HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – CSVN ký với Nga một số thỏa hiệp hợp tác song phương trong đó có hợp tác về phát triển điện hạt nhân khi thủ tướng Nga đến Hà Nội.
Truyền thông nhà nước CSVN cho hay Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin cầm đầu một phái đoàn đông đảo thuộc nhiều lãnh vực, từ văn hóa đến năng lượng và an ninh quốc phòng đến thăm Việt Nam hai ngày 14-15 Tháng Giêng 2025.
Không có chi tiết cụ thể nào được tiết lộ trên mặt báo chí về các thỏa hiệp song phương sau các cuộc họp giữa ông Mischustin với Tổng bí thư CSVN Tô Lâm và ông Thủ tướng Phạm Minh Chính. Người ta chỉ thấy trang mạng của nhà cầm quyền trung ương Hà Nội thuật lời ông Mischustin nói Nga “sẵn sàng tham gia xây dựng ngành công nghiệp điện hạt nhân của Việt Nam”.
Trong các cuộc họp tại Hà Nội hôm Thứ Ba, tờ Tuổi Trẻ thuật lời Tổng Giám đốc Rosatom là Alexey Likhachev cho biết, “Rosatom sẵn sàng hợp tác, giúp Việt Nam xây dựng nhà máy điện hạt nhân; xây dựng trung tâm hạt nhân mới, hiện đại; chuyển giao công nghiệp; nội địa hoá các sản phẩm hạt nhân cho Việt Nam; phát triển ngành khoa học, công nghiệp hạt nhân…”
Rosatom là tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc doanh của liên bang Nga. CSVN lập kế hoạch phát triển điện hạt nhân gần 20 năm qua nhưng đã gác lại hồi năm 2016 sau biến cố thảm họa điện hạt nhân tại Nhật Bản năm 2011, bên cạnh khả năng quá yếu kém về tài chánh để tiến hành và thiếu nhân sự chuyên môn trình độ cao cho việc điều hành.
Nhưng hồi năm ngoái, Tháng Sáu 2024, khi tổng thống Nga Vladimir Putin đến Việt Nam, hai bên đã ký bản ghi nhớ về hợp tác dự án xây dựng Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân tại Việt Nam do tập đoàn năng lượng Rosatom tiến hành. Đến cuối Tháng Mười Một 2024, Quốc hội “con dấu cao su” được lệnh ra “Nghị quyết” tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận sau 8 năm tạm dừng. Lý do chính được nêu ra là “giúp đa dạng hóa nguồn cung cấp điện, bảo đảm an ninh năng lượng.”
CSVN vẫn giữ mối quan hệ chặt chẽ tay ba giữa Hà Nội, Bắc Kinh và Washington dù đế quốc đỏ Liên Xô tan rã từ thập niên 1990. Cho tới nay, Nga vẫn là nước cung cấp đến 80% trang bị an ninh quốc phòng cho Việt Nam bên cạnh các hợp tác khác trong các lãnh vực kinh tế thương mại, giáo dục và về dầu khí.
Hợp tác giữa Hà Nội và Moscow diễn ra trong lúc Mỹ đã đưa ra nhiều biện pháp cấm vận ngày một mạnh hơn nhằm trả đủa cuộc xâm của Nga tại Ukraine. Trong đó có hàng chục quyết định cấm vận với các công ty con và chức sắc cầm đầu các công ty con của tập đoàn điện hạt nhân Rosatom. Các quyết định mới nhất được đưa ra hồi tuần trước.
Theo những gì được hé lộ trong các cuộc họp kể trên, Nga thỏa thuận chuyển giao một tàu nghiên cứu đại dương cho Việt Nam, qua văn bản giữa Bộ Quốc phòng CSVN và Bộ Khoa học của Nga.
“Hai bên sẽ cứu xét, thảo luận và tìm các giải pháp cho những giới hạn trong sự hợp tác song phương”, Hà Nội nói trên trang mạng về các thỏa thuận diễn ra hôm Thứ Ba. Các biện pháp cấm vận của Mỹ và khối các nước liên minh với Mỹ đã ảnh hưởng nhiều đến việc thanh toán tài chính giữa Moscow và Hà Nội.
Tin tức hồi năm ngoái tiết lộ cho thấy CSVN “vượt rào” cấm vận của Mỹ bằng cách chuyển tiền qua các công ty liên doanh dầu khí nhằm che đậy các họp đồng quân sự quốc phòng.
Chuyến thăm viếng của Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin tới Hà Nội diễn ra chỉ ít ngày trước khi ông Donald Trump tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ tổng thống Mỹ lần thứ nhì. Nó không phải được sắp đặt trước từ lâu mà có vẻ một sự tính toán mang dấu hiệu theo các biến chuyển thời sự.(NTB)
