VIỆT NAM – Không chỉ có Luật Hình sự mà còn ba luật khác là: Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và Thi hành tạm giữ – tạm giam, cũng phải hoãn thực thi.
Đó là tin mới nhất liên quan tới thảm họa mới nhất trong lập pháp tại Việt Nam.
Theo báo chí Việt Nam thì từ 27 tháng 6 đến nay, cơ quan lập pháp Việt Nam đang chạy đua với thời gian để kịp hoàn tất các thủ tục luật định nhằm hoãn thực thi Luật Hình sự mới, vốn sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 7.
Sau một phiên họp bất thường vào ngày 27 tháng 6, Ủy ban Thường vụ của Quốc hội Việt Nam đã “nhất trí… hoãn thực thi Luật Hinh sự mới”.
Bộ Luật Hình sự mới vốn được Quốc hội khóa 13 bỏ phiếu thông qua hồi tháng 11 năm 2015 và khi chỉ còn vài ngày là tới thời điểm có hiệu lực thì phải tổ chức cho các đại biểu Quốc hội đang ở rải rác khắp nơi tại Việt Nam bỏ phiếu hõan thực thi.
Luật Hình sự mới, từng được ca ngợi như “bằng chứng về quyết tâm vượt bậc của Đảng – Nhà nước – Quốc hội – Chính phủ Việt Nam trong cải cách tư pháp” có khoảng… 90 nội dung bị xem là sai, cần “sửa đổi, bổ sung”. Hiện chưa rõ ngân khố đã chi bao nhiêu cho việc soạn thảo và bộ phận soạn thảo đã nhận bao nhiêu từ các khoản viện trợ nhằm giúp Việt Nam cải cách tư pháp
Một thành viên trong Ủy ban Thường vụ của Quốc hội Việt Nam, yêu cầu ẩn danh khi tâm tình với báo giới, giải thích, phải tổ chức hoãn thực thi luật hình sự mới để cả dân lẫn doanh giới không… chết vì sai sót lập pháp!
Bởi việc hoãn thực thi Luật Hình sự mới cũng cần được Quốc hội “nhất trí” nên sau cuộc họp bất thường giữa Ủy ban Thường vụ của Quốc hội Việt Nam với Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội của các tỉnh, thành, chính quyền Việt Nam đã cho người đưa phiếu đến tận tư gia của từng đại biểu Quốc hội để họ biểu quyết và gửi lại ngay cho kịp tuyên bố “hoãn” trước ngày Luật Hình sự mới có hiệu lực.
Việc hoãn thi hành Bộ Luật Hình sự mới sẽ kéo dài đến đầu năm sau.
Phần lớn những sai sót trong Bộ Luật Hình sự mới đều thuộc dạng ngớ ngẩn tới mức người ta không hiểu tại sao lại có thể đi thẳng từ bộ phận soạn thảo vốn được ca ngợi là những chuyên gia tư pháp hàng đầu xuyên qua bộ máy lập pháp ra thẳng cuộc đời.
Ví dụ như có nhiều tội, tuy đã xác định một cách rõ ràng về sự khác biệt giữa phạm tội lần đầu với tái phạm, tái phạm nhiều lần nhưng qui định về hình phạt lại giống hệt nhau. Ví du như xác định “cố ý làm lộ – “chiếm đoạt” – “mua bán” – “tiêu hủy” tài liệu và bí mật quốc gia là tội nhưng chỉ qui định hình phạt đối với hành vi “cố ý làm lộ” còn “mua bán” – “chiếm đoạt” – “tiêu hủy” tài liệu và bí mật nhà nước tuy là tội nhưng không bị phạt vì không thấy qui định.
Dân chúng và các luật sư còn nghi ngờ về sự thiện lương của cơ quan lập pháp đối với phòng – chống tham nhũng. Theo Bộ Luật Hình sự mới, chỉ cần chuẩn bị để phạm nhiều tội đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng nếu bị phát giác đang chuẩn bị nhận hối lộ, chuẩn bị tham ô thì… không sao cả!
So với Bộ Luật Hình sự hiện hành thì Bộ Luật Hình sự mới có một tội mới. Đó là “cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông”. Nội dung về tội này biến những tuyên bố, lời kêu gọi dân chúng tích cực khởi nghiệp, đầu tư – phát triển công nghệ thông tin để Việt Nam bắt kịp thế giới thành những lời nói láo vì chỉ một chút sơ sểnh là… vào tù!
Theo báo chí Việt Nam thì Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội của các tỉnh, thành phố đã thu hồi đủ “phiếu biểu quyết thông qua Nghị quyết hoãn thực thi Luật Hình sự mới và các luật có liên quan” để chuyển ra Hà Nội cho kịp kiểm phiếu và tuyên bố hoãn.
Trước đó, Ủy ban Thường vụ của Quốc hội Việt Nam không đề cập đến việc hoãn thực thi các luật có liên quan (Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và Thi hành tạm giữ – tạm giam). Những luật này cũng sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 7. Có thể sau lúc “nhất trí” hoãn thi hành Luật Hình sự mới, cơ quan này mới thấy phải hoãn thực thi cả các luật có liên quan – cũng là luật mới – vì nếu không, việc thực thi các luật đó sẽ mâu thuẫn với Luật Hình sự cũ, lẽ ra sẽ không còn hiệu lực nhưng giờ, tình thế đẩy đến chỗ vẫn phải áp dụng cho tới hết năm nay!
Cũng cần nói thêm, đây là lần thứ hai xảy ra “thảm họa lập pháp” trong nhiệm kỳ của Quốc hội khóa 13. Lần trước, Quốc hội khóa này bỏ phiếu thông qua Luật Bảo hiểm xã hội. Trong luật vừa kể có điều 60 bị coi là bất chấp thực tế, tước đoạt quyền lợi của tất cả những người lao động thuôc loại “thấp cổ, bé họng” nếu họ đột nhiên mất việc. Trước khả năng bùng phát những cuộc bạo động trên diện rộng, Quốc hội khóa 13 phải vội vàng biểu quyết để sửa lại. (G.Đ)
