BẮC KINH (NV) – Quốc gia nào cũng có quyền tuyên bố lập vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) trong khu vực thuộc chủ quyền của mình và không nên làm rùm beng về chuyện này.
Ðó là tuyên bố của ông Dương Vũ Quân, phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Trung Quốc, sau khi Hoa Kỳ loan báo rộng rãi rằng, Hoa Kỳ đã bảo thẳng với Trung Quốc là Hoa Kỳ sẽ không thừa nhận bất kỳ ADIZ nào mà Trung Quốc thiết lập tại Biển Ðông.
P8-A Poseidon loại phi cơ tuần thám mà Hoa Kỳ đã và sẽ sử dụng để tuần tra tại Biển Ðông. (Hình: U.S. Navy)
Hôm 30 tháng 3, ông Robert Work, thứ trưởng Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ, cho biết, Hoa Kỳ đã nhiều lần khẳng định với Trung Quốc rằng, Hoa Kỳ đã và sẽ tiếp tục điều động phi cơ, chiến hạm tuần tra tại bất kỳ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép tự do lưu thông. Nếu Trung Quốc thiết lập ADIZ ở Biển Ðông nhằm khẳng định chủ quyền của Trung Quốc tại khu vực đang có tranh chấp giữa nhiều bên thì đó là một hành động cố tình gây bất ổn.
Phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Trung Quốc đáp lại rằng, chuyện thiết lập ADIZ là quyền của Trung Quốc và điều đó phụ thuộc vào các mối đe dọa. Trung Quốc sẽ cân nhắc tất cả các yếu tố. Tuy nhiên ông Dương Vũ Quân từ chối không xác định Trung Quốc có ý định thiết lập ADIZ tại Biển Ðông hay không.
Khả năng Trung Quốc đơn phương thiết lập một ADIZ tại Biển Ðông đã từng được nêu ra từ năm 2014. Gần đây, khi sắp tới thời điểm Tòa Trọng Tài về Luật Biển của Liên Hiệp Quốc công bố phán quyết, phân xử vụ Philippines kiện yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Ðông, không chỉ các chuyên gia an ninh-quốc phòng mà ngay cả nhiều chính phủ như Hoa Kỳ tiếp tục bày tỏ sự lo ngại rằng Trung Quốc sẽ làm điều đó như một phương thức phủ nhận phán quyết vừa kể.
Trung Quốc từng liên tục phủ nhận cả vai trò lẫn thẩm quyền của Tòa Trọng Tài về Luật Biển. Nhiều lần từ chối trình bày quan điểm, cung cấp bằng chứng cho Tòa này. Tuy nhiên Tòa Trọng Tài về Luật Biển vẫn thụ lý vụ kiện và dựa trên những điều mà Philippines đã trình bày, đệ nạp cho Tòa Trọng Tài về Luật Biển, nhiều người tin rằng, phán quyết của Tòa sẽ bất lợi cho Trung Quốc.
Ðó cũng là lý do cộng đồng quốc tế lo ngại Trung Quốc sẽ phá bĩnh. Gần đây, ngoài cộng đồng ASEAN, chính phủ nhiều quốc gia khác như Hoa Kỳ, Anh, Úc, Cộng Ðồng Châu Âu đã công khai khuyến cáo Trung Quốc về việc phải tôn trọng phán quyết của một tổ chức có thẩm quyền tài phán như Tòa Trọng Tài về Luật Biển.
Hồi giữa tuần này, bà Colin Willett, chuyên gia về Ðông Á-Thái Bình Dương của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, mới vừa nhấn mạnh, cho dù nội dung thế nào thì phán quyết của Tòa Trọng Tài về Luật Biển vẫn là cơ hội cho một giải pháp ôn hòa. Bà Willett cảnh cáo, nếu phớt lờ luật pháp quốc tế, Trung Quốc khó tránh khỏi việc phải đọ sức với các lân bang.
Người ta phỏng đoán Tòa Trọng Tài về Luật Biển sẽ công bố phán quyết phân xử vụ Philippines kiện yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Ðông vào giữa năm nay. (G.Ð)
