ĐÀ LẠT, Việt Nam (NV) – Hội Đồng Giám Mục Việt Nam (HĐGMVN) vừa họp tại Đà Lạt để bầu Ban Thường Vụ và công bố chương trình hoạt động cho nhiệm kỳ ba năm tới, 2025-2028. Điểm đáng chú ý là Giám Mục Nguyễn Hữu Long, giám mục Giáo Phận Vinh, không có tên trong Ban Thường Vụ HĐGMVN.
Bản tin phổ biến trên trang nhà của HĐGMVN thông báo các nét chính của các cuộc họp từ ngày mùng 6 đến ngày 10 Tháng Mười có sự tham dự của tất cả 31 giám mục đang phụ trách 27 giáo phận tại Việt Nam.
Hiện diện trong cuộc họp quan trọng này còn có Hồng Y Nguyễn Văn Nhơn, nguyên tổng giám mục Tổng Giáo Phận Hà Nội, và Tổng Giám Mục Marek Zalewski, đại diện thường trú Tòa Thánh Vatican tại Việt Nam. Một “Biên bản Đại Hội Hội Đồng Giám Mục Việt Nam lần thứ XVI” tổ chức tại Tòa Giám Mục Đà Lạt, công bố ngày 10 Tháng Mười về danh sách Ban ThườngVụ HĐGMVN nhiệm kỳ 2025-2028 gồm 18 tiểu ban và ba ủy ban.
Trong đó, người ta không thấy có tên Giám Mục Nguyễn Hữu LongBan Thường Vụ HĐGMVN nhiệm kỳ sắp tới. Nói khác, ông chỉ còn là giám mục cai quản giáo phận mà thôi. Được biết, trước đó, Giám Mục Long đảm nhiệm vai trò chủ tịch Ủy Ban Loan Báo Tin Mừng trong ba nhiệm kỳ liên tục, 2013 – 2016, 2016 – 2019, và 2019 – 2022 của Ban Thường Vụ HĐGMVN.
Tại nhiệm kỳ trước (2022-2025) Giám Mục Long được cử phụ trách Hội Thừa Sai Việt Nam. Nhưng trong nhiệm kỳ tới đây, 2025-2028, không thấy có Hội Thừa Sai Việt Nam nữa và không thấy Giám Mục Long được cử phụ trách ủy ban hay tiểu ban nào khác. Rất có thể hội này được nhập vào và trực thuộc một ủy ban của Ban Thường Vụ mới. Riêng Giám Mục Nguyễn Văn Viên, giám mục phụ tá Giáo Phận Vinh, được tái cử ở chức vụ đứng đầu Ủy Ban Giới Trẻ – Thiếu Nhi.”
Được biết Hội Thừa Sai Việt Nam được Tòa Thánh Vatican cho phép HĐGMVN thành lập từ năm 1971 với mục đích “rao giảng Phúc Âm không những cho đồng bào mình, mà còn cho cả các dân tộc của các quốc gia láng giềng. Việc điều hành hội được trao cho một giám mục.” Trên mạng, người ta thấy có trang nhà của hội với rất nhiều hoạt động được loan báo.
HĐGMVN họp kỳ này có sự chú ý theo dõi đặc biệt của giáo dân Công Giáo tại Việt Nam. Nói rõ hơn, giáo dân muốn biết các vị chủ chăn của họ công bố gì để bạch hóa các tai tiếng xảy ra tại Giáo Phận Vinh mà Giám Mục Nguyễn Hữu Long đứng đầu. Nó kéo dài từ suốt năm năm qua, chỉ vài tháng sau khi Giám Mục Long được cử phụ trách giáo phận này.
Đó là chuyện Giám Mục Long “treo chén” Linh Mục Đặng Hữu Nam và chuyện Linh Mục Hồ Hữu Hòa bị tình nghi “dỏm.”
Sáu tháng sau khi từ Giáo Phận Hưng Hòa về cai quản Giáo Phận Vinh, ngày 17 Tháng Sáu, 2020, Giám Mục Long ký quyết định tạm nghỉ thi hành công tác mục vụ, mà giáo dân thường gọi là bị “treo chén,” đối với Linh Mục Đặng Hữu Nam.
Linh Mục Nam, đang quản nhiệm giáo xứ Mỹ Khánh, bị đưa về Tòa Giám Mục Vinh, đi đâu ra khỏi nhà hưu dưỡng các linh mục cũng phải xin phép. Trên YouTube, Linh Mục Nam công bố nhiều clip thuật lại những gì xảy ra đối với ông từ khi bị “treo chén,” cấm thi hành mọi sứ vụ của một linh mục, sống như một tù nhân bị giam lỏng.
Ông kể hai chuyện là ông bệnh trầm trọng, phải thở máy suốt ba tháng, nhưng không được Giám Mục Long cho đi bệnh viện cấp cứu dù ông phải bò lết đến phòng giám mục để kêu xin. Bên cạnh đó là suốt mấy tháng đầu khi bị giam lỏng, Linh Mục Nam không được cấp khẩu phần ăn. Linh mục dẫn chứng bằng những con số, ngày tháng, tài liệu cụ thể liên quan đến các sự việc trong khi Giám Mục Long phủ nhận là ông không hề cư xử như thế.
Nhiều người cho rằng Giám Mục Long “treo chén” Linh Mục Nam theo lệnh của nhà cầm quyền CSVN để trừng phạt ông vì đã “đứng về phía người nghèo” chống lại nhà cầm quyền. Báo chí CSVN cũng theo nhau chửi bới Linh Mục Nam là “chống phá nhà nước.” Ông từng đồng hành cùng người dân Nghệ An biểu tình đòi công ty Formosa (Đài Loan) bồi thường thỏa đáng cho ngư dân và người dân dọc theo mấy tỉnh miền Trung bị thiệt hại nghiêm trọng vì họ xả hóa chất giết hết sinh vật biển từ Nghệ An đến Thừa Thiên.
Còn vụ “linh mục dỏm” Hồ Hữu Hòa thì cũng làm dư luận bàng hoàng không ít. Một ông thầy bói kiêm nghề lên đồng, môi giới hối lộ, thân cận với nhiều quan chức CSVN và cũng từng bị tù ba năm, lại được phong linh mục ở một giáo phận nhỏ bên Philippines với thư giới thiệu của hai Giám Mục Nguyễn Hữu Long và Giám Mục Nguyễn Thái Hợp, nguyên giám mục Giáo Phận Vinh và nguyên giám mục tiên khởi Giáo Phận Hà Tĩnh.
Giám mục Giáo Phận Maasin, Philippines, đã chủ tọa lễ truyền chức cho linh mục cho ông Hồ Hữu Hòa ngày 7 Tháng Mười Hai, 2022. Linh Mục Nguyễn Nam Việt, chánh văn phòng và cũng là chưởng ấn Tòa Giám Mục Vinh lúc đó, đọc văn thư giới thiệu, ủy nhiệm truyền chức cho ông Hòa. Khi ông về Giáo Phận Vinh gặp Giám Mục Long trình diện thì giám mục ra một thông cáo nói ông không hề ký thư ủy nhiệm cho giám mục ở Maasin. Nói khác, chữ ký và con dấu trên văn thư của Tòa Giám Mục Vinh là giả mạo. Giám Mục Long sau đó cấm ông Hồ Hữu Hòa cử hành Thánh Lễ tại giáo phận này sau một ít lần ông xuất hiện đồng tế. Đến nay, không thấy ông Hòa xuất hiện ở đâu nữa.
Cả hai sự việc được mổ xẻ, thông tin rất nhiều trên mạng xã hội và YouTube với rất nhiều tình tiết “không thể ngờ” ảnh hưởng nghiêm trọng đến thanh danh Giáo Hội Công Giáo Việt Nam chứ không riêng gì Giáo Phận Vinh, nhưng cho đến nay, người ta không hề thấy HĐGMVN lên tiếng gì.
Thư chung mà HĐGMVN gửi giáo dân cả nước ngày 10 Tháng Mười chỉ thấy thông báo ba nhiệm vụ chính trong nhiệm kỳ tới của cả giáo hội, chủ chăn, cũng như giáo dân, là “mỗi năm một chủ đề, tất cả đều quy về sứ mạng Loan Báo Tin Mừng.” (NTB) [đ.d.]
