KIEV, Ukraine (NV) – Hôm Thứ Tư, 2 Tháng Mười Một, Nga đồng ý nối lại thỏa thuận thời chiến, theo đó không cản trở việc Ukraine xuất cảng ngũ cốc và các mặt hàng khác ra thế giới, qua hành lang nhân đạo dành cho các thương thuyền, theo AP.
Ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, cho biết Moscow nhận được sự bảo đảm rằng Kiev sẽ không dùng hành lang nhân đạo để tấn công Nga, do đó Nga mới nối lại thỏa thuận. Ông cảnh báo Nga sẽ rút khỏi thỏa thuận lần nữa nếu Ukraine vi phạm.
Cả ông Putin và ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, đều ca ngợi nỗ lực hòa giải của ông Recep Tayyip Erdogan, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, trong vấn đề này.
Phía Nga ngừng thỏa thuận vào cuối tuần qua vì họ cáo buộc Ukraine dùng thuyền không người lái tấn công hạm đội Hắc Hải của Nga ở Crimea. Phía Ukraine tuyên bố không liên hệ gì đến cuộc tấn công.
Ông Erdogan cho biết các chuyến tàu hàng sẽ được tiếp tục vào Thứ Tư, 2 Tháng Mười Một, ưu tiên đến các quốc gia đang thiếu thực phẩm như Somalia, Djibouti và Sudan.
Hôm Thứ Hai, 31 Tháng Mười, ông Martin Griffiths, trưởng cơ quan trợ giúp nhân đạo của Liên Hiệp Quốc, tuyên bố rằng 23% các chuyến tàu hàng chở ngũ cốc từ Ukraine trong thỏa thuận đều đưa đến những nước có thu nhập thấp hoặc cực thấp. Họ cũng nhận được 49% các chuyến hàng lúa mì.
Ông Antonio Guterres, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, ca ngợi việc Nga nối lại thỏa thuận. Một phát ngôn viên của ông Guterres nói rằng ông vẫn đang cam kết loại bỏ những ngăn trở trong việc xuất cảng thực phẩm và phân bón của Nga.
Nga và Ukraine là hai nguồn xuất cảng chính các mặt hàng lúa mì, lúa mạch, dầu hướng dương và các thực phẩm khác đến những nước đang phát triển. Việc mất nguồn cung cấp vì chiến tranh Ukraine khiến giá thực phẩm tăng cao, đẩy hàng chục triệu người rơi vào cảnh nghèo đói.
Thỏa thuận xuất cảng của Nga và Ukraine hồi Tháng Bảy làm giảm 15% giá lương thực so với mức đỉnh hồi Tháng Ba.
Trong một diễn biến khác, ông Filippo Grandi, người đứng đầu Cao Ủy Liên Hiệp Quốc Về Người Tị Nạn, cho biết có 14 triệu người Ukraine phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn kể từ khi cuộc chiến bắt đầu từ tám tháng trước.
Tại Kiev, nhà điều hành lưới điện địa phương tuyên bố điện được khôi phục lại sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga vào cơ sở cung cấp năng lượng. Tình trạng mất điện cũng được ghi nhận ở hai thành phố phía Nam là Nikopol và Chervonohryhori sau “một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái với quy mô lớn.”
Ngoài ra trong những tháng qua Nga và Ukraine liên tục đổ lỗi cho nhau về các cuộc pháo kích xung quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Hiện tại nhà máy đã kết nối lại được vào lưới điện quốc gia. Trước đó vì mất điện, nhà máy phải dùng máy phát điện để làm mát nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.
Nga cũng tiếp tục pháo kích ở miền Nam và miền Đông Ukraine, khiến ít nhất bốn dân thường thiệt mạng hôm Thứ Ba và Thứ Tư, 1 và 2 Tháng Mười Một.
Tại Kherson, giới chức cho Nga thiết lập cho biết tạm thời chặn giao thông qua sông Dnieper River vì “nguy hiểm quân sự gia tăng” do quân Ukraine đang tiến đến gần. Việc này cũng ngăn dân thường không được quay trở lại lãnh thổ do Ukraine nắm giữ.
Trong khi đó, Belarus và Nga đang chuẩn bị cho một cuộc tập trận chung quy mô lớn. Ukraine lo ngại rằng Belarus sẽ bị lôi kéo vào cuộc chiến.
Chính phủ Ukraine loan báo nhận được cam kết viện trợ quân sự mới từ Tây Ban Nha. Còn Cambodia đồng ý cử nhân viên rà phá bom mìn hỗ trợ huấn luyện quân đội Ukraine. (V.Giang) [qd]
