JOHANNESBURG, Nam Phi (NV) – Tổng Thống Nga Vladimir Putin tuyên bố, nỗ lực bắt giữ ông trong chuyến công du Nam Phi sẽ thay cho lời tuyên chiến chống lại Nga,
Tổng Thống Cyril Ramaphosa cửa Nam Phi đã đưa ra cảnh cáo vài tuần trước khi Johannesburg tổ chức hội đàm quốc tế, nơi Tổng Thống Nga được mời tham dự.
Nhưng khi Putin rời Nga, ông sẽ phải chịu lệnh bắt giữ từ Tòa Hình Sự Quốc Tế (ICC).
Putin bị tố giác phạm tội ác chiến tranh trong cuộc chiến xâm lăng Ukraine.
Nam Phi là một quốc gia ký kết với ICC và vì thế sẽ giúp cơ quan này bắt giữ ông Putin.
Tuy nhiên, quốc gia này từng từ chối tôn trọng nghĩa vụ đó trong quá khứ – Omar al-Bashir, Tổng Thống Sudan thời đó bị truy nã vì tội ác chiến tranh chống lại người dân của mình, được thông hành an toàn vào năm 2015 qua Nam Phi.
Putin được mời đến Nam Phi vào Tháng Tám để tham dự một cuộc họp thượng đỉnh của các quốc gia thành viên khối Brics – bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi. Khối các nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh này được một số quan sát viên nhìn nhận sẽ có thể thay thế G7.
Liên Minh Dân Chủ, đảng đối lập lớn nhất Nam Phi, đã cố gắng buộc chính quyền bắt giữ Putin nếu ông đặt chân đến quốc gia này.
Một số tài liệu từ tòa án tiết lộ Tổng Thống Ramaphosa một mực phản đối hành động này và nói rằng làm như thế là đe dọa an ninh quốc gia.
“Rõ ràng là Nam Phi sẽ gặp vấn đề khi thi hành yêu cầu bắt giam và giao nộp Tổng Thống Putin,” ông nói trong một bản khai có tuyên thệ.
“Phía Nga đã nói rất rõ rằng nếu bắt giữ Tổng Thống của họ thì đó sẽ thay cho lời phát động chiến tranh. Việc này mâu thuẫn với hiến pháp nhà nước chúng tôi khi hành động mạo hiểm gây chiến với Nga.”
Tổng Thống Ramaphosa cho biết thêm Nam Phi là một trong những quốc gia Phi Châu đang trong tiến trình đàm phán thể hiện quan điểm chấm dứt chiến tranh giữa Nga và Ukraine, vì thế sẽ phản tác dụng nếu nước này bắt giữ ông Putin.
Hồi tháng trước, thế giới chứng kiến một sự kiện hòa bình cho các nước Âu Châu, các Tổng Thống Phi Châu đặt hy vọng họ sẽ giúp Nga và Ukraine ngồi vào bàn đàm phán nhưng mọi thứ đã thất bại.
Phần lớn hành động này được khởi phát từ việc các quốc gia Phi Châu miễn cưỡng không ủng hộ các quyết nghị của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc nhằm lên án cuộc chiến của Nga ở Ukraine.
Nguyên nhân này cũng phụ thuộc từng quốc gia – có thể là do chủ nghĩa chống phân biệt chủng tộc ở Nam Phi gắn liền với Liên Xô, hoặc cũng có thể là sự nương nhờ của Mali vào lính đánh thuê Wagner nhằm chống lại các phần tử Hồi giáo cực đoan.
Không chỉ ở Nam Phi, giữa Nga và các quốc gia Phi Châu cũng có những mối quan hệ kinh tế.
Viktor Vekselberg, nhà tài phiệt bị Nga trừng phạt, là mạnh thường quân lớn nhất của đảng cầm quyền Nam Phi – Đại Hội Dân Tộc Châu Phi (ANC). (TTHN)
