WASHINGTON, DC (NV) – Hồ sơ điều tra cho thấy các công tố viên liên bang điều tra bà Letitia James, bộ trưởng tư pháp New York, không có bằng chứng đủ để kết luận bà gian lận thế chấp ngân hàng, trái ngược hoàn toàn với cáo trạng mà Bộ Tư Pháp của chính quyền Trump công bố đầu tháng này, theo ABC News loan tin hồi cuối tuần lễ chấm dứt ngày Chủ Nhật, 26 Tháng Mười.
Các nguồn tin của ABC News tiết lộ theo một bản ghi nhớ nội bộ của Bộ Tư Pháp Mỹ vào Tháng Chín, nhóm công tố viên phụ trách vụ án đưa ra kết luận rằng nếu có lợi ích tài chính nào từ khoản vay bị cáo buộc là gian lận, thì bà James chỉ hưởng lợi khoảng $800 trong năm mua nhà mà thôi. Đây là một con số quá nhỏ để xem là hành vi trục lợi.
Quan trọng hơn, bản ghi nhớ cho biết hồ sơ và lời khai nhân chứng không chứng minh được rằng bà James cố tình khai man.
Các công tố viên cũng bày tỏ quan ngại về việc không thể chứng minh tội danh “vượt qua nghi ngờ hợp lý” (beyond a reasonable doubt), vì quy định của liên bang không định nghĩa rõ thế nào là “cư trú” trong các khoản vay thế chấp dành cho nhà thứ hai.
Theo hồ sơ, bà James mua căn nhà ở Norfolk, Virginia, năm 2020 với giá $137,000, để cháu gái ruột và hai con nhỏ ở miễn phí. Cháu gái của bà khai với điều tra viên rằng không có hợp đồng thuê, không từng trả tiền thuê, và chẳng những thế bà James còn gửi tiền giúp cháu chi trả chi phí sinh hoạt.
Các điều tra viên không tìm thấy bất kỳ chứng cứ nào cho thấy bà James thu tiền thuê nhà, ngoài $1,350 đô la được bà khai trong hồ sơ thuế năm 2020, được cho là trả tiền điện, nước.
Với những kết quả điều tra này, ông Erik Siebert, công tố viên liên bang thụ lý vụ này, bị Tổng Thống Donald Trump cách chức hồi tháng trước, sau khi ông từ chối truy tố bà James.
Ngay sau đó, ông Trump bổ nhiệm luật sư riêng Lindsey Halligan, người chưa từng làm việc trong hệ thống tư pháp của chính phủ, làm công tố viên tạm quyền trám chỗ ông Siebert, với nhiệm vụ là phải khởi tố bà Letitia James và các nhân vật bị ông coi là đối thủ chính trị.
Ít lâu sau khi lên nắm quyền, cựu luật sư riêng Halligan truy tố bà James với tội danh gian lận ngân hàng và khai man với tổ chức tài chính, dù nội bộ Bộ Tư Pháp đã có văn bản cảnh báo rằng vụ án không thể chứng minh được yếu tố phạm tội.
Sự vụ càng gây thêm tranh cãi khi công tố viên Elizabeth Yusi, tác giả bản ghi nhớ nêu trên, bị bà Halligan sa thải ngay tuần trước vì phản đối việc truy tố.
Các chi tiết trong bản ghi nhớ cho thấy nhiều cáo buộc trong cáo trạng không đúng sự thật. Ví dụ, bản cáo trạng nói bà James cho thuê nhà và hưởng hàng ngàn đô la tiền lời, nhưng không có hồ sơ giao dịch tài chính nào chứng minh điều đó. Hơn nữa, bà James đặt cọc 20% giá trị căn nhà, tương đương mức đặt cọc dành cho bất động sản đầu tư, chứ không phải “nhà thứ hai,” điều này không mang lại lợi ích tài chính thực tế nào.
Một nhân viên ngân hàng được thẩm vấn cho biết mức chênh lệch lãi suất giữa hai loại khoản vay chỉ từ 0.25% đến 0.5%, tương đương $15–$30 mỗi tháng, thấp hơn nhiều so với con số $17,837 mà bản cáo trạng nêu ra.
Các chuyên gia pháp lý nhận định, vụ truy tố này mang động cơ chính trị rõ rệt, tương tự như trường hợp của bà Lisa Cook, một nhà kinh tế học từng bị cáo buộc sai phạm tài chính trong thời gian làm việc tại Cục Dự Trữ Liên Bang, nhưng sau đó được minh oan vì không có bằng chứng cụ thể nào.
Như trong trường hợp bà Cook, hồ sơ của Letitia James cho thấy toàn bộ cáo buộc đều dựa trên suy đoán chính trị hơn là bằng chứng pháp lý.
Hiện bà James phủ nhận toàn bộ cáo buộc và dự kiến ra hầu toà liên bang tại Norfolk vào Thứ Sáu tới, trong khi giới quan sát nhận định các vụ truy tố này là một minh chứng mới về việc hệ thống tư pháp bị chính trị hoá.
Tóm tắt vụ kiện dân sự của tiểu bang New York chống lại ông Trump và gia đình
Trong vai trò bộ trưởng tư pháp tiểu bang New York, bà James đã kiện dân sự chống lại ông Donald Trump, các con trai (Donald Jr. và Eric Trump), cùng công ty Trump Organization, với cáo buộc gian lận tài chính quy mô lớn kéo dài.
Sau một phiên toà kéo dài nhiều tháng tại New York, thẩm phán Arthur Engoron ra phán quyết vào Tháng Hai, 2024, xác định rằng: Ông Trump và Trump Organization đã thực hiện gian lận tài chính có hệ thống. Tòa án phạt ông Trump $354 triệu tiền bồi thường (sau đó tăng lên hơn $450 triệu với tiền lãi). Cấm ông Trump giữ chức vụ điều hành doanh nghiệp ở New York trong ba năm. Cấm Donald Jr. và Eric Trump giữ chức vụ điều hành trong hai năm.
Đây được xem là án phạt dân sự nặng nhất trong lịch sử đối với một cựu tổng thống Mỹ. (MPL) [kn]
