BELEM, Brazil (NV) – Hội Nghị Thượng Đỉnh Amazon tại Brazil bế mạc vào Thứ Tư, 9 Tháng Tám, với lộ trình bảo vệ rừng mưa nhiệt đới, được hoan nghênh như một bước tiến ứng phó với biến đổi khí hậu, nhưng không có cam kết cụ thể mà các nhà môi trường nhắm tới nhằm chấm dứt nạn phá rừng, hãng thông tấn AP đưa tin.
Những người đứng đầu 8 quốc gia Nam Mỹ, cội nguồn của vùng đất Amazon, đã gặp gỡ trong một hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày tại thành phố Belém kết thúc vào Thứ Tư, cho biết nhiệm vụ ngăn chặn sự hủy diệt rừng nhiệt đới không chỉ dựa vào một số bên vì cơn khủng hoảng đã bị quá nhiều phía gây ra.
Các thành viên Tổ Chức Hiệp Ước Hợp Tác Amazon (ACTO), đang hy vọng sự thống nhất sẽ giúp họ có tiếng nói trong các cuộc đàm phán toàn cầu.
Các nhà lãnh đạo và các bộ trưởng của 8 quốc gia vùng Amazon bao gồm Bolivia, Brazil, Colombia, Ecuador, Guyana, Peru, Suriname và Venezuela, đã ký một hiệp định trong ngày Thứ Ba tại Belém, Brazil, vạch ra kế hoạch tăng trưởng kinh tế đồng thời ngăn chặn cái chết đang được báo trước của Amazon “đến mức không thể hồi sinh.”
Tham dự hội nghị thượng đỉnh hôm Thứ Tư có Tổng Thống của Cộng Hòa Congo và Cộng Hòa Dân Chủ Congo, Phái Viên Tổng Thống Indonesia, Đại Sứ Pháp tại Brazil, đại diện cho vùng lãnh thổ Guiana thuộc Pháp tại Amazon. Một phái viên đến từ Na Uy, quốc gia đóng góp nhiều nhất cho Quỹ Amazon của Brazil vì sự phát triển bền vững, cũng tham dự.
Đại diện các nước đã ký kết một thỏa thuận tương tự, nhưng giản lược hơn, so với thỏa thuận đã được những người đồng cấp đặt bút ký vào ngày hôm trước; thỏa thuận này cũng không có mục tiêu cụ thể và củng cố chỉ trích nhắm vào các nước phát triển vì không hỗ trợ tài chánh như đã hứa.
Hội nghị thượng đỉnh củng cố chiến dịch của tổng thống Brazil nhằm tăng cường mối quan tâm toàn cầu đến việc bảo tồn rừng Amazon. Nhờ tỷ lệ phá rừng giảm 42% trong 7 tháng nhận nhiệm sở, Tổng Thống Luiz Inacio Lula Da Silva của Brazil được cổ vũ và đã tìm kiếm hỗ trợ tài chánh cho việc phòng hộ rừng.
Tất cả các quốc gia tham dự hội nghị thượng đỉnh đã thông qua hiệp định khí hậu Paris, yêu cầu các bên phải ký kết nhằm đạt mục tiêu giảm khí thải nhà kính. Nhưng hợp tác xuyên biên giới rất hiếm gặp trong lịch sử, và sẽ suy yếu dần do thiếu tin cậy, khác biệt về ý thức hệ, thiếu vắng sự hiện diện của chính phủ.
Trước đây, các cam kết bảo vệ rừng không nhận được sự đồng thuận, và dường như vẫn tương tự ở hội nghị thượng đỉnh lần này. “Tuyên Bố Belem”, tuyên cáo chính thức của cuộc gặp gỡ được đưa ra hôm Thứ Ba, không bao gồm các cam kết chung nhằm chấm dứt nạn phá rừng vào năm 2030. Brazil và Colombia đều đã thực hiện những cam kết nêu trên. Lula cho biết ông mong mỏi văn bản này sẽ là lời kêu kêu gọi chung tay tại hội nghị khí hậu COP 28 diễn ra vào Tháng Mười Một.
Một số khoa học gia cho biết, khi diện tích rừng bị phá hủy từ 20% đến 25%, lượng mưa sẽ giảm đáng kể, biến hơn một nửa diện tích rừng nhiệt đới thành hoang mạc nhiệt đới, dẫn đến mất cân bằng đa dạng sinh học trầm trọng.
Đài Quan Sát Khí Hậu, nơi liên kết hàng chục tổ chức môi trường và xã hội, cũng như Greenpeace và The Nature Conservancy đã kêu than rằng tuyên bố thiếu các cam kết chi tiết.
Nhà Lãnh Đạo Sắc Tộc Bản Địa Colombia, Fany Kuiru, thuộc Cơ Quan Điều Phối Các Tổ Chức Bản Địa Lưu Vực Sông Amazon, tán dương bản tuyên bố vì đáp ứng được hai yêu cầu tiên quyết của họ – thừa nhận quyền hành trên các lãnh thổ truyền thống, và thiết lập cơ chế tham gia ACTO cho các sắc dân bản địa.
Tổng Thống Colombia đả kích gắt gao về sự đạo đức giả nhằm thúc đẩy bảo tồn Amazon nhưng lại theo đuổi các mỏ dầu, đây là hành động đánh cược “cho cái chết và hủy diệt mầm sống.”
Bất chấp bất đồng giữa các quốc gia, vẫn còn đó những dấu hiệu tích cực nhằm tăng cường hợp tác khu vực trước bối cảnh toàn cầu ngày càng công nhận tầm quan trọng của rừng Amazon trong việc ngăn chặn biến đổi khí hậu. Bằng cách thống nhất tiếng nói chung – song song với việc rót tiền vào ACTO – tổ chức này có khả năng đại diện khu vực trước thềm hội nghị khí hậu COP, các nhà lãnh đạo cho biết. (TTHN)
