BANGKOK, Thái Lan (NV) – Hoàng cung Thái Lan hôm Thứ Năm loan tin vua Bhumidol Adulyadej vừa qua đời, hưởng thọ 88 tuổi.
Reuters trích thông cáo của hoàng gia Thái, có đoạn nói: “Hoàng thượng vừa qua đời yên bình lúc 15 giờ 52 phút tại bệnh viện Siriraj Hospital.”
Hơn 1,000 người tụ tập tại bệnh viện và nhiều người khóc khi tin vua qua đời được thông báo.
Vì ông trị vì trong suốt bảy thập niên, hầu hết dân Thái không ai biết vua nào khác ngoại trừ vua Bhumidol.
Hầu như mỗi nhà, trường học và văn phòng công sở trên khắp đất Thái đều treo hình ông.
Mãi đến những năm gần đây, các đài truyền hình ngày nào cũng đưa tin về ông, cho thấy ông đến thăm những khu dân nghèo và bắt tay vào các dự án phát triển.
Mời độc giả xem video Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 13 tháng 10 năm 2016
Cô Parichart, 35 tuổi, người làm việc tại một ngân hàng và trong số những người tụ tập ngoài bệnh viện, nói: “Tôi biết đức vua bệnh từ bấy lâu nay nhưng không tin ngày ấy lại đến vào hôm nay. Đó là lý do tại sao tôi đến đây để được tận tai mình nghe tin dữ ấy.”
Người phụ nữ lau nước mắt và thêm rằng cô xem vua như một người thân trong gia đình, cô nói: “Chúng tôi coi ông ấy như cha của mình.”
Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc, Ban Ki-moon, nói, ông hy vọng Thái Lan sẽ làm rạng danh di sản do vua để lại gồm việc giao ước với các giá trị phổ quát và tôn trọng nhân quyền.
Tổng Thống Barack Obama gọi vua Thái Lan là “nhà vô địch không biết mệt mỏi trong công cuộc phát triển đất nước.”
Tuy nhiên theo CNN, luật khi quân khắc khe của Thái Lan cấm phê bình, chỉ trích về đời tư của vua, khiến ai vi phạm có thể bị tù đến 15 năm và nhân danh nhà vua, luật áp dụng đối với người dân thường và cả công chức khiến đôi khi bị lạm dụng như là một vũ khí chính trị.
Nhiều tổ chức nhân quyền chỉ trích những án tù mà người dân Thái bị trừng phạt về tội phỉ báng hay xúc phạm đến gia đình hoàng gia.
Trong bài hiệu triệu nhân kỷ niệm sinh nhật vào năm 2005, vua Bhumidol nói: “Nếu nói vua không làm gì sai là hạ giá vua vì vua không được xem như một con người thuộc nhân loại. Vua vẫn có thể làm sai như thường.”
Nhưng lời của vua vẫn không làm giảm bớt những vụ truy tố tội xúc phạm hoàng gia.
Tình hình chính trị Thái Lan trở nên tệ hại trầm trọng khi giới quân nhân thực hiện cuộc đảo chánh năm 2006, lật đổ ông Thaksin Shinawatra, người được quần chúng ủng hộ, và các chính phủ kế nhiệm càng theo đuổi luật khi quân mạnh mẽ hơn.
Theo Tổ Chức Theo Dõi Nhân Quyền (Human Rights Watch), giữa Tháng Giêng 2006 và Tháng Năm 2011, hơn 400 vụ án khi quân bị đưa ra xét xử.
Số vụ truy tố giảm hẳn khi Thủ Tướng Yingluck Shinawatra, em gái ông Thaksin lên nắm quyền vào năm 2011.
Rồi chính bà cũng bị mất ghế trong cuộc đảo chánh quân sự vào Tháng Năm 2014, và trong hai năm sau đó, theo Human Rights Watch, có 68 vụ phạm tội khi quân, liên hệ đến phát biểu, làm thơ, vẽ biếm họa và bình luận trực tuyến, bị đem ra xử.
Giới phân tích nói, luật khi quân không cho phép công chúng bàn luận về đất nước về việc điều gì xảy ra sau khi vua qua đời, điều khiến những căng thẳng chính trị và bất ổn càng trầm trọng thêm.
Thủ Tướng Prayuth Chan-ocha nói, theo hiến pháp Thái Lan, Thái Tử Maha Vajiralongkorn sẽ kế vị ngôi cha.
Ông Prayuth thêm rằng chính phủ sẽ để tang cho nhà vua trong một năm và cờ rũ sẽ treo trong suốt một tháng, trong 30 ngày, chính phủ sẽ không tổ chức một biến cố nào. (TP)
