang bị trục xuất khỏi biên giới Pakistan, cũng hết chỗ chứa.
Một bác sĩ cho biết có khoảng 460 nạn nhân đi cấp cứu từ lúc trận động đất ập xuống, trong đó có 250 người nằm viện, những người còn lại được điều trị và đã ra viện.
Đường dây Internet ở những khu vực này rất lạc hậu, gây khó khăn cho việc liên lạc và phối hợp.
Afghanistan nằm dưới quyền kiểm soát của Taliban từ Tháng Tám, 2021, và chỉ có Nga là công nhận chính phủ của lực lượng này.
Một số cơ quan viện trợ và tổ chức phi chính phủ tạm dừng hoạt động tại Afghanistan khi tổ chức Hồi Giáo cực đoan quay lại cai trị.
Phần lớn các nguồn tài trợ ngoại quốc dành cho Afghanistan bị tạm dừng và các lệnh trừng phạt quốc tế được ban hành từ lúc Taliban nắm quyền lần đầu tiên vào những năm 1990 vẫn còn hiệu lực, tuy vẫn có một số ngoại lệ cho hoạt động cứu trợ nhân đạo.
Nguồn tài trợ từ Anh sẽ được chuyển cho quỹ dân số của Liên Hiệp Quốc và Hội Hồng Thập Tự.
Afghanistan không xa lạ gì với động đất vì quốc gia Nam Á này nằm trên một số đường đứt gãy.
Năm 2023, hàng loạt trận động đất ở tỉnh Herat đã tước đi sinh mạng của hơn 1,000 người, sau khi khoảng 2,000 người chết ở tỉnh Paktika vào năm trước đó. (TTHN) [qd]
