BRUSSELS, Bỉ (NV) – Tham vọng gia nhập Liên Âu của Ukraine nhận được sự thúc đẩy quan trọng vào Thứ Tư, 8 Tháng Mười Một khi cơ quan điều hành của khối cho biết đàm phán chi tiết sẽ khởi sự vào năm tới.
Ủy Ban Âu Châu cho biết trong một phúc trình rằng các cuộc đàm phán gia nhập cuối cùng cũng sẽ tiến hành, sau gần 18 tháng từ khi khối này chấp nhận Ukraine là quốc gia ứng cử viên. Phúc trình tương tự cũng khuyến nghị rằng tiến trình này cũng nên bắt đầu với Moldova, giáp Ukraine.
Hôm Thứ Tư, Chủ Tịch Ủy Ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết: “Hôm nay là thời điểm lịch sử, vì ngày hôm nay, Ủy Ban khuyến nghị Hội Đồng khởi sự các cuộc đàm phán gia nhập cho Ukraine và Moldova.”
Ukraine nuôi tham vọng gia nhập Liên Âu trong hơn một thập niên. Cuối năm 2013, quyết định của Tổng Thống lúc bấy giờ là Viktor Yanukovych hủy bỏ thỏa thuận thương mại với Liên Âu và thay vào đó quay sang Nga, gây ra các cuộc biểu tình trên đường phố và cuối cùng ông bị lật đổ, sau đó là bước ngoặt Nga thôn tính Crimea bất hợp pháp vào Tháng Ba 2014. Mục đích gia nhập khối – cùng với NATO – chính thức được đưa vào hiến pháp Ukraine từ 2019.
Tổng Thống Volodymyr Zelensky đệ đơn xin gia nhập Liên Âu vào Tháng Hai năm 2022, ngay trước khi Nga xâm chiếm Ukraine.
Mặc dù quyết định mở các cuộc đàm phán với Ukraine là bước tiến quan trọng trên con đường gia nhập Liên Âu của Zelensky, nhưng các cuộc đàm phán sẽ không tiến hành cho tới khi một số điều kiện được đáp ứng. Với việc Ukraine hiện đang trong tình trạng chiến tranh, không rõ ràng và khó có khả năng những điều kiện đó sẽ sớm được đáp ứng.
Dẫu cho Ukraine hoan nghênh đề nghị của Brussels về việc đàm phán cởi mở và hoàn toàn mong đợi 27 quốc gia Liên Âu sẽ đồng thuận và thông qua quan điểm này vào cuối năm nay, khuyến nghị này đi kèm với một số cảnh cáo mà Kiev khó nuốt trôi vào đúng thời điểm này, đặc biệt là chống tham nhũng.
Quan trọng hơn, giới chức Ukraine gần đây lo ngại rằng sự chú ý chuyển từ Ukraine sang Trung Đông từ vụ đột kích của Hamas nhắm vào Israel ngày 7 Tháng Mười và đáp ứng quân sự của chính phủ Israel tại Gaza.
Quyết tâm ủng hộ Ukraine của Tây Phương vẫn rất vững chắc từ khi Nga tiến hành cuộc tấn công toàn diện vô cớ vào Tháng Hai 2022. Từ tương trợ tài chánh và quân sự cho tới hỗ trợ công khai để Ukraine gia nhập các tổ chức Tây Phương như EU và NATO, nhiều viên chức Âu Châu bày tỏ quan điểm độc lập, ngạc nhiên về việc chính xác thì Âu Châu không chỉ sát cánh cùng nhau mà còn không bị chia cắt trong bao lâu.
Lịch sử NATO có thể chìm trong hậu quả của Đệ Nhị Thế Chiến và sự chia rẽ sau đó của Chiến Tranh Lạnh giữa Đông và Tây, nhưng vẫn có những thành viên có cái nhìn đồng cảm hơn với Nga Quốc thời hiện đại: đáng chú ý nhất là Thổ Nhĩ Kỳ và Hungary.
Về phần mình, Liên Âu không chỉ có nhiều quan điểm và mối bang giao khác nhau với Nga mà còn có một số quốc gia chính thức trung lập về mặt quân sự. Cán cân thay đổi khi Phần Lan gia nhập NATO trong năm nay và Thụy Điển có thể sẽ sớm nối gót, nhưng Ái Nhĩ Lan và Áo Quốc vẫn giữ quan điểm trung lập chính thức ngay cả vào năm 2023.
Tín hiệu của Liên Âu cho thấy họ sẵn sàng về chính trị để các cuộc đàm phán gia nhập chính thức bắt đầu là cột mốc quan trọng mà Ukraine đạt được. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong nhiều nước cờ trên con đường dài gia nhập EU. Tiến trình đó có thể mất tới một thập niên và không ai có thể nói chắc chắn Ukraine hay phần còn lại của Âu Châu sẽ ra sao về chính trị tại thời điểm đó. (TTHN)
