WASHINGTON, Hoa Kỳ (NV) – Trung Quốc nâng cấp các hệ thống điện tử và radar cho nhu cầu tình báo, trấn giữ và tác chiến tại Trường Sa trên các đảo nhân tạo khổng lồ.
Tổ Chức Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Á Châu (Asia Maritime Transparency Initiative – AMTI) hôm 2 Tháng Mười Hai có bài tường trình như vậy trên trang thông tin điện tử của tổ chức, kèm theo nhiều hình ảnh do vệ tinh cung cấp.
Mấy năm nay, dư luận chú ý nhiều đến các sự căng thẳng ở khu vực Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal), Scaborough Shoal, giữa các tàu Hải Cảnh, Dân Quân Biển của Trung Quốc với một số tàu tiếp tế và cảnh sát biển của Philippines. Thêm vào đó, tin tức cũng cho thấy Việt Nam lẳng lặng bồi đắp hay mở rộng các đảo nhỏ và bãi đá ngầm mà mình trấn giữ nhằm củng cố khả năng phòng vệ.
Trong khi dư luận chỉ chú ý nhiều đến các chuyện kể trên, Trung Quốc vẫn tiến hành ráo riết các hoạt động của mình nhằm gia tăng khả năng phòng thủ cũng như tác chiến của 7 đảo nhân tạo tại quần đảo Trường Sa mà họ cướp của Việt Nam từ năm 1988. Đặc biệt là tại 3 đảo nhân tạo lớn nhất như Vành Khăn, Chữ Thập và Su-Bi.
Những nơi này ngoài cảng biển, còn có các phi đạo dài 3,000m và các nhà chứa các loại máy bay, cùng với hàng loạt các doanh trại to lớn cho lính đồn trú, cơ sở điều hành radar, hệ thống tác chiến điện tử, hệ thống hỏa tiễn chống tàu biển, hỏa tiễn phòng không.
Theo AMTI, các cơ sở mới với hệ thống điện tử và radar mới được thiết trí gần đây trên 3 đảo nhân tạo vừa kể của Trung Quốc, đã từng thiết trí các hệ thống đó từ nhiều năm qua, nhưng từ năm 2022 trở lại đây, chúng được nâng cấp rất nhiều theo nhịp độ tiến bộ khoa học quân sự ở Trung Quốc. Chúng nhằm đối phó với lực lượng Mỹ và đồng minh ở khu vực hơn là với các nước nhỏ như Việt Nam và Philippines.
Ít nhất, sáu khu vực được trải nhựa đường được đặt các ăng-ten đơn cực cố định tại 3 đảo lớn kể trên đã được Trung Quốc tiến hành vào các năm 2023 và 2024. Mỗi hệ thống ăng-ten được hướng ra biển và không có cái gì ở phía trước để bị che khuất tầm nhìn. Các đơn vị này liên quan với các đơn vị di động đặt trên xe chở thiết bị cảm biến/ liên lạc thông tin hoạt động gần nhau hoặc đậu trực tiếp trên các mảng cố định.
Cơ sở trên đảo nhân tạo Vành Khăn có 5 xe đậu trên các bệ liên kết ở phía Nam các mảng ăng-ten cố định. Một cơ sở khác thiết lập sau này ở phía đông đảo Vành Khăn nhiều phần là tác chiến điện tử. Một cặp vòm radar tương tự đã được xây dựng trên các đảo nhân tạo Chữ Thập và Su-Bi.
Theo AMTI, phần lớn các sự nâng cấp hệ thống điện tử, radar hướng đến phổ điện từ (electromagnetic spectrum) và Bắc Kinh cũng đang đầu tư vào các cơ sở hỗ trợ cho các trang bị có tiềm năng động lực hơn, hay có thể là tác chiến điện tử.
Ba cụm công sự, mỗi cụm lại có ba công sự củng cố bằng đất đã được xây dựng ở phía Tây và phía bắc Vành Khăn trong suốt năm 2023. Các công sự này được để trống nhưng hình ảnh vệ tinh thường xuyên cho thấy chúng được che phủ với vải bạt trong nhiều tuần lễ, thậm chí nhiều tháng liên tiếp.
Rất có thể, các vị trí này sẽ dành cho các loại vũ khí di động được vận chuyển đến bằng xe, chẳng hạn đại bác hoặc hỏa tiễn, khi cần bố trí tác chiến.
Những gì nhìn thấy trên ba đảo nhân tạo khổng lồ của Trung Quốc tại Trường Sa cho người ta hiểu là Bắc Kinh vẫn lẳng lặng nâng cấp khả năng các vị trí quân sự của họ ở khu vực ngày một tân tiến hơn về mọi mặt từ thu lượm thông tin tình báo, kiểm soát an ninh và tác chiến điện tử. Chúng yểm trợ cho hoạt động của cả không quân và hải quân của Trung Quốc ở Biển Đông mà không một nước nhỏ nào ở khu vực có thể so sánh nổi.
Tại các vị trí mà Việt Nam đang bồi đắp và mở rộng diện tích ở Trường Sa, người ta tin Hà Nội cũng sẽ có các hành động tương tự nhưng với quy mô nhỏ bé hơn, mức độ tinh vi kém hơn vì khả năng rất giới hạn. Giới quan sát tình hình tranh chấp Biển Đông cũng đang theo dõi xem Việt Nam mang gì tới đây để bố trí phòng thủ.
Tháng Sáu năm 2017, tướng Phạm Trường Long, phó chủ tịch Quân Ủy Trung Ương Trung Quốc, đã giận dữ không tham dự chương trình “giao lưu biên giới” giữa hai nước khi không thuyết phục được Hà Nội từ bỏ chương trình tìm kiếm dầu khí tại các lô 118 (ngoài khơi Quảng Nam -Quảng Ngãi) và lô 136-3 (Đông Nam Vũng Tàu 200 hải lý) tuy hoàn toàn nằm trong vùng thềm lục địa đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nhưng có cái vạch chủ quyền hình “Lưỡi Bò” của Trung Quốc vắt chéo qua.
Vì bị Phạm Trường Long dọa đánh chiếm các vị trí tại Trường Sa nên CSVN cũng đã phải cho nhà thầu Rapsol bỏ ngang cuộc khoan tìm tiến hành tại lộ 136-3 được đặt tên là dự án Cá Rồng Đỏ, đồng thời phải bồi thường thiệt hại cho họ cả tỉ đô la.
Từ đó đến nay, CSVN không dám dò tìm dầu khí trong phạm vi “Lưỡi bò” và các tàu Hải Cảnh, Dân Quân Biển Trung Quốc liên tục tuần tra kiểm soát.(NTB) [kn]
