Hy vọng Hoa Kỳ tiếp tục chính sách xoay trục về Á Châu
HÀ NỘI (NV) – Cả Tòa Bạch Ốc và Ban Ðối Ngoại Trung Ương Ðảng CSVN ra thông cáo chính thức cho biết Tổng Bí Thư Ðảng CSVN Nguyễn Phú Trọng sẽ đến thăm Hoa Kỳ từ đầu tuần tới.
Bản thông báo của Ban Ðối Ngoại Trung Ương của Ðảng CSVN nói chuyến đi của phái đoàn ông Nguyễn Phú Trọng diễn ra vào các ngày từ 6 đến 10 Tháng Bảy, 2015. Trong khi đó, thông cáo báo chí của Tòa Bạch Ốc nói Tổng Thống Barack Obama sẽ đón tiếp ông Trọng vào ngày Thứ Ba, 7 Tháng Bảy, 2015.
Tổng Bí Thư Ðảng CSVN Nguyễn Phú Trọng tiếp Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Ash Carter hôm 1 Tháng Sáu, 2015 tại Hà Nội. (Hình: Hoang Dinh Nam/AFP/Getty Images)
Ðây là lần đầu tiên, một tổng bí thư đảng CSVN được mời đến chính thức thăm nước Mỹ và thảo luận với tổng thống Mỹ ở Tòa Bạch Ốc như một thượng khách.
Chuyến thăm viếng của ông Trọng diễn ra sau ngay Lễ Ðộc Lập của Hoa Kỳ và vài ngày trước dịp hai nước kỷ niệm 20 năm thiết lập bang giao giữa hai kẻ cựu thù.
Trước khi đi Mỹ, hôm 2 Tháng Bảy, 2015, tại Hà Nội, ông Nguyễn Phú Trọng đã gặp cựu Tổng Thống Bill Clinton, người cách đây 20 năm đã tuyên bố bình thường hóa quan hệ ngoại giao. Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) viết rằng, “Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng và cựu Tổng Thống Bill Clinton đã trao đổi về một số vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.”
Bản thông cáo báo chí của Tòa Bạch Ốc cho biết cuộc thảo luận giữa Tổng Thống Obama và Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng đặt trên cái khung thảo luận về Hiệp Ðịnh Ðối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), nhân quyền và hợp tác quốc phòng song phương.
Việt Nam đã rất nhiều lần kêu gọi Hoa Kỳ bãi bỏ toàn bộ lệnh cấm vận bán võ khí sát thương nhưng tới nay người ta mới chỉ thấy Washington gỡ bỏ lệnh cấm bán một số trang bị để Việt Nam nâng cao khả năng tuần tra biển. Nhiều viên chức Hoa Kỳ từng xác nhận, bãi bỏ thêm nữa lệnh cấm vận võ khí cho Việt Nam tùy thuộc vào tiến bộ nhân quyền tại Việt Nam.
Lần đến Tòa Bạch Ốc vào ngày Thứ Ba, 7 Tháng Bảy tới đây của ông Nguyễn Phú Trọng, người ta tin ông sẽ lập lại lời kêu gọi đó và người ta chờ xem ông Obama nói gì về vụ này.
Một viên chức ngoại giao cao cấp không được nêu tên nói với thông tấn Reuters rằng, cuộc thảo luận giữa hai ông Barack Obama và Nguyễn Phú Trọng tại Tòa Bạch Ốc dự trù là “một cuộc thảo luận về triển vọng rất lớn.”
Chính vì thế mà Mỹ tiếp ông Trọng như tiếp một lãnh tụ quốc gia, không phải như tiếp một lãnh tụ đảng.
Tuần trước, Phụ tá Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken cho hay, “Mối quan hệ với Việt Nam đã tiến đến một mức rất khác và một phần của nó đã kích động Trung Quốc hành động.”
Ông ám chỉ đến biến cố hồi Tháng Năm năm ngoái khi Trung Quốc đưa dàn khoan khổng lồ HD981 đến vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam để dò tìm dầu khí, dẫn đến các vụ biểu tình bạo động ở nhiều nơi tại Việt Nam gây nhiều thiệt hại kinh tế và nhân mạng.
Theo Reuters, chuyến thăm viếng Tòa Bạch Ốc của ông Nguyễn Phú Trọng là kết quả của suốt một năm trời Hoa Kỳ vận động, hệ quả từ việc đối đầu giữa Trung Quốc và Việt Nam ở phía Nam quần đảo Hoàng Sa.
Chuyến thăm viếng lịch sử của ông Nguyễn Phú Trọng được nhận định là để giúp hai kẻ cựu thù có thể xây dựng thêm nữa lòng tin cậy lẫn nhau mà tới giờ này, người ta tin vẫn còn có những lấn cấn, nghi kỵ về chủ đích chính trị của nhau.
Ngày 2 Tháng Bảy vừa qua, Hà Nội cho Tướng Nguyễn Chí Vịnh, thứ trưởng Quốc Phòng CSVN, nói qua một cuộc phỏng vấn báo chí là những cam kết cơ bản trong hợp tác an ninh quốc phòng giữa Việt Nam với Hoa Kỳ là “cam kết không xâm hại lợi ích chiến lược” của nhau.
Trước đó không lâu, ngày 23 Tháng Sáu, 2015, ông Vịnh “trao đổi” với báo Dân Trí rằng Việt Nam “không có hòa bình nếu đứng hẳn về một bên.” Cả hai dịp phát ngôn của ông Nguyễn Chí Vịnh đều được hiểu như lời bắn tiếng cho Bắc Kinh biết để đừng suy diễn có hại.
Những lần ông Nguyễn Chí Vịnh tuyên bố với báo chí về các vấn đề chính trị quân sự của Việt Nam đều có chủ đích cho báo chí khai thác. Nội dung các câu trả lời phỏng vấn hay ý kiến mà ông nói hay viết, được trao đổi và xem xét kỹ trong nội bộ cấp cao của đảng trước khi cho phép xuất hiện trên mặt truyền thông.
Trước khi sang Mỹ, ông Nguyễn Phú Trọng nói với một số báo chí Mỹ (qua văn bản) rằng ông hy vọng chuyến đi của ông sẽ xây dựng trên sự phát triển (mối quan hệ) mà nhờ đó “Chúng ta có thể để quá khứ lại đằng sau và tiến về phía trước.”
Ông cũng nói tương tự với hãng tin tài chính Bloomberg nhưng rõ ý hơn: “Ðây là cơ hội tốt để nhìn lại quá khứ, trao đổi quan điểm về tương lai và cùng nỗ lực vì tình bạn và sự hợp tác lâu dài dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và tôn trọng chính thể của nhau.”
Trong một văn bản gửi cho báo Wall Street Journal, ông Nguyễn Phú Trọng nói rằng ông hy vọng Hoa Kỳ tiếp tục chính sách xoay trục về Á Châu, mô tả kẻ cựu thù (Mỹ) là lực lượng giúp ổn định ở khu vực.
Trước khi sang Mỹ, Tháng Tư vừa qua, ông Nguyễn Phú Trọng và một phái đoàn hùng hậu quan chức đảng và nhà nước sang Bắc Kinh cam kết duy trì mối quan hệ “16 chữ vàng” và “4 tốt” với ông láng giềng khổng lồ. Nền kinh tế của Việt Nam lệ thuộc một phần lớn vào Trung Quốc từ sản xuất đến tiêu dùng dù có nhiều lời kêu gọi “thoát Trung.” (TN)
